In de eerste
plaats spreken we over een kleuter wanneer jou huppel de peuterleeftijd
van drie jaar voorbij is, maar nog niet toe is aan de
Lagere School. Daar zit inderdaad nog een hele poos tussen; tot
z'n zes jaar. De kleutertijd is een leuke tijd voor je kind.
Hij ontdekt steeds meer z'n eigen mogelijkheden (en grenzen), hij gaat
naar de kleuterschool en zijn kijk op de wereld wordt stelselmatig
verruimd ... en nog niet zo'n klein beetje !
Met andere
woorden, wat zijn zowat de algemene, typische kenmerken van de
kleuterleeftijd. We zetten ze even op een rijtje.
-
Lichamelijk
Als peuter zag hij er nog mollig uit maar omdat een kleuter
vlugger groeit dan in gewicht bijkomt, verdwijnt dit nu al vlug.
Zijn spieren worden steviger en daardoor kan hij steeds
harmonischer bewegen.
-
Verstandelijk
In de kleuterklas leert de kleuter omgaan met zijn medekleuters en
de juf. Hierdoor krijgt de kleuter de kans krijgt om steeds nieuwe
ervaringen op te doen en leert hij de werkelijkheid beter kennen.
Daarnaast heeft hij een hele rijke fantasie,
waardoor de grens tussen de realiteit en de fantasiewereld niet
altijd even duidelijk is. Ook zijn denken is nog heel subjectief,
omdat hij alles steeds verklaart vanuit zijn eigen ervaringen
binnen zijn eigen leefomgeving.
-
Verbaal
De kleuter kan al hele redevoeringen vertellen (of verzinnen) en
kan soms heel spontaan leuke reacties geven op een bepaalde
gebeurtenis, bij iets wat hij ziet of bij een handeling die hij
uitvoert. Dit is zo ongeveer de fase waarin ouders een blos op de
wangen krijgen, wanneer hun rakker ten pas en ten onpas over iets
of iemand een flapuit reactie geeft ! Kleuters zijn leergierig
... gelukkig maar, en in deze kinderfase is het woordje 'waarom'
dan ook een veelvuldig terugkerend item. Het ontbreekt een kleuter
niet aan ongeremde fantasie en dat uit zich ook in z'n
taalgebruik. Wanneer hij een bestaand woord te moeilijk of
gewoonweg niet leuk vindt, zal hij zelf wel een woordje
tevoorschijn toveren.
-
Sociaal
Daar zijn leefwereld steeds maar ruimer wordt, komt hij ook meer
en meer in contact met andere mensen. Hij ontdekt dat er 'grote'
mensen zijn en 'kleinere' mensen zoals hij (leeftijdgenootjes), en
dan nog héél kleine menskes (vb baby broertje of zusje). Ook
ontdekt hij het verschil in sekse. Leeftijdsgenootjes worden
belangrijk voor het kind. De jongere kleuters spelen vaak naast
elkaar en maken nog dikwijls ruzie. Oudere kleuters spelen al meer
samen, bvb. rollenspel. Toch maken ze ook dan nog veel ruzie.
De kleuter wordt er zich ook steeds meer van bewust dat zijn mama
en papa er niet enkel voor hem zijn. Hun liefde en genegenheid
moet hij delen met broertjes en/of zusjes. Hierdoor onstaat er
vaak een onderlinge rivaliteit tussen hen. Aan die leeftijd
beseffen ze wel dat er 'regels' zijn, maar ze beseffen nog niet
waarom die er zijn.
-
Gevoelens
Kleuters kunnen nogal agressief zijn als het gaat om het
bezitten van iets.
Anderzijds zien we een eerste vorm van meeleven. De
jonge kleuter zal bij het zien van verdriet niets ondernemen omdat
hij zich moeilijk kan inleven. Een oudere kleuter daarentegen doet
dit wel al.
Daarnaast zijn kleuters dikwijls bang van hun eigen fantasieën,
omdat ze zelf de grens nog niet kunnen trekken tussen hun fantasie
en de werkelijkheid. Ze denken dat er monsters in hun kast of
onder hun bed zitten en willen met hun licht aan slapen.
-
Spelen
Het spel is een héél belangrijke factor in de ontwikkeling van je
kleuter.
Omdat een kleuter graag en gevarieerd speelt, moeten we hem de
kans geven om zich volop in het spel uit te leven.
Hij test zijn eigen mogelijkheden uit in
bewegingspelletjes.
Zijn fantasie bereikt een hoogtepunt en daarom bedenkt en speelt
de kleuter heel veel
fantasiespelletjes.
Dit fantasiespel is enorm belangrijk want het geeft de kleuter een
kans om te doen wat in werkelijkheid niet altijd mogelijk is. Ook
angsten en spanningen kan hij in deze spelletjes kwijt.
Van
receptieve spelletjes,
zoals het beluisteren van een sprookje of het bekijken van
prenten, geniet de kleuter volop.
De kleuter werkt met verschillende materialen tijdens het
constructiespel.
Ook hier is een duidelijk merkbare evolutie. Een jonge kleuter
maakt of krabbelt zomaar iets. Achteraf gaat hij het benoemen want
tijdens het maken was het voor hemzelf ook nog niet duidelijk. Wat
later gaat hij in staat zijn om al tijdens het maken te vertellen
wat hij nu precies aan het maken is. Nog later zal hij op voorhand
kunnen zeggen wat hij gaat maken.
Ook in het resultaat van zijn werken zit een evolutie.
Hoe ouder de kleuter wordt, hoe beter je kunt herkennen wat hij nu
precies gemaakt heeft. Dit komt omdat hij voor zijn werk steeds
meer overeenkomsten in de realiteit gaat zoeken.
Omdat spelen en de keuze van speelgoed zo belangrijk is voor de
ontwikkeling van je kind, gaan we hier nog eens dieper op in op
een
aparte
pagina.
Er zijn
trouwens heel wat spelletjes waaraan jij als ouder op een creatieve
manier kunt deelnemen. Terwijl de kleuter ongeremd zijn fantasie de
vrije loop laat, hebben wij het als volwassene daar wel een stuk
moeilijker mee, maar het is helemaal niet verboden -integendeel, het
is méér dan aan te raden- om je te begeven in de leefwereld van je
kleuter en
samen
creatief
te spelen, te knutselen, te tekenen of te vertellen.
|
|