|
Wanneer ontstond de aarde ? |
Ongeveer 4600 miljoen jaar geleden. De
aarde vormde zich uit de wolk gassen en stof die, zich steeds
verdichtend, de zon en alle andere planeten voorbracht. Korrels
gesteente kwamen in die wolk bijeen en uiteindelijk ontstond daar een
gesteentebol uit. Dat gesteente was aanvankelijk roodheet en vloeibaar
en geleidelijk aan koelde het af en verhardde het. |
|
Waarom is de aarde rond ? |
De aarde is rond om dezelfde reden waarom
een regendruppel en een zeepbel gewoonlijk rond zijn. Zo mogelijk neemt
een vloeistofdruppel de vorm van een bol aan. Dat gebeurt als een
vloeistof door de lucht valt, zoals een regendruppel, of drijft, zoals
een luchtbel. Toen de aarde zich vormde was zij heet-vloeibaar. Omdat de
aarde in de ruimte zweefde, nam zij de vorm van een bol aan. Naarmate
het vloeibare gesteente afkoelde en in vast gesteente overging, bleef
die nagenoeg ronde vorm behouden. |
|
Hoe groot is de aarde ? |
De omtrek van de
aarde, gemeten langs de equator of evenaar, bedraagt 40.076 kilometer.
De doorsnede, diameter of middellijn (de afstand door het middelpunt van
de aarde tussen de tegengestelde oppervlakten) bedraagt 12.757
kilometer. Als men die meting via de Noord- en Zuidpool zou doen, is de
diameter iets kleiner. Als je de aarde op een weegschaal zou kunnen
plaatsen, zou het gewicht bijna 6000 miljoen x miljoen x miljoen ton
blijken. De aarde wordt echter jaarlijks vele duizenden tonnen zwaarder,
door de meteorieten die er belanden. |
|
Hoe is het binnenin de aarde ? |
De aarde is een geweldige bol gesteente.
Als je een tunnel zou kunnen boren naar het middelpunt, zou je daar
diverse lagen tegenkomen. De eerste laag is de aardkorst : de dikte
ervan bedraagt niet meer dan zes kilometer, onder de oceanen. Dan volgt
een dikke laag, de aardmantel genaamd, die tot halverwege het centrum
van de aarde loopt. Naarmate je dieper en dieper in de aarde doordringt,
wordt het heter en heter, en onder de aardmantel bevindt zich een laag
zeer heet en daarom vloeibaar gesteente : de buitenkern. Tenslotte
bevindt zich in en om het centrum de binnenkern - een grote bol heet
maar vast gesteente. Deze begint op 5000 kilometer onder het
aardoppervlak. In het centrum zou volgens berekeningen de temperatuur
zo'n 4500 graden C. bedragen. |
|
Hoeveel land is er ? |
Op aarde bedekt wat wij land noemen een
oppervlakte van bijna 150 miljoen vierkante kilometer. Dat komt neer op
ongeveer 30.000 vierkante meter voor iedere op aarde levende mens, een
terrein van ruim 173 x 173 meter. Het land beslaat slechts 29 procent
van het totale aardoppervlak; de rest wordt ingenomen door zeeën en
oceanen (71 procent dus). |
Wie maakte de eerste
wereldkaart ? |
Al lang geleden vervaardigden mensen
wereldkaarten, maar ze leken in niets op de kaarten die we tegenwoordig
kennen. Men wist nog niet dat er werelddelen bestonden zoals Noord- en
Zuid-Amerika, en ook Antarctica (Zuidpoolgebied) was onbekend. Die zeer
oude kaarten tonen slechts delen van de wereld. De eerste wereldkaarten
die enige gelijkenis vertonen met de huidige werden in de zestiende eeuw
getekend, toen mensen grote ontdekkingstochten hadden ondernomen. Eén
der beste werd vervaardigd door
Mercator, een Vlaamse kaartenmaker, die in 1568 de zogenaamde
Mercator-kaartprojectie ontwikkelde. |
|
Wat zijn lengtegraad en breedtegraad ? |
Geografische lengte- en breedtegraden zijn
de lijnen die je op wereldkaarten of wereldbollen getrokken ziet. De via
noord- en zuidpool lopende lijnen worden lengtegraden genoemd, terwijl
de breedtegraden van oost naar west lopen. Navigators werken de positie
van hun schip of vliegtuig uit met de hulp van deze geografische lengte-
en breedtegraden. Hun positie is dan waar een onderverdeelde lengte- en
breedtegraad elkaar snijden. |
