Je staat er niet bij stil, maar onze tijdrekening is geheel gebaseerd op sterrenkundige verschijnselen. Een jaar is de tijd die de aarde nodig heeft om één keer om de zon te draaien; een maand was oorspronkelijk de omlooptijd van de maan ( vroeger deelde men dan ook het jaar in dertien maanden van 28 dagen), en ons etmaal is niets anders dan de tijd waarin de aarde één keer om zijn as draait.

►Opkomst en ondergang van de zon regelen de cyclus van dag en nacht. Omdat de zon 's zomers een veel grotere boog aan de hemel lijkt te beschrijven dan 's winters, duren de dagen 's zomers langer dan de nachten. In de winter is het net andersom: dan is de nacht veel langer dan de dag. Vroeger deelde men zowel de dag als de nacht in twaalf uren, en dat waren dus ongelijke uren: 's zomers waren er twaalf korte nacht-uren en twaalf lange dag-uren; 's winters was het precies omgekeerd.
►De overgang van de dag naar nacht is niet plotseling. Wanneer de zon onder de horizon verdwijnt, is het niet in één klap donker. Dat komt door de dampkring van de aarde. Als de zon al onder is, word er nog steeds zonlicht door de dampkring 'verstrooid'. Wanneer begint de nacht dan? Dat is een kwestie van definitie. De 'burgerlijke schemering' is ten einde wanneer de zon 6 graden onder de horizon staat. Het meeste daglicht is dan verdwenen en de helderste sterren zijn zichtbaar geworden. De 'astronomische schemering' eindigt pas wanneer de zon 18 graden onder de horizon staat. Het is dan volledig donker, en de zwakste sterren zijn dan ook zichtbaar.
►Ons etmaal ( één dag en één nacht) duurt exact vierentwintig uur. Dat is makkelijk na te gaan. Kijk om twaalf uur 's middags hoe de schaduw van een raamkozijn op een muur valt. Markeer de plaats van de schaduw met een potloodstreepje. Zet er het exacte uur bij ( een digitale horloge is nauwkeurig genoeg). Na een minuut is al te zien dat de schaduw van plaats veranderd. Maar de volgende dag zal de schaduw exact op hetzelfde tijdstip weer met het potloodlijntje samenvallen - precies 24 uur later.
►Betekent dit nu ook dat de aarde in precies 24 uur één keer om zijn as draait? Nee, de rotatietijd van de aarde is 23 uur, 56 minuten en4 seconden. Na die periode heeft de aarde weer dezelfde stand ten opzichte van de sterren. Het verschil, een kleine 4 minuten, wordt veroorzaakt door de draaiing van de aarde om de zon: elke dag lijkt de zon een klein stukje van plaats te veranderen ten opzichte van de sterren.