Equatoriaal
Guinee (officieel: República de Guinea Ecuatorial), republiek in
Midden-Afrika, aan de Golf van Guinee, 28.051 km2, met (naar
schatting 1995) 464.000 inw. (ca. 16,5 inw. per km2); hoofdstad
Malabo op het eiland Bioko (voormalig Fernando Póo). Het land
bestaat uit een gebied op het continent Mbini (voormalig Río
Muni; 26.017 km2), een aantal eilandjes voor de kust: Corisco,
Elobey Grande en Elobey Chico (samen 17,4 km2), en twee grotere
eilanden: Bioko (2017 km2; op 35 km uit de kust van Kameroen) en
Annabón (voormalig Pagalu), 17 km2; op 300 km uit de kust van
Gabon. Munteenheid is de CFA-franc, onderverdeeld in 100
centimes. Nationale feestdag is 12 oktober, de dag waarop het
land in 1968 onafhankelijk werd.
|
 |
|
 1.
Landschap en klimaat
De 150
km lange kuststrook van Río Muni is begroeid met mangrove. Hoogste punt
in Río Muni is de Monte Mitra (1200 m). Het gebied wordt doorsneden door
de Rio Temboni en Rio Benito. De eilanden Bioko (hoogste punt ruim 3000
m) en Annobón (tot 750 m) zijn van vulkanische oorsprong en bedekt met
vruchtbare lava. In het gehele land heerst een vochtig, tropisch klimaat
met constant hoge temperaturen (ca. 32 °C)
2. Bevolking
Equatoriaal Guinee wordt bewoond door Bantoetalige volken, waarvan de
Fang veruit in de meerderheid zijn. Kleine minderheden zijn
teruggedrongen op de minder goed bewoonbare delen, zoals de Benga op de
eilandjes voor de kust van Mbini, en op Bioko de Bubi, die als de
oorspronkelijke bewoners beschouwd worden en daar 60% van de totale
bevolking uitmaken. Driekwart van de bevolking woont op het vasteland.
Gemiddeld nam de bevolking in de periode 1985-1993 met 2,3% per jaar
toe. Ruim een kwart van de bevolking vluchtte tijdens het bewind van
Macias naar het buitenland (vnl. Gabon en Kameroen). Slechts een klein
deel hiervan keerde in de jaren tachtig en negentig terug. Als
omgangstalen zijn Bantoedialecten en pidgin-Engels in gebruik; de
officiële taal is Spaans. De meest verspreide religie is het
rooms-katholicisme; in 1978 werd de staat atheïstisch en de uitoefening
van godsdienst werd verboden, maar na de omverwerping van het
regime-Macias Nguema in 1979 werd de godsdienstvrijheid hersteld.
3. Bestuur en samenleving
Volgens de nieuwe grondwet van 1991 is Equatoriaal Guinee een
presidentiële republiek. De uitvoerende macht berust bij de voor een
periode van zeven jaar direct gekozen president, die over vele
volmachten kan beschikken. De wetgevende macht is in handen van het
parlement, waarvan de 80 leden elke vijf jaar gekozen worden. Hoewel
politieke partijen sinds 1992 zijn toegestaan, zijn er zoveel
voorwaarden aan verbonden dat het voor de oppositie vrijwel uitgesloten
is zich op deze legale wijze te organiseren. Het verloop van de zgn.
vrije verkiezingen voor parlement en president werd door de oppositie en
door internationale waarnemers sterk bekritiseerd. Tot 1991 was de
Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE) de eenheidspartij, maar
ze behield ook daarna de absolute macht. De oppositie is voor het
belangrijkste deel verenigd in het Plataforma de la Oposición Conjunta (POC).
Equatoriaal Guinee is administratief in zeven provincies verdeeld.
Het land is lid van de Verenigde Naties en een aantal van haar
suborganisaties en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE). In 1985
trad Equatoriaal Guinee toe tot de Lomé-conventie en besloot zijn
monetaire politiek af te stemmen op de Franse franc, waarmee het toetrad
tot de zgn. Franc-zone.
