 Waarschijnlijk
de bekendste Egyptische koningin, waarover nog steeds veel mythes en verhalen de
ronde over doen. Ze werd omschreven als 'uitmuntend in intelligentie, vorming en
cultuur'. Ze zette haar charme in om belangrijke mannen voor haar te winnen en
zo haar plannen door te kunnen voeren. Cleopatra was echter anders dan
Hadsjepsoet een toonbeeld voor vrouwelijkheid. Ze wist haar vrouwelijke charmes
niet onder stoelen of banken te steken en hield evenveel van schoonheid en
hartstocht als van politieke machtspelletjes.
Cleopatra regeerde in eerste instantie doordat ze na de dood van haar vader,
Ptolemaeus XII, haar minderjarige broer Ptolemaeus XIII van de troon stootte. Ze
werd echter verbannen naar Syrië. Pas met hulp van de Romeinen lukte het haar de
Egyptische troon te heroveren. Bij de Romeinse keizer Ceaser kreeg ze een zoon
maar in diezelfde periode begon ze een liefdesrelatie met dienst legeraanvoerder
Antonius. Uit deze verhouding kwam de tweeling Alexander en Cleopatra en de zoon
Ptolemaeus Philadelphos voort. Toen Antonius vanwege een strategische fout de
oorlog tegen Rome verloor, pleegde hij zelfmoord. Tegelijkertijd werd Kaiserion,
de zoon van Cleopatra en Caesar. samen met zijn vader in Rome vermoord. Omdat
Cleopatra de Romeinen niet de triomf van haar gevangenneming gunde, koos ze na
de bijzetting van haar geliefde Antonius eveneens voor zelfmoord.
Cleopatra VII (vermoedelijk Alexandrië 69 – aldaar 10 aug. 30 v.C.), koningin
van Egypte, uit het Huis der Ptolemaeën, besteeg de troon in 51, samen met haar
broer Ptolemaeus XIII, maar werd in 48 door haar regenten verdreven. Spoedig
daarop, bij de komst van Caesar in Egypte, werd zij diens minnares; hij
herstelde haar, nu samen met haar tweede broer, Ptolemaeus XIV, op de troon. Zij
schonk Caesar een zoon, Caesarion (zomer 47), en volgde hem naar Rome, waar zij
van 46 tot 44 verbleef. Na de moord op Caesar keerde zij naar Alexandrië terug
en vergiftigde (naar men aannam) haar medekoning. In 41 ontmoette zij Marcus
Antonius te Tarsus en werd diens minnares; na een tijd van verwijdering huwde
hij haar in 37; zij schonk hem drie kinderen. Antonius huldigde haar bovenmate
en legde door rijke schenking van titels en provincies de grondslag voor een
groot oosters rijk. Het leed geen twijfel dat het uiteindelijk doel was de
heerschappij over het gehele Romeinse Rijk met Alexandrië als hoofdstad. Toen
het in 32 tot een definitieve breuk kwam tussen Octavianus en Antonius,
verklaarde de senaat om propagandistische redenen (vermijding van het woord
burgeroorlog) de oorlog aan Cleopatra. In de Slag bij Actium (31) vluchtte zij
als eerste, nog vóór het pleit beslecht was, gevolgd door Antonius. Nadat zij
nog getracht had ook Octavianus voor zich te winnen door zich te vernederen
(persoonlijke ontmoeting op 8 aug. 30) pleegde zij zelfmoord.
Cleopatra was van zuiver Macedonische afkomst. Van de traditionele culturele
‘apartheid’ van de Ptolemaeën week zij slechts af doordat zij behalve haar
moedertaal ook het Egyptisch (evenals vele andere oosterse talen) sprak, en
doordat zij zich als Isis, als dochter van de zonnegod Re (zie Ra), liet vereren
(Caesarion liet zij Horus noemen). Zij was een bijzonder intelligente en
heerszuchtige vrouw. Haar liefdesaffaires met Romeinse voormannen dienden
uitsluitend haar politieke ambities. Van de angst, de haat en ook de heimelijke
bewondering die haar optreden bij de Romeinen opwekte, is Horatius (Oden I, 37)
een welsprekende getuige. |
|
|
|
