Saint-Saëns, (Charles) Camille

(Parijs 1835 - Algiers 1921)

Frans componist, organist en pianist. Saint-Saëns begon reeds op vierjarige leeftijd te componeren (walsen voor piano); op elfjarige leeftijd speelde hij in het openbaar pianoconcerten van Mozart en Beethoven. Aan het conservatorium studeerde hij orgel bij François Benoist (1794-1878) en compositie bij Fromental Halévy. Gedurende enige jaren gaf hij pianoles aan de School voor kerkmuziek en was hij als organist verbonden aan diverse kerken, waaronder de Madeleine. Ondertussen maakte hij als pianist, organist en dirigent tournees ter verbreiding van zijn composities. Vanaf 1877 leefde hij uitsluitend van het componeren. In 1871 richtte hij een vereniging op ter bevordering van de Franse toonkunst, de Société Nationale de Musique. Hiervoor schreef hij vier symfonische gedichten, waaronder Le rouet d'Omphale (Het spinnewiel van Omphale; 1871) en de populaire Danse macabre (1874).

Ofschoon Saint-Saëns' muziek typisch Frans te noemen is, had hij aanvankelijk vooral in Duitsland succes met zijn werk. Zo gaf hij de eerste uitvoeringen van zijn eerste en derde pianoconcert in Leipzig (1865 en 1869) en vond de première van zijn voornaamste opera, Samson et Dalila , in 1877 in Weimar plaats (door bemiddeling van Franz Liszt). Later verflauwde echter de Duitse belangstelling voor Saint-Saëns en bleef zijn werk in hoofdzaak binnen de Franse grenzen. Van zijn uitgebreid oeuvre in een weinig experimentele, maar zeer vakkundige stijl hebben vooral orkestwerken repertoire gehouden: Le carnaval des animaux (1866), de derde symfonie (Orgelsymfonie; 1886), het tweede pianoconcert (1868), Introduction et rondo capriccioso voor viool en orkest (1870), het eerste celloconcert (1873) en het derde vioolconcert (1880). Vanaf ca. 1890 schreef hij nog veel toneelmuziek en in 1908 een der eerste originele filmmuziekstukken (l'Assassinat du Duc de Guise).

Saint-Saëns' concertreizen voerden hem herhaaldelijk buiten Europa; zo bezocht hij het Verre Oosten (1899), Zuid-Amerika (1904 en 1916) en de Verenigde Staten (1907 en 1915). Hij schreef een groot aantal artikelen over het (Franse) muziekleven van zijn tijd. Ook hield hij zich intensief bezig met het muzikale Franse verleden: hij werkte mee aan een uitgave van de werken van Gluck en leidde een uitgaveproject van de werken van Rameau. Zelf reconstrueerde hij twee opera's van Lully en M.A. Charpentier. In Dieppe bevindt zich een Saint-Saëns-museum, waarvoor de componist reeds in 1890 zelf de grondslag had gelegd.