|
Waardoor komt een vulkaan tot
uitbarsting ? |
Bij de uitbarsting of eruptie van een
vulkaan stroomt roodgloeiende lava (vloeibaar gesteente) uit de top en
rook en as schieten soms duizenden meters hoog de lucht in. Binnen de
vulkaan leidt een pijp diep de aarde in, waar het ontzaglijk heet is. De
lava wordt vanuit kamers vloeibaar gesteente opgestuwd door de pijp.
Gewoonlijk komt de uitbarsting spoedig tot staan en raakt de pijp
geblokkeerd. Jaren later kan zo'n vulkaan opnieuw uitbarsten als de
lavadruk binnenin zo groot wordt dat de pijpblokkade wordt doorbroken.
Er kan zelfs zoveel druk binnenin ontstaan dat de vulkaar plotseling
explodeert en top en delen van de zijkant weggeslingerd worden. |
|
Waarom komen in sommige landen zoveel
vulkanen en aardbevingen voor ? |
Er zijn zo'n vijfhonderd vulkanen op aarde;
ze komen slechts in bepaalde delen van de wereld voor. Ook aardbevingen
schokken de grond in die bepaalde delen. Deze plaatsen liggen boven de
randen van grote secties of platen van de aardkorst. Deze platen
schuiven zeer langzaam naar elkaar toe en tegen elkaar op. Dat
veroorzaakt aardschokken en vulkaanuitbarstingen in de landen die boven
de randen van de platen liggen. |
Wat gebeurt er bij een
aardbeving ? |
Bij een aardbeving
begint de bodem opeens te trillen of te schudden. Deze schokken duren
enkele seconden tot minuten en kunnen zo krachtig zijn dat huizen en
gebouwen instorten. Aardbevingen doen zich voor waar grote scheuren in
het gesteente onder de bodem zijn. Het gesteente aan weerszijden van
zo'n scheur wrijft dan opeens langs elkaar, wat tot de aardbeving leidt. |
|
Welke vulkaan veroorzaakte de ergste
verwoesting ? |
De zwaarste gekende vulkaanuitbarsting was
die van Krakatau in Indonesië. Deze ontplofte in 1883, en als gevolg
ervan kwamen meer dan 36.000 mensen om het leven. De meesten stierven
door de enorme vloedgolf die door de explosie ontstond. Deze bereikte
een hoogte van 36 meter. De ontploffing was tot op vijfduizend kilometer
afstand hoorbaar ! Maar een nog vijf maal zo krachtige vulkaanexplosie
deed zich omstreeks 1645 voor Christus in Griekenland voor. De restanten
van de vulkaan zijn nog te zien op het eiland Santorini of Théra. Geen
mens weet hoe groot de verwoesting was die erdoor veroorzaakt werd, maar
waarschijnlijk ontstond daardoor de legende van het verzonken land
Atlantis. |
|
Waar komen de zwaarste aardbevingen
voor ? |
De zwaarste aardbevingen hebben zich
voorgedaan in China. In 1556 kwamen door een aardbeving in Sjensi meer
dan 800.000 mensen om het leven. Het was de zwaarste aardbeving die de
mens ooit heeft meegemaakt. Maar nog slechts kort geleden, in 1976,
herhaalde de geschiedenis zich : een aardschok in Tangsjan kostte
750.000 mensen het leven. Bij deze twee aardbevingen kwamen zoveel
mensen om het leven als er wonen in Noord-Ierland. |
