Het onderwerp 'pesten' staat heden ten dage méér dan ooit in de belangstelling, en dit niet alleen in schoolsituaties.  Pesten is blijkbaar een soort van 'sport' geworden, of liever een uitlaatklep om je frustraties af te reageren op iemand die zich moeilijk of niet kan verweren, of over wie jij een zekere 'macht' uitoefent of denkt uit te oefenen.
In principe zijn we allemaal verschrikkelijk tegen pesten, maar feit is .... het gebeurt elke dag en overal. Is pesten nu een aangeboren eigenschap van de mens, of is het meer een resultaat van onze stress-maatschappij, we laten het in het midden.  Feit is, er gebeuren héél veel (meestal ongeweten) pesterijen, in alle vormen en formaten en in de meest uiteenlopende situaties.  Het zou dan ook hypocriet zijn om te beweren dat jou kind onmogelijk het slachtoffer kan worden van 'pesterijen' !
Laat ons in eerste instantie duidelijk zijn; pesten komt natuurlijk niet enkel voor bij het lager schoolkind, maar we belichten het hier omdat jou kind, in deze fase van de kindertijd, reeds duidelijk aan jou kan aangeven dat hij of zij werkelijk 'gepest' wordt.

We moeten inderdaad een onderscheid maken tussen plagen en pesten. Onder plagen verstaan we meer het gebeuren van bepaalde 'incidenten'.  Een persoon zegt bijvoorbeeld iets, een ander zegt iets terug en dan is het meestal afgelopen. Vaak is het een kwestie van mekaar voor de gek houden, en dus bedoeld als een spelletje. De 'machtsverhouding' tussen beide partijen is hier gelijk, dus de 'plager' en de 'geplaagde' hebben een gelijke of bijna gelijke macht. Bij plagen is de geplaagde dus in staat om zich te verweren en loop hij geen psychische en/of fysiche schade op.

Pesten daarentegen gaat duidelijk een stap verder. Pesten is het systematisch uitoefenen van psychische en/of fysieke door één of meerdere individuen op één persoon, die niet in staat is om zich te verdedigen. Bij pesten is de 'machtsverhouding' dus ongelijk verdeeld. Pesten heeft negatieve gevolgen voor het 'slachtoffer'.  Deze mag niet voor zichzelf opkomen en zich verweren.  Doet hij dit wel, dan kan dat voor de perster(s) een reden zijn om hem of haar nog harder aan te pakken !

Onderzoek heeft uitgewezen dat pesten iets is van alle tijden, denk maar aan de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog en het lot van de zwarten in de Verenigde Staten. Ook vrouwen- en kindermishandeling is een vorm van pesten, net zoals sexueel misbruik of ongewenste intimiteiten. Trouwens komt pesten niet alleen voor bij mensen, ook dieren passen dit fenomeen toe. Onderzoek wees uit dat kippen, apen en katten deze 'kunst' behoorlijk beheersen. Pesten wordt ook wel het 'zondebokfenomeen' genoemd, wat erop neerkomt dat leden van een groep om de één of andere reden een soortgenoot gaan 'mishandelen' (want daar komt het op neer).

Een pestkop is heel dikwijls lichamelijk sterker dan z'n slachtoffer. Hij doet graag stoer en wil op die manier indruk maken op anderen. Hij wil macht hebben over zijn slachtoffer en kan bij tegenwerking agressief gaan doen; trouwens hij vindt dat normaal. Hij heeft een hoge dunk van zichzelf en beschouwt zijn slachtoffer als 'waardeloos'. Pestkoppen zijn veelal niet populair in de groep.

Een slachtoffer van pesterijen is meestal een teruggetrokken en introvert (in zichzelf gekeerd) iemand, die over het algemeen weinig vrienden heeft en zichzelf onaantrekkelijk en waardeloos vindt. Veel slachtoffers voelen zich angstig en onzeker; ze zijn erg gevoelig en gaan zelfs huilen wanneer ze worden 'aangevallen'. Andere slachtoffers gaan dan weer 'agressief' reageren en soms uit pure onmacht zelf anderen gaan pesten.

In een groep zijn er altijd die met de pestkop gaan meedoen, uit angst om zelf gepest te worden. Anderen gaan meepesten, omdat ze hopen er op één of andere manier voordeel uit te halen. Daarnaast heb je een groep die niet meepest, maar het ook niet voor het slachtoffer op durft te nemen. En er zijn er ook altijd die blijkbaar van heel de situatie niks in de gaten hebben. Tenslotte is er af en toe iemand in de groep die het voor het slachtoffer durft op te nemen, maar dat zijn uitzonderingen.

