Men spreekt van een eclips of verduistering als een hemellichaam een ander verduistert, zij het door er schijnbaar voor te schuiven, zij het door er haar schaduw op te werpen.
De bekendste, en tevens meest spectaculaire soort verduisteringen, zijn de zons- en maansverduisteringen.

Een nog veel spectaculairder soort van eclips is de zonsverduistering, waarbij de maan voor de zon schuift, en op die manier de zonneschijf gedeeltelijk of volledig bedekt.
Een zonne-eclips is wellicht de meest spectaculaire sterrenkundige gebeurtenis die een mens kan meemaken. Stilaan schuift de maan voor de zonneschijf, waardoor een bevreemdende zonnesikkel aan de hemel prijkt. Bij een totale zonsverduistering bedekt de maan zelfs gedurende enkele minuten de volledige zonneschijf, en tijdens die totaliteit krijgen we even de ragfijn gestructureerde kleurrijke buitenregionen van de zon te zien, die anders nooit waarneembaar zijn. Allerlei randverschijnselen maken de enkele minuten totaliteit tot een bevreemdende, haast magische ervaring. In tegenstelling tot maansverduisteringen zijn zonsverduisteringen slechts erg plaatselijk zichtbaar op de aardbol. Over een strook van enkele duizenden kilometer breed kan men een gedeeltelijke zonne-eclips waarnemen, en het is slechts binnen een strook van enkele tientallen kilometer breed dat er iets te zien is van de zo gegeerde totaliteit. De kans dat een gegeven plaats binnen deze smalle strook ligt, is erg klein. Daarom is een zonsverduistering in onze streken zo zeldzaam. Gemiddeld is de wachttijd op een gegeven plek zo'n 370 jaar.
Zowat eenmaal per jaar is er ergens op aarde een totale zonsverduistering zichtbaar, vaak echter in nogal moeilijk bereikbare gebieden. Het spektakel van een zonsverduistering zorgt keer op keer voor heuse volksverhuizingen, zowel van professionele en amateur-astronomen als van nieuwsgierigen.

De aarde legt in één jaar tijd een omloop om de zon af. Van op de aarde zien we dus de zon doorheen het jaar bewegen tussen de sterren aan de hemelbol. Uiteraard zijn de sterren hierbij niet zichtbaar, omdat ze overstraald worden door de zon.
In 28 dagen draait de maan om de aarde. Dag na dag zien we de maan dan ook tussen de sterren verschuiven. Hierbij verandert ook de belichting van de maanbol door de zon. Dit zijn de schijngestalten: de nieuwe (onzichtbare) maan wordt een maansikkeltje aan de avondhemel, die groeit tot een halve maan (eerste kwartier), om vervolgens verder te groeien tot een volle maan. De volle maan komt op wanneer de zon ondergaat, en omgekeerd. Nadat de maan vol is geweest, begint de schijngestalte weer af te nemen, en na een week is het laatste kwartier slechts in het tweede deel van de nacht en in de voormiddag zichtbaar. Enkele dagen voor nieuwe maan komt een fijne maansikkel enkele uren voor de zon op.

De baan die de maan tussen de sterren volgt ligt in de buurt van die van de zon, maar ze lopen niet helemaal samen. De maan kruist slechts tweemaal per maand de zonnebaan. Er is heel wat geluk nodig opdat de zon zich op dat moment exact op die plaats zou bevinden. Dat maakt zonsverduisteringen, en vooral totale, zo zeldzaam.

Een merkwaardig toeval wil dat, van op de aarde gezien, de zon- en maanschijf bijna exact even groot zijn. Dit maakt dat, als de maanschijf de zonneschijf bedekt, deze bedekking van zeer korte duur is, gezien beide hemellichamen ondertussen gewoon verdergaan op hun baan. Als positief nevenverschijnsel geeft dit wel dat, als de maan de zon volledig bedekt, de buitenregionen van de zon (de chromosfeer en de corona, haar "dampkring") in hun volledigheid waarneembaar zijn.

Soms hebben we iets minder geluk: de afstanden aarde-maan en aarde-zon variëren een beetje, en als de eerste wat groter is en de andere wat kleiner, is de schijnbare grootte van de maan wat kleiner dan die van de zon, en kan de maan de zon niet volledig bedekken. We krijgen dan een ringvormige eclips (zie foto hiernaast), die ons net als een gedeeltelijke geen zicht geeft op de chromosfeer en de corona.

Bekijken we het geheel nu eens vanuit een ander standpunt. De maan wordt langs een kant belicht door de zon, en werpt dus achter zich een schaduw. Deze schaduw valt in het geval van een zonsverduistering op aarde. Hierbij kunnen we de kern van de schaduw onderscheiden, waarin geen zonlicht het aardoppervlak kan bereiken, met daarrond de veel grotere bijschaduw, waar slechts een deel van het zonlicht de aarde bereikt.

In de praktijk is de kernschaduw op het aardoppervlak een vlek van enkele tientallen kilometers diameter, met daarrond een bijschaduw van enkele duizenden kilometers, die minder sterk wordt naarmate men zich van de kernschaduw verwijdert. Enkel als men zich in de kernschaduw bevindt, kan men een totale zonsverduistering waarnemen.  Mensen in de bijschaduw zien slechts een gedeeltelijke.

Gezien de maan ondertussen verder rond de aarde draait, beweegt haar schaduw aan enkele duizenden kilometer per uur over het aardoppervlak, waardoor de eclips in een smalle strook op aarde zichtbaar is.

