Zo lang er leiders zijn, zijn er onderdrukkers geweest. Gedurende het grootste deel van de geschiedenis zijn volken onderdrukt door enkele rijken en machtigen. De emancipatiebewegingen van onze tijd proberen de zaak van de onderdrukten in de democratieën van het rijke westen op de politieke agenda te krijgen. Hun doel is nog altijd : persoonlijke en wettelijke gelijkheid en gelijke kansen op werk en inkomen voor groepen die geen kans lijken te krijgen.

Drie emancipatiebewegingen zijn het bekendst geworden : die van de zwarten in overwegend door blanke, van homoseksuelen in overwegend door heteroseksuele, en die van vrouwen in door mannen gedomineerde samenlevingen. Alle drie hebben ze getracht het zelfbewustzijn en zelfrespect van de onderdrukten te stimuleren en hen te organiseren in de strijd voor erkenning.

Het meest omstreden element in de strijd voor emancipatie is 'positieve discriminatie', waarbij plaatsen in het onderwijs en op de werkvloer worden gereserveerd voor minderheden. Voorstanders van positieve discriminatie stellen dat achtergestelde groepen de voorsprong van anderen nooit op eigen kracht goed kunnen maken zonder dat ze daarbij door maatregelen als deze worden geholpen. Tegenstanders wijzen erop dat positieve discriminatie afbreuk doet aan de eigenwaarde van degene die ervan profiteert en de werkelijke ontwikkelingen in de maatschappij onzichtbaar maakt. Tegenstanders vinden het een onverteerbare vorm van discriminatie van iedereen die niet tot de onderdrukte categorie behoort. Van 'gelijke kansen' kan dan al helemaal geen sprake meer zijn.