Michelangelo Buonarroti werd geboren in het Italiaanse Caprese, Toscane, op 6 maart 1475.
+++ foto links : zelfportret +++

Deze Italiaanse beeldhouwer, schilder, architect en dichter, is ­ naast Leonardo da Vinci, Bramante en Rafaël ­ een dominerende figuur in de Italiaanse hoge renaissance en de incarnatie van de "uomo universale", de universele mens. Al vroeg zag Lorenzo de Medici de uitzonderlijke begaafdheid van Michelangelo en nam hem in zijn huis op.

Mozes San Pietro in Vincoli - Rome	David Galleria dell’Accademia - Italië	Pietà St.Pietersbasiliek - Vaticaanstad
De schepping van Adam en Eva Detail uit de plafondschildering (fresco) van de Sixtijnse Kapel	Devine Head (tekening van Michelangelo) British Museum in Londen	St. Pietersbasiliek in Rome (architectuur van Michelangelo)

1. Beeldhouwwerken
Michelangelo leerde in Florence de beginselen van de beeldhouwkunst van Bertoldo, een leerling van Donatello, en bestudeerde de verzameling klassieke beelden van zijn beschermheer. Zijn vroegste werken tonen dan ook invloeden zowel van de klassieken als van Donatello; het eerste is o.m. het geval in zijn reliëf Centaurenstrijd (ca. 1492), het tweede in de Madonna della Scala (ca. 1490­1493; beide in Casa Buonarroti, Florence). In 1494, vlak voor Piero de Medici uit Florence werd verdreven, vluchtte hij naar Bologna, waar hij in aanraking kwam met het werk van Jacopo della Quercia, dat een brug trachtte te slaan tussen de klassieken en het realisme. Hij vervaardigde er een knielende engel en twee heiligenfiguren voor de Arca di San Domenico. In 1496 was hij in Rome en dat bracht hem terug in de sfeer van de antieken. Daar ontstond zijn eerste grote beeldhouwwerk, Bacchus (1496­1497; Bargello, Florence), dat nog sterk aan de klassieke conceptie gebonden is. In de kort daarna ontstane Pietà (St.-Pieter, Rome) kwam het eigen genie van Michelangelo voor het eerst volledig tot gelding. Verwant hieraan is de Madonna met Kind, ontstaan in de eerste jaren van de 16de eeuw (O.-L.-Vrouwekerk, Brugge). Zij vormt de overgang naar de beroemde staande David (1501­1503), in Florence gekapt uit een reusachtig blok marmer. In 1505 vertrok hij opnieuw naar Rome, waar hem een gigantische opdracht wachtte: het praalgraf, versierd met veertig marmeren figuren, dat paus Julius II voor zichzelf wilde doen oprichten onder de koepel van de in aanbouw zijnde nieuwe Sint-Pieter. Het zou nimmer in zijn oorspronkelijke opzet voltooid worden. In 1523 ontving hij van de Medici's een nieuwe grote opdracht, die hem, na jaren als schilder werkzaam te zijn geweest, tot de beeldhouwkunst terugvoerde: de grafmonumenten tegen de wanden van de Sacrestia Nuova van San Lorenzo te Florence. Het gold hier niet alleen de zittende beeltenissen van Giuliano, broer van paus Leo X en van Lorenzo, hertog van Urbino, maar tevens vier allegorische figuren aan hun voeten: de Dag en de Nacht, de Dageraad en de Schemering.
Het merendeel van zijn latere werken bleef onvoltooid: de Brutus (1538; Bargello, Florence), de Kruisafneming (1553­1555) in de dom te Florence en de Pietà Rondanini (beg. ca. 1555; Castello Sforzesco, Milaan).

2. Schilderwerken
Op het gebied van de schilderkunst was Domenico Ghirlandaio Michelangelo's eerste leermeester, maar hij onderging tevens de invloed van Massaccio en van het werk van Luca Signorelli. In 1505/1506 schilderde hij een H. Familie voor Angelo Doni (Uffizi, Florence); ongeveer terzelfder tijd werkte hij in wedkamp met Leonardo da Vinci aan kartons voor muurschilderingen, de Slag bij Cascina, voor het Palazzo Vecchio, die verloren zijn gegaan. Zijn hoofdwerk op het gebied van de schilderkunst werd de decoratie van de Sixtijnse Kapel (1508­1512), waarmee hij alles achter zich liet wat tot dan toe op soortgelijk terrein was gepresteerd, terwijl hij voor de schilderkunst nieuwe mogelijkheden opende. In 1534 werd hij door Paulus III aangezocht de altaarwanden van de kapel te beschilderen; het resultaat was het Laatste Oordeel, waaraan hij van 1534 tot 1541 werkte (de naakte figuren werden in 1559 door Daniele da Volterra, de 'broekenmaker', van gewaden voorzien). Ten slotte voltooide hij nog twee grote fresco's in de Cappella Paolina van het Vaticaan (1542­1550). Een groot deel van zijn tekeningen bevindt zich in Groot-Brittannië, verdeeld over het British Museum, Londen, het Ashmolean Museum, Oxford en Windsor Castle.

3. Architectuur
Als bouwmeester was Michelangelo, naast Bramante, de grootste kunstenaar van het Italiaanse Cinquecento. Zijn eerste grote opdracht, de façade voor de San Lorenzo te Florence, kwam niet verder dan het ontwerp en de voorbereidende werkzaamheden (1516­1520). In 1521 werd begonnen aan de bouw van de Sacrestia Nuova van dezelfde kerk, bestemd om de Medicigraven te huisvesten. In hetzelfde complex bouwde hij vanaf 1524 aan de Biblioteca Laurenziana, die echter eerst door zijn leerlingen Giorgio Vasari en Ammanati zou worden voltooid. Immers, in 1529 werd het werk onderbroken door het beleg van de stad, waarbij hij de leiding kreeg over de versterkingen. In 1535 werd hij door Paulus III benoemd tot hoofdarchitect van de apostolische paleizen, maar voorlopig werd hij geheel in beslag genomen door zijn werk in de Sixtijnse Kapel. Na de hoogste verdieping van het Palazzo Farnese te hebben voltooid (1546), werd hij architect van de St.-Pieter, waarvan hij de opzet diepgaand veranderde: hij handhaafde de plattegrond in de vorm van een Grieks kruis, maar wijzigde de koepel; ook dit plan bleef onvoltooid. Andere bouwwerken in Rome door hem uitgevoerd zijn het Capitoolplein met de monumentale trap (1547) en de kerk Santa Maria degli Angeli in het tepidarium van de thermen van Diocletianus (1560­1561).

4. Dichtkunst
Als dichter is Michelangelo bekend gebleven door zijn verzen en sonnetten gericht aan zijn vriend Cavalieri en aan Vittoria Colonna. Liefde, schoonheid en godsdienst zijn er de thema's van. Soms ook (zoals in een befaamd kwatrijn op zijn beeld de Nacht) keerde hij zich fel tegen de bestaande politieke en maatschappelijke toestanden. Verreweg de meeste schreef hij tussen 1534 en 1564 in Rome; door vreemden achterhaald, zijn ze in 1623 door zijn achterneef en naamgenoot in sterk verbasterde vorm gepubliceerd. Pas in de 19de eeuw zijn ze naar de originele manuscripten uitgegeven.

Michelangelo overleed in Rome op 18 februari 1564 en werd begraven in de Santa Croce in Florence; zijn graftombe, naast de cenotaaf van de door hem zo bewonderde Dante, werd ontworpen door Vasari.