Paus Pius de vijfde heette in feite Antonio Ghislieri (kloosternaam als dominicaan: Michele)  en werd geboren te Bosco, bij Alessandria, op 17 januari 1504. Hij overleed te Rome op 1 mei 1572.
Pius V was paus van 1566 tot 1572, was sinds 1550 aan de Romeinse Inquisitie verbonden en werd onder Paulus IV kardinaal (1557) en groot-inquisiteur (1558). Onder de mildere Pius IV viel hij in ongenade; toch werd hij, o.a. door toedoen van Carolus Borromaeus, tot diens opvolger gekozen (7 jan. 1566). Krachtig bevorderde hij de doorvoering van de besluiten van Trente; onder zijn pontificaat verschenen de resultaten van diverse concilie-initiatieven, die sindsdien zijn naam dragen: de Catechismus Romanus (1566), het Breviarium Romanum (1568) en het Missale Romanum (1570). Hij hervormde de curie, had veel zorg voor de priesteropleiding in Italië en liet streng optreden tegen misstanden onder de clerus en in kloosters.
Politiek gezien werd zijn pontificaat een mislukking: naast een permanent conflict met Spanje stootte hij de vorsten voor het hoofd door een verscherping van de Avondsmaalsbul Coena Domini (1568) en verzwaarde hij de situatie van de Engelse katholieken door een (nodeloze) excommunicatie van Elizabeth (1570). Alleen tegenover de steeds dreigender macht van de Turken wist hij een politiek succes te behalen door Venetië en Spanje bijeen te brengen in de zeeslag van Lepanto (7 okt. 1571). Zijn graf bevindt zich in de Santa Maria Maggiore. Hij werd in 1712 heilig verklaard. Feestdag: 30 april.