1. Leven
Hij was door zijn vader bestemd voor een carrière aan de balie, maar liet zijn studie varen om met enige leden van de familie Béjart het ‘Illustre Théâtre’ op te richten (1643). Deze groep raakte in Parijs al spoedig in ernstige financiële moeilijkheden, maar werd hergegroepeerd en ruim twaalf jaar trok zij door de provincie, met Molière als leider, acteur en auteur. Op voorspraak van de prins van Conti, gouverneur van Languedoc, trad het gezelschap als ‘Troupe de Monsieur’ (de broer van de koning) op 24 okt. 1658 voor het eerst op voor het verzamelde hof. De opvoering van Nicomède van Pierre Corneille vond geen genade in de ogen van de koning, maar Molières eigen (verloren gegane) klucht Le docteur amoureux bewonderde hij zodanig dat hij hem toestemming gaf voortaan op te treden in de zaal Petit-Bourbon (in het Louvre) op de dagen dat deze niet bespeeld werd door de Comédie Italienne; toen dit theater moest wijken voor de uitbreiding van het Louvre, verhuisde het gezelschap naar het Palais Royal. Intussen was de eerste voorstelling van Les précieuses ridicules (1659) een eclatant succes geworden, hetgeen de auteur de jaloezie van andere toneelschrijvers en van de spelers aan het rivaliserende Hôtel de Bourgogne bezorgde, een jaloezie die nog ernstiger vormen aan zou nemen na de triomf van L'école des femmes (1662) en waarop Molière reageerde met de scherpe eenakter in proza La critique de l’école des femmes (1663). De jonge Lodewijk XIV steunde hem nog steeds: een maand na de opvoering van Le mariage forcé (jan. 1664; met muziek van Lully) was de koning peetoom van Molières eerste kind, geboren uit zijn huwelijk (1662) met Armande Béjart, misschien een zuster, mogelijk ook een dochter van Molières vroegere maîtresse Madeleine Béjart. Maar de koning bleek niet opgewassen tegen de storm van verontwaardiging die losbarstte over de eerste opvoeringen van Don Juan ou le festin de pierre (1665); het stuk werd vrijwel onmiddellijk verboden (hoewel de koning nog in hetzelfde jaar de naam Troupe de Monsieur veranderde in Troupe du Roi). Hetzelfde lot trof Tartuffe, voor het eerst gespeeld in Versailles in 1664 en vijf dagen later verboden; ook de tweede versie (1667, onder de titel L’imposteur) werd na één voorstelling verboden. Pas in 1669 mocht het stuk in een derde versie worden gespeeld; in die versie, de enige die bewaard is gebleven, werd het stuk een doorslaand succes. Tartuffe werd gevolgd door een groot aantal komedies, waarin aankleding, muziek (vaak van Lully) en ballet een grote rol speelden, en enkele kluchten; pas Les femmes savantes (1672) was weer een ‘klassieke’ komedie in vijf bedrijven.
Misschien wel Molières meest persoonlijke stuk is zijn laatste: Le malade imaginaire (1673), waarin de onwetendheid van artsen wordt gehekeld, maar waarin vooral is getekend 's mensen angst voor ziekte en dood, die op zichzelf een ziekte wordt. Molière schreef dit stuk terwijl hij zelf al ernstig ziek was; hij overleed enkele uren nadat hij er zelf de hoofdrol in had gespeeld.

2. Werk
Molières werken zijn in drie categorieën te verdelen: de kluchten, waarvan Les fourberies de Scapin (1671) een voorbeeld is; de zgn. ‘comédies de mœurs’, zedenkomedies, waarin hij de belachelijke modes en het snobisme van zijn tijd aan de kaak stelt, zoals in Les précieuses ridicules (1659), dat de overdreven taal en gewoonten van de salons hekelt; en ten slotte de grote karakterstukken, waarin hij eeuwige menselijke typen uitbeeldt, zoals L'avare (1668), zijn enige grote werk in proza, Tartuffe (1664), de briljante aanval op hypocrisie in godsdienstzaken, Le bourgeois gentilhomme (1670) en Le misanthrope (1666), zijn diepste werk.
De zwakheden en de slordigheid van stijl, die vele stukken vertonen, zijn vnl. een gevolg van de haast waarmee ze zijn geschreven, omdat ze voor een bepaalde gelegenheid klaar moesten zijn; in tal van komedies echter toont Molière zijn gevoeligheid voor de nuances van het Franse vers. Ook als acteur en regisseur had hij grote gaven. De precisie van zijn mises-en-scène, waarbij iedere beweging telde, werd door zijn tijdgenoten zeer bewonderd. Molière wordt algemeen beschouwd als de grootste Franse komedieschrijver.