Fauré, Gabriel (Urbain)

(Pamiers 1845 - Parijs 1924)


Frans componist. Fauré was vanaf 1861 een leerling van Saint-Saëns. Hij beëindigde zijn studie op twintigjarige leeftijd met prijzen voor harmonieleer, compositie en piano. Daarna was hij als organist werkzaam in Rennes en Parijs (Notre-Dame de Clignancourt, Saint-Honoré, Saint-Sulpice). Vervolgens werd hij leraar aan het instituut dat hem opleidde: de kerkmuziekschool van Niedermeyer te Parijs. Uit die tijd stammen zijn eerste rijpe composities: liederen, een ballade voor piano en orkest, pianomuziek en een vioolsonate. Hij was zeer bevriend met enkele grote componisten, die toen in Parijs woonden: Duparc, Franck, d'Indy, Gigout en Saint-Saëns. Een belangrijke promotie was zijn benoeming tot compositieleraar aan het Parijse conservatorium (1897). Deze functie nam hij over van Massenet. Hij leidde verschillende talentvolle leerlingen op tot vakbekwame en geïnspireerd schrijvende componisten: Schmitt, Ravel, Ducasse en Koechlin.

Na het Requiem (1886) componeerde Fauré o.a. de toneelmuziek bij Maeterlincks Pelléas et Mélisande (1898) en het muziekdrama Prométhée (1900). In 1905 volgde zijn benoeming tot directeur van het Parijse conservatorium, een functie die hij tot 1919 vervulde, het jaar waarin zijn vijftien jaar eerder begonnen doofheid zo ernstig was geworden dat hij zich geleidelijk aan moest terugtrekken. Toen kreeg hij weer tijd om te componeren; in zijn laatste levensjaren schreef hij een aantal kamermuziekwerken die - met zijn opera Pénélope (1913) - tot zijn mooiste werken behoren.

Faurés betekenis voor de Franse muziek, en voor de gehele westerse muziek, is zeer groot geweest. Zijn composities, met name de liederen en pianomuziek, maar ook de twee opera's en veel kamermuziek, behoren tot de belangrijkste werken van de late Romantiek, belangrijk vooral doordat ze bewijzen dat hoog-Romantiek zich niet per se hoeft te uiten in geëxalteerde en/of overdramatische muziek, maar zich ook kan manifesteren in een aristocratische, nobele en beheerste stijl.

Tot Faurés overige werken behoren: voor piano de walsen, impromptus, romances, barcarolles, nocturnes, preludes en Thème et variations in cis; voor kamermuziekbezettingen de cellosonates en de prachtige Élégie voor cello en piano, het strijkkwartet, de pianokwartetten en -kwintetten, de duetten en het ballet Masques et bergamasques .