GESCHIEDENIS
De Sarplaninac ( of Sar Planina, Macedonian Mountain Dog, Macedonian Sharplaninec ) heeft als oorspronkelijke benaming de Illirski Ovcar en behoort tot het Molosser Bergtype.  De officiële kennelclub van Joegoslavië erkent slechts twee van haar inheemse honden, en de Sarplaninac is daar één van.  Dit is natuurlijk een hele eer voor dit ras.  Deze hond is niet zo oud als de Griekse Herder en de Akbash, die waarschijnlijk zijn voorouders waren.  De Sar is wel degelijk één van de oudste rassen van het voormalig Joegoslavië.  Nu erkennen ook Amerika en Canada dat het een zeer geschikte kuddebewaker is.  Volgens sommigen is de Sarplaninac ook verwant aan de Tibetdog en de Kaukasische Herdershond.  De Sarplaninac kwam vooral voor in Karst en Istrie.  De belangrijkste taak van dit ras was het bewaken van de kudden tegen andere (roof)dieren, zoals de wolf en de beer. Hij gaat hierbij zeer zelfstandig te werk. Deze karaktereigenschap is nog steeds terug te vinden in de Sarplaninac die wij op dit moment tegenkomen. Dit is zeker iets om rekening mee te houden wanneer men aanschaf van dit ras overweegt. Momenteel komen twee kleurslagen voor van de Sarplaninac. Op bovenstaande foto is een geel exemplaar afgebeeld.  Bij voorkeur is de kleur echter ijzergrauw ( zie onderste foto ).  Het verhaal gaat dat de gele honden iets scherper waren dan de ijzergrauwe en beter inzetbaar bij de kudden.  De Sarplaninac werd in 1939 geregistreerd door de FCI.  Momenteel komt men dit ras steeds vaker tegen.  Mits goed gesocialiseerd en opgevoed is het een zeer plezierige gezelschapshond.

IDEALE RASKENMERKEN
De Sarplaninac heeft een middelmatig lang lichaam. De rug is recht en breed. Goed gewelfde ribben en een brede, diepe borst. De buik is iets opgetrokken. De benen zijn middelmatig lang met stevig bone. Forse hals.  Kleur : ijzergrijs, die bij de benen overgaat in een zandkleurige vacht. Ook een gele kleur is toegestaan. Bonte vachten en witte vlekken zijn niet toegestaan.  Hoofd en schedel : brede, licht gewelfde schedel. De stop is licht aangegeven. De snuit is breed en diep. Amandelvormige en donker gekleurde ogen. Tamelijk lange oren, hangend gedragen. Schaargebit, dat erg krachtig is.  De staart is niet al te lang, licht opgebogen en laag gedragen. De staart is rijk behaard. De voeten zijn rond.  Vacht :  ongeveer 10 cm lang en dicht, met zachte ondervacht; op het hoofd en de voorkant van de benen kort.  Schofthoogte : reuen gemiddeld 62 cm en teven gemiddeld 58 cm.  Het gewicht bedraagt voor reuen van 35 tot 45 kg en voor teven van 30 tot 40 kg.
AARD : het is een scherpzinnige hond, die zijn vrienden nauwkeurig uitzoekt en niemand volledig vertrouwt.  Het is een intelligente en zeer trouwe hond aan zijn baas, maar voor anderen is hij gehoorzamer aan zijn natuurlijke instincten voor goed gedrag, dan aan bevelen.  Hij heeft een zacht, rustig en gevoelig karakter, maar heeft een sterk verdedigingsinstinct en kan zich agressief opstellen tegenover vreemden.  Het is een moedig dier, dat voor weinig achteruit gaat en dominant is bij soortgenoten. 
ACTIVITEIT : deze hond vraagt een avontuurlijk leven buitenshuis en heeft heel wat ruimte en beweging nodig.  De Sarplaninac houdt er niet van om alleen te zijn. 
OPVOEDING : de Sarplaninac heeft een zelfstandig en sterk karakter,  en vraagt dus een degelijke en consequente opvoeding, te starten op jonge leeftijd.