header_honden

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

A    B   C    D    E    F    G    H       J    K       M    N    O    P    Q    R    S    T    U    V    W    X       Z

 René Descartes
 

 
   
De Franse filosoof en wiskundige René Descartes werd geboren op 31 maart 1596 in La Haye, Touraine.
René Descartes (of gelatiniseerd: Renatus Cartesius) wordt door velen beschouwd als de 'vader van de moderne wijsbegeerte'.
Descartes werd opgevoed op de jezuïetenschool van La Flêche, waar hij zo thuis raakte in de scholastieke filosofie, dat in zijn gehele latere werk daarvan de sporen zijn terug te vinden. Na rechtenstudie en een militaire opleiding nam hij dienst in het leger, eerst in Nederland (waar hij in Breda Isaac Beeckman ontmoette, die hem in zijn wetenschappelijk werk stimuleerde), daarna in Duitsland, waar hij de Dertigjarige Oorlog meemaakte en in 1619 een soort roepingsvisioen voor een filosofenleven kreeg.
Hij bleef veel reizen. Pas in 1628 zette hij voor het eerst in het openbaar (te Parijs) zijn filosofisch standpunt uiteen. Hij vertrok daarna naar Nederland, waar hij teruggetrokken leefde en aan zijn geschriften werkte, waarvan het eerste, Discours de la méthode, pas in 1637 verscheen. Een kosmologie, Le Monde, durfde hij wegens de veroordeling in Italië van
Galileo Galilei niet te publiceren en vernietigde hij grotendeels.
Hij had met enkele prinsessen contact: Elisabeth van de Palts, die hem zeer stimuleerde in zijn werk door haar correspondentie, en prinses (later koningin) Christina van Zweden, die hem in 1649 naar haar land uitnodigde, waar hij kort daarna overleed.
De filosofie van Descartes draagt een enigszins dubbelzinnig karakter: enerzijds kan deze gezien worden als een poging tot een geheel nieuw begin na het middeleeuwse kerkelijk denken, anderzijds heeft deze de opzet om de nieuwe wetenschappelijke resultaten te verzoenen met de traditionele filosofie door de laatste eraan aan te passen.
Descartes zocht naar een vast uitgangspunt, dat hij in het onbetwijfelbare feit van het denken meende te kunnen vinden: als ik twijfel, kan ik niet aan die twijfel en dus ook niet aan het denken twijfelen. Dit 'ik denk' (cogito) zie ik helder en duidelijk ( 'clare et distincte') in; het komt er dan op aan andere waarheden te vinden, die even helder en duidelijk zijn, met andere woorden 'evident' zijn.
Dat zijn er verschillende: mijn eigen bestaan, Gods bestaan, de wiskundige axioma's. De aanvankelijke twijfel (die zeker niet existentieel was en daarom wel 'methodisch' genoemd wordt) maakt plaats voor een aantal traditionele zekerheden. Hier treedt ook de beruchte 'cirkel van Descartes' op: enerzijds garandeert God dat alles wat ik helder en duidelijk inzie, inderdaad waar is; anderzijds ben ik van God overtuigd doordat ik hem helder en duidelijk inzie. Om dit laatste te versterken, biedt Descartes enkele nieuwe versies van middeleeuwse godsbewijzen.
Tegelijkertijd is hij op de nieuwe wetenschappelijke ontwikkeling gericht (de wiskunde en de natuurwetenschappen), waarvoor hij methodische regels wilde opstellen. In zijn Discours gaf hij er vier:
1. niets voor waar houden dat niet evident is;
2. problemen door verdelingen oplossen;
3. van het simpele naar het gecompliceerde opklimmen;
4. zo volledig mogelijke opsommingen maken.
Hoewel Descartes hierin streng rationeel te werk wilde gaan, is hij eveneens op de empirie gericht, al zijn voor hem de zintuiglijke gegevens minder zeker dan de redewaarheden. Dat de zintuigen ons kunnen bedriegen en geen blijvende zekerheden bieden, illustreert hij aan het voorbeeld van het stukje was: bij verhitting verliest het alle eerdere zintuiglijke kwaliteiten, alleen zijn 'wezen', zijn 'substantie', door het denken te kennen, blijft bestaan.
Descartes onderscheidde drie soorten substanties: de uitgebreidheid, het denken en God. De mens neemt een speciale plaats in doordat hij een combinatie is van twee substanties: lichaam en ziel. Omdat substanties onafhankelijk van elkaar zijn, lag hier voor Descartes een onoplosbaar probleem: hoe de eenheid van de mens veilig te stellen.
Door het lichamelijke van de mens volledig op zichzelf te beschouwen, maakte hij wel de weg vrij voor een mechanisch-causale verklaring van de mens, die na hem zijn beslag krijgt in het Frans materialisme. Het probleem van de relatie lichaam - ziel heeft nog velen beziggehouden.
Descartes was in leven en werk zeer behoedzaam: hij liet zijn werk officieel door de Sorbonne goedkeuren (door bemiddeling van zijn vriend de jezuïet Marin Mersenne) en mengde zich in Nederland niet in de godsdiensttwisten; als leidraad gaf hij een ( 'voorlopige') moraal, uit vier regels bestaand en geïnspireerd op de stoïcijnse moraal (vgl. Seneca's De vita beata):
1. zich aan de bestaande cultuur aanpassen;
2. op een ingeslagen weg doorgaan, tot overduidelijk het verkeerde ervan blijkt; 3. liever zichzelf dan het lot willen overwinnen;
4. een zo goed mogelijk overzicht van het menselijk leven verwerven.
De betekenis van Descartes ligt vooral in zijn poging een subjectief-zeker uitgangspunt vast te stellen en van daaruit vervolgens kritisch en rationeel door te redeneren. Vooral het rationele aspect heeft op latere denkers veel indruk gemaakt.
Op het gebied van de wiskunde is Descartes de grondlegger van de analytische of coördinatenmeetkunde. Verschillende kwadratische krommen zijn door hem onderzocht. Hij gaf een oplossing van vierdemachtsvergelijkingen. Zijn constructies voor raaklijnen van krommen hebben de differentiaalrekening voorbereid.
 
   

Nieuwe pagina 1



uw eigen startpagina

İ copyright WorldwideBase 2005-2009