|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Commodus, Lucius Aelius Aurelius |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Commodus,
Lucius Aelius Aurelius (Lanuvium 31 aug. 161 – Rome 31 dec. 192), Romeins keizer van 180 tot 192, was de
zoon van keizer Marcus Aurelius en diens nicht Faustina Minor (de Jongere). Sinds 177 was hij mederegent van
zijn vader, die in 180, tijdens een offensief tegen de grensvolken aan het Donaufront, overleed. Een half
jaar later legde Commodus de Germanen een strenge vrede op en keerde onder algemene instemming naar Rome
terug. Daar liet hij, primitief, indolent en religieus geëxalteerd, de regering aan gunstelingen, als de
gardeprefekt Paternus en zijn kamerheer Saoterus. Zijn passiviteit lokte hofintriges uit en een samenzwering
(183) van zijn zuster Lucilla (weduwe van keizer Lucius Verus) en haar neef; de mislukking hiervan had een
reeks executies (ook van Paternus) en een terreurregime tegen de Senaat als nasleep. De vrijgelatene
Cleander, kamerheer én gardeprefect, beheerste Commodus en het Romeinse rijk, maar werd in 189 bij relletjes
in Rome door zijn meester aan de volkswoede opgeofferd. Een gecombineerd bewind van de gardeprefect Laetus,
kamerheer Eclectus en de keizerlijke concubine Marcia volgde hem op. Commodus, steeds meer geobsedeerd door
de Herculesfiguur, schandaliseerde intussen de goegemeente door in het amfitheater als dierenvechter en (in
schijngevechten) als gladiator op te treden. Ten slotte poseerde hij (ook in munt en beeld) als
geïncarneerde Romeinse Hercules, compleet met knots en leeuwenhuid. Zijn liederlijke verkwisting en
wanbeheer verergerden de financiële crisis in het rijk, met als gevolg boeren- en soldatenopstanden en
algemene onrust. Toen de drie machthebbers ook zichzelf bedreigd achtten, voorkwamen zij een samenzwering
van generaals door Commodus eind 192 in zijn bad te laten wurgen. Een hysterische Senaat vloekte zijn
nagedachtenis (damnatio memoriae) en riep de oude Pertinax tot keizer uit. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
