 Marcus
Tullius Cicero werd geboren 3 januari van het jaar 106 voor Christus te Arpinum,
een landstad ongeveer 100 kilometer ten Zuiden van Rome en geldt als de meest
klassieke Latijnse prozaschrijver. Zijn Latijn wordt doorgaans beschouwd als het
meest volmaakte Latijnse proza dat er ooit is geschreven. Aan het eind van het
tijdperk van de Republiek was hij in Rome een gezichtsbepalende figuur, zowel in
de politiek als in de literatuur. We weten veel over Cicero's leven door zijn
eigen correspondentie. Grote collecties brieven aan zijn vrienden en familie
('Ad familiares'), aan zijn vriend Atticus ('Ad Atticum'), en aan anderen zijn
bewaard.
Geboren in Arpinum uit een familie van equites ('ridders'), d.w.z.
niet-adellijk, wist Cicero zich uiteindelijk op te werken tot het hoogste ambt,
dat van consul, in 63 v.C. Dat lukte hem onder meer door zijn grote talent als
redenaar. Hij hield zowel redevoeringen om privé-personen te verdedigen, als
redevoeringen inzake staatszaken. In de laatste categorie horen een aantal
belangrijke redevoeringen, zoals die tegen Verres, waarin Cicero de bevolking
van Sicilië vertegenwoordigde tegen Verres, die als praetor groot misbruik had
gemaakt van zijn macht. Vooral beroemd zijn de Catilinarische redevoeringen, die
Cicero als consul in de senaat en voor het volk van Rome hield tegen Catilina,
die hij ervan beschuldigde een samenzwering tegen de staat te willen ondernemen.
Van later uit zijn leven dateren de veertien Philippica's, die hij tegen Marcus
Antonius hield. Als verdediger van de republikijnse staatsvorm zag Cicero hem
als een groot gevaar.
Cicero beoefende niet alleen de praktijk van de retorica, maar schreef er ook
een aantal theoretische werken over, waarvan de dialoog De oratore het
hoogtepunt is. Dat Cicero een intellectueel kopstuk van zijn tijd was, kwam ook
tot uiting door de publicatie van een aantal boeken op het terrein van de
filosofie, zoals de dialogen Tusculanae Disputationes ('Gesprekken in Tusculum')
en De natura deorum ('Het wezen van de goden'). Daar zitten echter weinig
originele gedachten bij. Het was Cicero er vooral om te doen de ideeën van de
Griekse filosofen voor de Romeinen toegankelijk te maken. Hij wist daar veel van
door zijn opleiding en doordat hij op jonge leeftijd een studiereis naar Athene
en andere Griekse plaatsen had gemaakt.
Cicero leidde in de politiek een enerverend leven - hij werd in 58 zelfs nog een
tijd verbannen - maar ook privé. Van zijn vrouw Terentia met wie hij dertig jaar
getrouwd was, vervreemdde hij en scheidde hij uiteindelijk in 46 v.C. Des te
meer hechtte hij aan zijn dochter Tullia, wier dood in 45 hem zwaar trof. Na de
scheiding van Terentia hertrouwde hij de veel jongere Publilia, van wie hij ook
weer spoedig scheidde. Cicero vond in 43 de dood door de soldaten van Marcus
Antonius, die zijn handen en hoofd op het spreekgestoelte op het Forum Romanum
spijkerden. |
|
|
|
