Villa-Lobos, Heitor

(Rio de Janeiro 1887 - Rio de Janeiro 1959)

Braziliaans componist en dirigent. Villa-Lobos speelde rondom de eeuwwisseling reeds als cellist in cafés en studeerde vanaf 1907 bij Francisco Braga. In 1918 leerde hij te Rio de Janeiro Milhaud kennen; van 1923 tot 1925 en in 1929 woonde hij in Parijs, vanwaaruit hij o.a. Londen en Wenen bezocht. In 1930 werd hij directeur van de Academia Brasileira de Música, in 1932 kreeg hij het toezicht op het muziekonderwijs te Rio de Janeiro en in 1942 op het muziekonderwijs van geheel Brazilië. In hetzelfde jaar richtte hij het Conservatorio Nacional de Canto Orfeônico op. Van 1949 tot 1959 maakte hij als dirigent reizen naar Europa, de VS en Israël, waar hij vooral eigen werk bracht. Zijn oeuvre is onvoorstelbaar omvangrijk en veelzijdig; hij is de onomstreden voorman der Braziliaanse muziekcultuur. De Braziliaanse muziek speelt een grote rol in zijn werk en bracht hem tot eigen combinaties met bestaande tradities. Daartoe behoren de twaalf Chôros (1920-1944) en de negen Bachianas brasileiros (1930-1945), waarin de contrapuntische Bachse schrijfwijze samengaat met de Braziliaanse muziek. Zowel de Chôros als de Bachianas zijn voor de meest uiteenlopende bezettingen geschreven. Verder componeerde Villa-Lobos 12 symfonieën (1916-1957), 4 orkestsuites, 4 symfonische gedichten, 5 opera's, 15 balletten, 5 pianoconcerten, concerten voor cello, gitaar, harp en mondharmonica, kamermuziek (waaronder 17 strijkkwartetten, een nonet, een strijkkwartet), pianowerken, muziek voor gitaar en liederen. Daarnaast schreef hij de pedagogische werken Guia prático-estudo folclórico (2 dln., 1932-1950) en Solfegios (2 dln., 1940-1946).