Het eenvoudigste is natuurlijk pesten met woorden : het uitlachen, schelden, spotten, bedreigen, vernederen, leugens verspreiden en ook bewust negeren. Daarnaast wordt dikwijls lichamelijk geweld gebruikt, zoals trekken, duwen, slaan en schoppen. Vaak ontaardt dit in het vernielen van eigendommen; een typisch voorbeeld hiervan is het pikken van een boekentas en de inhoud ervan laten verdwijnen. Verder is een bril een geliefkoosd onderwerp om stuk te maken of te laten verdwijnen. Ook lunchpaketten besmeuren of weggooien en kledij vernielen komt regelmatig voor. Soms wordt er inderdaad in het geniep gepest : iemand totaal negeren of uitsluiten doet evenveel pijn als iemand een schop geven !

Wanneer je gepest wordt, denk dan in de eerste plaats NOOIT dat de oorzaak bij jou ligt, want dat is niet zo !!!  Je hebt trouwens het recht als mens om volwassen te worden in een wereld waar iedereen jou respecteert zoals je bent.
Pesten is niet iets wat zomaar uit zichzelf verdwijnt of overgaat.  Wanneer je gepest wordt speel dan geen verstoppertje voor jezelf door te denken dat het wel zal overgaan. Je moet ook helemaal niet bang zijn om mensen in vertrouwen te nemen en te vertellen dat je gepest wordt.  Vertrouwenspersonen kunnen bijvoorbeeld je ouders, je leerkrachten, een vertrouwenspersoon bij jou op school, je beste vriend of je vriendin zijn, met andere woorden als het maar iemand is in wie jij vertrouwen stelt! Feit is, als je gepest wordt moet je het zeker niet opkroppen, maar moet je er bij de juiste personen mee durven naar buiten komen. Pesten is een groot probleem, en voor alle problemen bestaan er oplossingen .... dus ook voor pesterijen. Je moet enkel zelf de stap durven nemen om erover te praten met die mensen die jou probleem kunnen helpen oplossen, want leven met de constante druk van pesten is helemaal geen gezonde manier van leven .... het is niet menselijk.   Iedereen heeft het recht om met zijn mogelijkheden en individualiteit zichzelf te zijn en zich zo te ontplooien naar volwassenheid.

Wanneer jou kind geen slachtoffer is van pesterijen, dan wil je dit vanzelfsprekend graag zo houden.
Daarom enkele tips om te voorkómen dat jou kind gepest gaat worden, dat het zelf gaat pesten of een meeloper wordt.

• Leer uw kind voor zichzelf en voor anderen op te komen. Kinderen moeten al op jonge leeftijd nee durven zeggen als ze iets meemaken dat ze niet willen. Geef uw kinderen gelegenheid om in het gezin te oefenen. Moedig uw kinderen aan om tegen elkaar en tegen u te zeggen wat ze wel en niet willen. Leer ze samen overleggen en onderhandelen over oplossingen.
• Leer uw kinderen om hulp te vragen aan u, aan leerkrachten en aan anderen die ze vertrouwen. Laat thuis merken dat u zelf een vraag om hulp serieus neemt. Dat betekent niet dat u de problemen van uw kinderen moet oplossen, wel dat u ze daadwerkelijk steunt bij het vinden van eigen oplossingen.
• Geef uw kinderen de aandacht die ze nodig hebben. Laat merken dat u het belangrijk vindt om te weten wat ze doen en waar ze zijn, zonder ze voortdurend te controleren.
• Laat uw kinderen merken dat ze de moeite waard zijn. Natuurlijk krijgen kinderen ook wel eens kritiek, maar geef ze ook regelmatig een complimentje.
• Probeer conflicten binnen uw gezin op te lossen door er over te praten. Kinderen leren het meest van de voorbeelden die ze krijgen.
• Laat uw kinderen kennismaken met veel verschillende mensen, gewoonten, muziek, enz.. Als u zelf respect en waardering toont voor anderen, leren uw kinderen dat anderen niet 'eng' of 'raar' zijn.
• Grijp in als u merkt dat uw kinderen erg agressief zijn of als u merkt dat kinderen systematisch worden buitengesloten.
• Bemoei u zo weinig mogelijk met de keuze van vrienden en vriendinnen. Laat uw kinderen zelf beslissen met wie ze spelen en wie ze willen uitnodigen.

Dus een goede raad : wanneer je gepest wordt, besef dan dat je echt niet alleen staat. Niemand heeft het recht om jou te pesten, maar jij moet er zelf wel iets aan doen en de nodige stappen ondernemen.  Jij moet die mensen in vertrouwen nemen die jou effectief kunnen helpen en samen met hen een eind maken aan de pesterijen. De oplossing van het probleem ligt dus in jou handen !     Doe er dus iets aan !!!