|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Bondgenotenoorlog |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
bondgenotenoorlog, de benaming van een aantal oorlogen in de oudheid. Griekenland. 1. De oorlog (357–355 v.C.) van Athenes bondgenoten in de Tweede Attische Zeebond tegen het heerszuchtige Athene. Chios, Rhodos, Cos en Byzantium kwamen in opstand, gesteund door Mausolus van Carië; de Atheners moesten te veel aandacht schenken aan de dreiging van Philippus II van Macedonië en konden daardoor niet voldoende kracht ontwikkelen. Hierdoor kwam een einde aan Athenes macht. 2. De oorlog (220–217 v.C.) van de Aetolische Bond, gesteund door Philippus V van Macedonië, tegen de Achaeïsche Bond (zie Achaea) en Sparta; deze eindigde onbeslist.
Rome.
De Bellum soci(or)um
of Marsicum bellum was de bloedige burgeroorlog, van 90–89 v.C. door een groot deel van Midden-
en Zuid-Italië tegen Rome en de rest van Italië gevoerd om het Romeinse burgerrecht te verkrijgen.
Vanouds had Rome met elk van de Italische gemeenschappen (civitates) een verdrag (foedus) op voet van
meer of mindere ongelijkheid: zij bleven min of meer autonoom, maar moesten troepen leveren voor het
Romeinse leger. Zij eisten echter al luider een burgerrecht. Daarentegen was Rome sinds de 2de eeuw v.C.
steeds meer geneigd hen als onderdanen te behandelen. In 91 diende de volkstribuun Marcus Livius Drusus,
gesteund door Italische actiecomités, vergeefs een wet in om de socii het burgerrecht te geven. Diens
vermoording in hetzelfde jaar was de lont in het kruitvat: de Italische stammen in het Apennijnse
bergland vormden een onafhankelijke bondsstaat met als hoofdstad Corfinium (herdoopt in Itali(c)a)
in de Abruzzen; zij maakten propaganda met eigen munten (waarop de Italische stier de Romeinse wolf
vertrapt). Daarentegen sloten Noord-Italië, de Griekse kuststeden in het zuiden en de bevoorrechte
socii (nominis) Latini ( ‘Latijnse bondgenoten’) in Latium zich bij Rome aan. Aanvankelijk leden de
Romeinen enige nederlagen. Doordat echter het peil van de Romeinse bevelhebbers verbeterde (Gnaeus
Pompejus Strabo in de Abruzzen; Marius in de Noordelijke en Sulla in de Zuidelijke Apennijnen), raakte
de oorlog eind 90 in een impasse. Rome besloot concessies te doen: de lex Julia (90) verleende alle
trouw gebleven bondgenoten het burgerrecht; krachtens de lex Plautia Papiria (89) konden alle Italiërs
ten zuiden van de Po die de strijd binnen twee maanden staakten, zich als Romeinse burgers laten
inschrijven; ten slotte gaf een lex Pompeia (89) van consul Gnaeus Pompejus Strabo de Italiërs ten
noorden van de Po de status van ‘Latijnse bondgenoten’. De noordelijke groep legde de wapens neer; in de
zuidelijke sector evenwel zetten de Samnieten in de bergkantons hun allesverwoestende guerrilla tot 82
voort, maar ten slotte werden zij door Sulla uitgemoord. Italië ten zuiden van de Po werd een
eenheidsstaat met Rome als hoofdstad. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
