header_honden

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

A    B   C    D    E    F    G    H       J    K       M    N    O    P    Q    R    S    T    U    V    W    X       Z

 Aeschylus

 
   

AeschylusAeschylus (Gr.: Aischulos) (Eleusis ca. 525 v. C. – Gela, Sicilië, 456 v. C.), de eerste van de drie grote Griekse tragedieschrijvers (Sophocles en Euripides waren de beide anderen).

1. Leven

Aeschylus stamde uit een aanzienlijke familie. Hij streed in het Griekse leger tegen de Perzen bij Marathon en Salamís; omstreeks 470 verbleef hij enige tijd aan het hof van koning Hiëro I in Syracuse. Later ondernam hij nog een tweede reis naar Sicilië, waar hij ook gestorven is.

Met zijn tragedies behaalde hij bij de toneelwedstrijden te Athene in totaal 13 overwinningen (voor het eerst in 484).

2. Werken

Aeschylus zou meer dan 90 tragedies geschreven hebben. Hiervan zijn nog 79 titels bekend. De stof is behalve aan de mythologie aan de Trojaanse en Thebaanse sagenkring ontleend (zie Trojaanse Oorlog; Homerus). Er zijn zeven tragedies bewaard gebleven: De Perzen (Gr.: Persai), De zeven tegen Thebe (Hepta epi Thèbas), De smekelingen (Hiketides), de trilogie Oresteia (Oresteiaia, bestaande uit: Agamemnon, De offerplengsters [Choèphoroi] en Eumeniden [Eumenides]) en Prometheus geboeid (Promètheus desmootès). Verder zijn er 500 fragmenten bewaard, waarvan die van de Niobe en de Myrmidonen de belangrijkste zijn, alsook een gedeelte van het saterspel De nettenvissers (Diktuoulkoi).

Aeschylus, die geldt als de schepper van de tragedie, was een dramaturg van grote allure. Diep religieus – het is niet uitgesloten dat de Eleusinische mysteriën invloed op zijn religieuze voorstellingen hebben uitgeoefend –, confronteert hij in zijn werk de mens met de macht van de goden, die volgens hem de menselijke schuld nooit ongewroken laten. Hybris (Gr., = overmoed) en misdaad van de mens wekken volgens Aeschylus de wraak van de goden op. Lijden, dat lering en verzoening met de wil van de goden kan brengen, treft een geslacht tot in latere generaties. De goddelijke gerechtigheid is verpersoonlijkt in de gestalte van Zeus. De karakters bij Aeschylus zijn groots, lapidair en ongenuanceerd. Zijn taal is zwaar en geladen, krachtig, soms duister. Vooral in de lyrische onderdelen komen gedurfde woordcombinaties voor.

3. Thema's van de tragedies

De Perzen (472) schildert de ontsteltenis die de Perzische nederlaag bij Salamis bij de Perzen teweegbracht en de terugkeer van de verslagen Xerxes. Het is de enige bewaarde tragedie waarvoor Aeschylus zijn stof aan de eigentijdse geschiedenis ontleende. De zeven tegen Thebe (467) beschrijft de tragische ondergang van Eteocles en Polynices, de zonen van Oedipus (het eerste stuk met een proloog). In De smekelingen is de rol van het koor nog bijzonder groot (zie koor [letterkunde]). Men dateerde het vroeger vóór 480, maar op grond van een papyrusvondst denkt men nu aan ca. 465. Het thema is de vlucht van de Danaïden naar Argos, waar ze op hun smeken in de stad werden opgenomen. De Orestie (458) is de enige trilogie die uit de oudheid bewaard is gebleven (het bijbehorende, op dezelfde dag opgevoerde saterspel Proteus is verloren gegaan). Het thema is de vloek die sedert generaties op het huis van de Atriden rust (zie Atreus): de moord op de uit de Trojaanse Oorlog als overwinnaar terugkerende koning Agamemnon door zijn vrouw Clytaemnestra, de wraak van Agamemnons zoon Orestes en de verzoening van de Orestes achtervolgende wraakgodinnen. Het thema van Prometheus geboeid (datering onzeker) is de straf van Prometheus die zich tegen Zeus verzet had en het vuur uit de hemel had gestolen om het de mensen te geven. Door sommigen wordt de authenticiteit van dit stuk betwijfeld. De invloed van dit werk op de latere literatuur is bijzonder groot geweest. Prometheus werd tot een symbool van verzet tegen dwingelandij en knechting of tegen de onverbiddelijkheid van het lot.

4. Waardering

Aeschylus heeft het toneel nieuwe spelmogelijkheden gegeven door aan het koor en de eerste acteur een tweede speler toe te voegen. Bekend is dat hij zijn eigen stukken regisseerde en dikwijls zelf meespeelde. Een majestueuze toneelaankleding ondersteunde het indrukwekkende effect van zijn tekst.

 
   

Nieuwe pagina 1



uw eigen startpagina

© copyright WorldwideBase 2005-2009