4. Economie
Equatoriaal Guinee heeft een vrijemarkteconomie. Met een bruto nationaal
product van $ 430 (1994) per hoofd van de bevolking behoort het tot de
armste Afrikaanse landen. De economie berust vrijwel geheel op verbouw
en verwerking van cacao (op Bioko) en koffie (in Río Muni, langs de
grens met Kameroen) en op houtkap (in het binnenland). Voor de uitvoer
van deze producten zijn er de natuurlijke haven in een verzonken krater
van Malabo en de haven van Santa Isabel. De winning van delfstoffen
(aardolie, goud, titaan, aardgas, mangaan en uraan) vindt nog niet
plaats, maar de aanwezigheid hiervan versterkt de hoop op een
economische opleving in de nabije toekomst. De exploitatie wordt echter
bemoeilijkt door het vrijwel afwezig zijn van een goede infrastructuur.
Er is een begin gemaakt met offshore olieboringen.
De handelsbalans vertoont een zeer negatief beeld, met name sinds de
prijs van cacao (voornaamste exportartikel) drastisch gedaald is. De
handel met Frankrijk neemt sterk toe. Sinds de toetreding tot het
monetaire stelsel gebaseerd op de Franse franc fungeert de Banque des
États de l'Afrique Centrale in Kameroen als de centrale bank. Het
wegennet (1326 km lang) verkeert in een slechte toestand. Malabo
beschikt over een internationale luchthaven.
5. Geschiedenis
Het eiland Fernando Póo (Bioko) werd in 1469 ontdekt door een Portugees,
die er zijn naam aan gaf. Na het Pardo-verdrag (1778) kwamen de eilanden
in Spaanse handen, maar evenals in Río Muni bleef de Spaanse
aanwezigheid beperkt tot vestigingen aan de kust. Pas in 1900 werden in
het Verdrag van Parijs de grenzen van Río Muni vastgelegd en het duurde
tot het eind van de jaren twintig voor een effectief gezag ook in de
binnenlanden uitgeoefend kon worden.
In 1959 kreeg Equatoriaal Guinee de status van provincie van Spanje; in
1964 kreeg het een zekere autonomie; op 12 okt. 1968 werd het een
afhankelijke presidentiële republiek. Francisco Macias Nguema, kandidaat
van drie nationalistische partijen, was tot president gekozen. In 1969
veroorzaakten anti-Spaanse rellen het vertrek van de meeste Spanjaarden.
Van de economische en bestuurlijke chaos die daardoor ontstond,
herstelde het land zich slechts langzaam; bovendien waren de
betrekkingen met Spanje van tijd tot tijd gespannen.
Macias Nguema, die zich in 1972 tot president voor het leven liet
benoemen, voerde geleidelijk een persoonlijke dictatuur in. Sedert 1974
was
sprake van massale terechtstellingen van tegenstanders van het regime.
In 1979 maakte een militaire staatsgreep een eind aan Macias Nguema's
bewind. Hij werd opgevolgd door zijn neef, overste Teodoro Obiang Nguema
Mbasogo, die de staatsgre ep
had geleid. Macias werd ter dood veroordeeld en geëxecuteerd. De
politieke instabiliteit bleef
bestaan en het nieuwe regime trad hardhandig op tegen dissidenten, o.a.
van de in het buitenland gevestigde bevrijdingsbeweging ANRD. In juli
1986 werd een poging tot staatsgreep door hoge burgerlijke en militaire
autoriteiten tegen het bewind van president Teodoro Obiang verijdeld.
Hoewel in 1991 een overweldigende meerderheid zich per referendum voor
de invoering van een meerpartijenstelsel had uitgesproken, deed de
regering er alles aan de nieuwe oppositiepartijen tegen te werken.
De vervroegde presidentsverkiezingen van febr. 1996 waren een farce en
werden door vrijwel de gehele oppositie geboycot. In okt. van hetzelfde
jaar werd een begin gemaakt met de winning van aanzienlijke
olievoorraden op het eiland Bioko voor de kust van Kameroen. (foto
rechts : president Lansana Conté)
|