Jaar	Datum	Type	Plaats
1975	11 mei	Gedeeltelijk	Canada, Groenland, Noordpool
1975	3 november	Gedeeltelijk	Antarctica, Zuid-Amerika
1976	29 april	Ringvormig	Noord-Amerika, Afrika, Azie
1976	23 oktober	Totaal	Afrika, India, Australie
1977	18 april	Ringvormig	Afrika, India
1977	12 oktober	Totaal	Zuid-Amerika
1978	7 april	Gedeeltelijk	Antarctica, Zuid-Amerika, Afrika
1978	2 oktober	Gedeeltelijk	Noordpool, Europa, Azie
1979	26 februari	Totaal	Noord-Amerika, Groenland
1979	22 augustus	Ringvormig	Antarctica
1980	16 februari	Totaal	Afrika, India, Azie
1980	10 augustus	Ringvormig	Stille Oceaan, Zuid-Amerika
1981	4 februari	Ringvormig	Zuidelijke Stille Oceaan
1981	31 juli	Totaal	Azie
1982	25 januari	Gedeeltelijk	Antarctica
1982	21 juni	Gedeeltelijk	Afrika, India
1982	20 juli	Gedeeltelijk	Noordpool, Groenland, Europa, Azie
1982	15 december	Gedeeltelijk	Europa, Afrika, Azie
1983	11 juni	Totaal	India, Indonesie, Stille Oceaan
1983	4 december	Ringvormig	Atlantische Oceaan, Afrika
1984	30 mei	Ringvormig-totaal	Noord-Amerika, Afrika
1984	22 november	Totaal	Indonesie
1985	19 mei	Gedeeltelijk	Noord-Amerika, Noordpool, Groenland, Azie
1985	12 november	Totaal	Stille Oceaan
1986	9 april	Gedeeltelijk	Antarctica, India, Australie
1986	3 oktober	Totaal	Noord-Atlantische Oceaan
1987	29 maart	Ringvormig-totaal	Zuid-Amerika, Afrika, India
1987	23 september	Ringvormig	Azie, Stille Oceaan
1988	18 maart	Totaal	India, Indonesie, Stille Oceaan
1988	11 september	Ringvormig	India
1989	7 maart	Gedeeltelijk	Noord-Amerika, Noordpool, Groenland
1989	31 augustus	Gedeeltelijk	Afrika, India, Antarctica
1990	26 januari	Ringvormig	Antarctica, Atlantische Oceaan
1990	22 juli	Totaal	Azie, Noordpool, Stille Oceaan
1991	15 januari	Ringvormig	India, Australie
1991	11 juli	Totaal	Noord-Amerika, Zuid-Amerika
1992	4 januari	Ringvormig	Stille Oceaan, Noord-Amerika
1992	30 juni	Totaal	Zuid-Amerika, India
1992	24 december	Gedeeltelijk	Azie, Stille Oceaan, Noord-Amerika
1993	21 mei	Gedeeltelijk	Noord-Amerika, Noordpool, Europa, Azie
1993	13 november	Gedeeltelijk	Zuid-Amerika, Antarctica, Australie
1994	10 mei	Ringvormig	Stille Oceaan, Noord-Amerika, Afrika
1994	3 november	Totaal	Zuid-Amerika, India
1995	29 april	Ringvormig	Zuid-Amerika, Atlantische Oceaan
1995	24 oktober	Totaal	Azie, Indonesie
1996	17 april	Gedeeltelijk	Antarctica
1996	12 oktober	Gedeeltelijk	Noord-Amerika, Groenland, Europa, Afrika
1997	9 maart	Totaal	Noordpool, Azie
1997	2 september	Gedeeltelijk	Australie, Antarctica
1998	26 februari	Totaal	Stille Oceaan, Zuid-Amerika
1998	22 augustus	Ringvormig	India, Indonesie
1999	16 februari	Ringvormig	Australie
1999	11 augustus	Totaal	Atlantische Oceaan, Europa, Azie, Indie
2000	5 februari	Gedeeltelijk	Antarctica, Indie
2000	1 juli	Gedeeltelijk	Zuid-Amerika
2000	31 juli	Gedeeltelijk	Noord-Amerika, Noordpool, Groenland, Azie
2000	25 december	Gedeeltelijk	Stille Oceaan, Noord-Amerika, Groenland
2001	21 juni	Totaal	Afrika, Indie
2001	14 december	Ringvormig	Stille Oceaan
2002	10 juni	Ringvormig	Indonesie, Stille Oceaan, Noord-Amerika
De oudste zeker gedateerde zonsverduistering De datum van een zonsverduistering waarnaar verwezen wordt in de Bijbel, is met zekerheid juist: "En op die dag, zegt de Heer, zal ik ervoor zorgen dat de zon 's middags ondergaat, en zal ik de aarde donker maken in volle daglicht". (Amos 8:9). "Die dag" was 15 juni 763 voor Christus. De datum van deze verduistering wordt bevestigd door een Assyrische historische bron, gekend als de eponyme Canon. In Assyrië werd elk jaar op een ander manier genoemd en de gebeurtenissen van dat jaar werden onder die naam opgenomen in de Canon. Onder het jaar dat overeenkomt met 763 voor Christus wordt deze eclips beschreven, en de auteur benadrukte het belang van de gebeurtenis door een lijn te tekenen op het kleitablet.