Zelter, Carl Friedrich

(Petzow-Werder a.d. Havel 1758 - Berlijn 1832)

Duits componist, koordirigent en muziektheoreticus. Zelter was een leerling van o.a. Karl Friedrich Fasch, die hij in 1800 opvolgde als dirigent van de beroemde Berlijnse Singakademie. Hier voerde hij veel werk van Johann Sebastian Bach uit. Vanuit zijn positie zette hij zich met al zijn energie in om tot een hervorming van het Duitse muziekleven te komen, waarbij hij vooral het staatsbelang benadrukte. Zo stelde hij de jonge Felix Mendelssohn-Bartholdy in 1829 in de gelegenheid Bachs Matthäus Passion - voor het eerst na precies 100 jaar - opnieuw uit te voeren. Daarvoor had hij met enkele leden van de Singakademie de eerste Liedertafel (1808) gesticht, een exclusieve mannenzangvereniging. Daarmee leverde hij een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de amateuristische muziekbeoefening in het Duitsland van de 19e eeuw.

In 1822 gaf hij de stoot tot de oprichting van het Koninklijk Instituut voor Kerkmuziek. Als beloning schonk Frederik Willem III hem in 1827 een eigen gebouw voor de Singakademie. Zelter was een groot theoreticus, tot wiens leerlingen Carl Loewe, Otto Nicolai, Felix Mendelsohn en Giacomo Meyerbeer behoorden. Hij componeerde kerkmuziek, mannenkoren en liederen, die tot de zgn. Tweede Berlijnse School behoren.