| |
Wat is
cholesterol?
Cholesterol is een vetachtige, niet in water oplosbare, stof die in ons
lichaam onder andere als bouwstof wordt gebruikt. Ondanks zijn slechte
naam is cholesterol voor ons lichaam absoluut noodzakelijk! Cholesterol
zit in veel dierlijk en plantaardig materiaal dat we eten, maar het
overgrote deel maakt ons lichaam zelf, vooral in de lever.
Ons lichaam verpakt cholesterol en een andere belangrijke vetachtige
stof, triglyceriden, in speciale transportdeeltjes, lipoproteïnen. De
drie meest bekende deeltjes zijn VLDL, LDL en HDL. Met cholesterol wordt
eigenlijk al het cholesterol bedoeld dat verpakt zit in deze drie
deeltjes. Als we een speciaal soort cholesterol bedoelen, spreken we
bijvoorbeeld over LDL-cholesterol of HDL-cholesterol. Hetzelfde geldt
voor triglyceriden.
De lever neemt deze lipoproteïnen op en maakt uit het cholesterol en
triglyceriden andere lipoproteïnen, die via het bloed verstuurd worden
naar plaatsen in het lichaam waar vet nodig is. Normaal moet er een
evenwicht zijn tussen de hoeveelheid triglyceriden en cholesterol die de
lever opneemt en die ze afgeeft. Vette voeding of een ziekte kan dit
evenwicht echter verstoren waardoor er een te hoog cholesterolgehalte (hypercholesterolemie)
ontstaat.
De stof cholesterol
Cholesterol is absoluut noodzakelijk voor het functioneren van het
lichaam. Cholesterol is een vetachtige, niet in water oplosbare stof,
die als grondstof dient bij de opbouw van de celwand. Ook worden andere
belangrijke stoffen, zoals hormonen en de gal, gemaakt van cholesterol.
Omdat cholesterol zo essentieel is, wordt het grootste deel van het
cholesterol in het lichaam door het lichaam zelf gemaakt, vooral in de
lever.
Belangrijke soorten vetten
Cholesterol is niet de enige vetachtige verbinding in onze voeding. Er
zijn drie belangrijke soorten vetachtige stoffen, die tezamen ook wel
lipiden worden genoemd: triglyceriden, sterolen en fosfolipiden.
Triglyceriden is de chemische naam voor wat we gewoonlijk `vet' noemen,
zoals boter of slaolie. De kwaliteit en eigenschappen van triglyceriden
worden bepaald door de verschillende vetzuren waaruit ze zijn opgebouwd.
Daarom worden triglyceriden onderverdeeld in verzadigde vetten (zoals in
boter), enkelvoudig onverzadigde vetten (zoals in olijfolie) en
meervoudig onverzadigde vetten (zoals linolzuur en visolie). Van de
groep sterolen is cholesterol de belangrijkste. Fosfolipiden
(bijvoorbeeld lecithine) zijn vetachtige stoffen die vooral voor de
hersenen en zenuwen van belang zijn. Omdat fosfolipiden en andere
sterolen dan cholesterol geen rol spelen bij het ontstaan van een
afwijkend cholesterolgehalte, laten we deze verder buiten beschouwing.
|
|
|
|
|
|
