header Paleontologie

 


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

het
Kwartaire Tijdperk

 

 
   

Ongeveer een miljoen jaar scheidt het einde van het tertiaire tijdperk van het heden. Deze tijdsruimte wordt ingenomen door het zogenaamde kwartaire tijdperk. Ondanks de relatief korte duur ervan (het cambrium bijvoorbeeld duurde 100 miljoen jaar) is een aanzienlijk deel van de geologische onderzoekingen gericht op de dunne, nog niet hard geworden sedimenten uit het kwartaire tijdperk. Hiervoor zijn er twee belangrijke redenen.
Ten eerste begon de laatste grote ijstijd van de wereld bij de aanvang van het kwartaire tijdperk en ten tweede dook er een merkwaardig zoogdier op, naar de lichamelijke bouw onbetekenend, maar geestelijk boven elk ander wezen : de mens.
In het Alpengebied van Zuid Europa zijn vier afzonderlijke perioden te herkennen, waarin het ijs zuidwaarts doordrong. Tussen deze vier perioden in was er steeds een tijdsruimte met wat mildere omstandigheden. De overeenkomstige vier 'ijstijden' zijn in Brittannië en Noord-Amerika te onderscheiden, al is het niet zeker dat die gelijktijdig voorkwamen met de ijstijden in het Alpengebied.
Het is moeilijk om de omstandigheden uit de diverse ijstijden vast te stellen, want het sediment uit de vroege ijstijden is door de latere ijskappen vaak weggeschoven en vernietigd. De enige duidelijk aanwezige verschijnselen zijn de vormen van het tegenwoordige landschap.
Door gebruik te maken van radiogolven, waarmee de ouderdom van koolstof kan worden bepaald, weten we tegenwoordig meer van de afzetting uit het pleistoceen. Behalve over de vierde ijstijd zijn er blijkbaar geen nauwkeurige gegevens te verkrijgen. Door de studie van de mate van verwering van de kleilagen is meer bekend geworden over de perioden tussen de verschillende ijstijden, maar omdat het lang niet zeker is dat de verwering toen evens snel ging als op dit moment, blijft het bij een ruwe schatting. We weten wel dat de periode tussen de derde en de vierde ijstijd veel langer duurde dan de andere periodes en in feite één derde van het pleistoceen beslaat.

De toekomst
De tijd die verstreken is sinds het ijs zich voor de laatste keer terugtrok, is betrekkelijk kort. Het is goed mogelijk dat we ons momenteel bevinden in een periode tussen twee ijstijden. Groenland en de Zuidpool dragen nog steeds grote ijskappen, die zich door een betrekkelijk kleine verandering van het klimaat naar het zuiden kunnen begeven. Indien echter anderzijds de ijstijd voorbij is en de wereld weer tot de normale toestand terugkeert (ervan uitgaande dat er gedurende het grootste deel van de geschiedenis van de aarde geen gletsjers waren), dan zal wellicht het ijs geheel verdwijnen. Dan zou het water uit de oceanen ongeveer zo'n 30 meter stijgen, waardoor grote gebieden van de wereld en vele steden onder water zouden komen te staan.
Hoe de toekomst ook verder verloopt, de oorzaak voor het ontstaan van de gletsjers zal altijd reden tot discussie geven. Het optreden van de vroegere ijstijden geeft een regelmatig patroon te zien, waarin echter één ongewoon lange periode in voorkomt. Periodieke veranderingen in de baan van de aarde beïnvloeden het klimaat, maar als dat de enige oorzaak was, dan zouden er vele ijstijden geweest moeten zijn. We zijn ons bewust van het regelmatig optreden van zonnevlekken en de mate waarin die de zonnestraling beïnvloeden. Het kan zijn dat ze van tijd tot tijd optreden in een mate die een sterkere invloed op het klimaat uitoefenen. Dit is misschien wel de beste veronderstelling, maar van geen enkele mening is de juistheid te bewijzen.

Het holoceen
Sinds het einde van de laatste ijstijd, ongeveer 15.000 jaar geleden, vormden zich minder opzienbarende sedimenten. Bedekt door de zee, heeft zich daar zand en modder opgehoopt en op het land vormden zich meren en rivieren. De mens zelf is door zijn niet langer bruikbare materialen en het afval een bron van afzettingsmateriaal geworden. Een bijzonder belangrijke geologische gebeurtenis was de uiteindelijke doorsnijding van de landverbinding die Engeland met de rest van Europa verbond.
 
   

Paleontologie



uw eigen startpagina
Aangepast zoeken

© copyright WorldwideBase 2005-2009