header_honden

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

A    B   C    D    E    F    G    H       J    K       M    N    O    P    Q    R    S    T    U    V    W    X       Z

 Lev (Leon) Trotski

 

 
   

Trotski, Lev Davidovitsj, eigenlijk: Leib Bronstein (Janovka, bij Jelisavetgrad, gouv. Cherson, 7 nov. 1879 – Coyoacan, Mexico, 20 aug. 1940), Russisch revolutionair, staatsman en socialistisch theoreticus, was de zoon van een joodse pachter in de Oekraïne. Trotski bezocht de middelbare school te Odessa, waar hij ook korte tijd wiskunde studeerde. Zijn activiteiten in een revolutionaire groep brachten hem in 1898 in de gevangenis, waarna deportatie naar Siberië volgde. Na zijn ontvluchting (1902) ging Trotski naar Londen, waar Lenin hem als veelbelovend medewerker ontving. Trotski schreef voor de Iskra, totdat hij op het congres van Londen (1903) stelling nam tegen Lenin, wiens methoden hij weldra als ‘jakobijns’ zou bestempelen, en tegen de mensjeviki (zie mensjevisme). Sterk onderging Trotski de invloed van de theoreticus Parvus.

1. Revolutionaire activiteiten

Illegaal naar Rusland teruggekeerd, speelde Trotski een belangrijke rol in de revolutie van 1905 als leider van de Petersburgse sovjet. Na het mislukken van de revolutie werd hij voor levenslang verbannen naar Siberië, maar wist in 1907 te ontsnappen. Hij vluchtte naar het Westen, waar hij in o.m. Wenen verbleef. Sedert 1913 leidde hij een groep sociaal-democraten (de mezjrajontsy) die een hereniging van de Russische sociaal-democratie nastreefde. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, die hij als een imperialistisch conflict afwees, was hij actief in de links-socialistische anti-oorlogbeweging en nam hij deel aan de conferenties van Zimmerwald en Kiental. Uit Frankrijk, waar hij toen woonde, werd hij wegens deze activiteiten uitgewezen en hij belandde in 1916 in de Verenigde Staten.

Tijdens de oorlog kwamen Trotski en Lenin qua opvattingen steeds dichter tot elkaar. Na de februarirevolutie van 1917 keerde Trotski naar Rusland terug. Aangezien de bolsjeviki onder Lenins leiding inmiddels vrijwel identieke doelen nastreefden, sloot Trotski zich met zijn groep in juli 1917 bij de bolsjevistische partij aan. Als begaafd redenaar kreeg hij grote invloed op de massa. Hij werd voorzitter van de Petrograder sovjet (vanaf september met bolsjevistische meerderheid) en leidde tevens het Militaire Revolutionaire Comité ervan, dat in oktober de bolsjevistische revolutie uitvoerde.

2. Politieke activiteiten

In de eerste sovjetregering nam hij Buitenlandse Zaken op zich en voerde als zodanig besprekingen met de centrale mogendheden. Hij volgde hierbij, overeenkomstig zijn idee ‘oorlog noch vrede’, een politiek van afwachten en rekken van de onderhandelingen, hopend op een ineenstorting van de vijand. De Vrede van Brest-Litovsk werd tegen zijn zin aangenomen, waarop hij aftrad en het volkscommissariaat van Oorlog ging leiden (1918–1925). Hier ontplooide hij ten volle zijn capaciteiten als organisator; hij wist het Rode Leger in de loop van de Burgeroorlog tot een goed functionerende krijgsmacht uit te bouwen, waarbij voormalige tsaristische officieren onder politieke controle een grote plaats innamen. Dit pragmatische beleid bracht in de partij een principiële ‘militaire oppositie’ teweeg.

Trotski wilde de organisatievorm van het leger ook op de productie toepassen, waartoe hij een plan tot militarisering van de economie ontwierp, dat door middel van een sterk gecentraliseerd bureaucratisme, gekoppeld aan militaire arbeidsdiscipline, in een intensieve industrialisering van het land voorzag. In concreto was hiermee, op Trotski's initiatief, al een begin gemaakt in de transportsector. In korte tijd werd op dit terrein succes geboekt, maar het ontlokte ook oppositie, m.n. van vakbondszijde.

3. Ballingschap

De machtspositie van Trotski werd sinds 1922 stelselmatig ondergraven door het optreden van Stalin, die met Zinovjev en Kamenev een trojka vormde, welke in 1925 Trotski onthief van het volkscommissariaat. Twee jaar later werd hij met de verenigde oppositie, na een uitzichtloze poging tot machtsherstel, uit de partij gestoten. Verbanning volgde naar Alma-Ata, en uitwijzing in 1929. Buiten de Sovjet-Unie stichtten Trotski en zijn aanhangers in 1938 de Vierde Internationale, die evenwel niet meer dan theoretische betekenis verkreeg.

In de eerste jaren van zijn ballingschap drong zijn ‘bjoelleten oppositsii’ nog enigszins in Rusland door, maar al spoedig werd dit onmogelijk gemaakt. In 1937 werd hij in het Pjatakov-showproces ter dood veroordeeld, waarna Stalins agenten de jacht op hem verscherpten. Na verblijven in Turkije, Frankrijk en Noorwegen vertrok Trotski naar Mexico, waar hij asiel verkreeg, maar ten slotte vermoord werd door Ramón Mercader.

4. Betekenis

Trotski geldt als een van de grootste revolutionairen van de 20ste eeuw. In de Sovjet-Unie en de communistische partijen daarbuiten die op de Sovjet-Unie waren georiënteerd, is Trotski als historische figuur taboe gebleven, maar in het Westen was wel belangstelling voor zijn ideeën, m.n. in de jaren zestig en zeventig.

 
   

Nieuwe pagina 1



uw eigen startpagina

© copyright WorldwideBase 2005-2009