 De
Anglo-Ierse toneelschrijver George Bernard Shaw werd geboren in Dublin op 26
juni 1856 en overleed in Ayot St. Lawrence, Herts. op 2 november 1950.
Op 2 mei 1900 ging 'you never can tell' van Bernard Shaw in premičre in Londen.
Deze Anglo-Ierse toneelschrijver, criticus, essayist en pamflettist, ontwikkelde
zich vnl. autodidactisch. In 1876 vestigde hij zich in Londen en schreef romans
die geen succes hadden. In 1822 werd hij socialist; in 1884 sloot hij zich aan
bij de Fabian Society. Hij maakte naam als gevat debater en (tussen 1888 en
1898) als muziek-, toneel- en literatuurcriticus, eerst bij The Star
(onder het pseudoniem Corno di Bassetto), daarna bij The World en
ten slotte bij The Saterday Review (signerend G.B.S.); als zodanig brak
hij een lans voor toen in Groot-Brittannië niet populaire figuren als
Ibsen en Wagner en haalde zich de woede van
menig lezer op de hals door zijn aanvallen op de traditionele Shakespeare-verering.
Intussen was hij begonnen met het schrijven van toneelstukken, die vrijwel alle
vijftig zijn gepubliceerd, voorzien van een inleiding die soms in lengte het
stuk zelf overtreft; hierin zette hij zijn eigenzinnige ideeën uiteen over tal
van onderwerpen, zoals volksopvoeding,
Shakespeare, sociale misstanden, evolutie, liefde en huwelijk. Shaw
beschikte over een groot gevoel voor theater, een aanzienlijke dosis humor en
een briljante geest. Zijn blijspelen zijn gedramatiseerde discussies op hoog
niveau; zij bevatten voldoende komische situaties en uitdagende stellingen om
onderhoudend te zijn.
Aanvankelijk
stuitte hij op veel weerstanden; een van zijn eerste ‘plays unpleasant’, Mrs.
Warren's profession (geschreven 1893–1894; gedrukt 1898), werd verboden door
de censor en pas in 1902 voor het eerst opgevoerd, maar gaandeweg wist hij met
‘plays pleasant’ als Candida (1894) en You never can tell (1895)
de gunst van het publiek (en van de spelers) te veroveren. Toneelstukken als
Man and superman (1901–1903), Caesar and Cleopatra (1898–1899)
Saint Joan (1923), Androcles and the lion (1912), Pygmalion
(1912) en het Tsjechoviaanse Heartbreak house (1913–1916) bezorgden hem
een grote naam. In 1925 kreeg hij de Nobelprijs voor letterkunde. Zijn
pre-occupatie met economische problemen (hij streed o.a. voor gelijke inkomens
voor iedereen) komt vooral tot uiting in The intelligent woman's guide to
socialism (1928). Man and superman en meer nog Back to Methuselah
(1917–1921) geven zijn ideeën weer over God, de ‘life force’, die hij niet zag
als een blinde macht, maar als een kracht die streeft naar een volmaakt leven
voor de mensheid, een taak waaraan die mensheid zelf echter bewust moet
meewerken.
Shaw was een excentrieke en om zijn onconventionele, vaak tegendraadse
denkbeelden controversiële persoonlijkheid, die bij zijn leven een legende werd.
Een deel van zijn fortuin stelde hij ter beschikking voor de bevordering van een
vereenvoudigde spelling van de Engelse taal. Shaw's Corner, het huis in Ayot St.
Lawrence dat hij van 1905 tot zijn dood bewoonde, is ongewijzigd in stand
gebleven en voor publiek toegankelijk. Zijn as werd over de tuin verstrooid. |
|
|
|
