Gelede wormen

De dierenpagina ...klik hier

Kenmerkend is de segmentatie van het lichaam. Dit bestaat uit vele segmenten of ringen, die meestal uitwendig zichtbaar zijn. In elk segment zijn de organen, bijv. excretieorganen en zenuwknopen, herhaald. Bij de Gelede wormen zijn alle segmenten ongeveer gelijk, anders dan bij de Geleedpotigen. Onder de opperhuid bevinden zich een kringspierlaag en een lengtespierlaag (huidspierzak); door het afwisselend samentrekken van deze spieren bewegen de dieren zich voort. Het gedeelte dat vóór de mond ligt, is de koplap, die samen met het segment waarin de mond ligt, een kop vormt waarop zich zintuigen hebben ontwikkeld. In de koplap bevinden zich twee hersenganglia (-zenuwknopen), vanwaaruit twee zenuwstammen gaan, die in elk segment een paar ganglia vormen, waardoor het zenuwstelsel het aanzien krijgt van een touwladder. Uitgezonderd de hersenganglia, ligt het zenuwstelsel onder de darm. Sommige delen van het gesloten bloedvatenstelsel zijn contractiel en zorgen voor de voortstuwing van het bloed. In elk segment bevinden zich gewoonlijk twee excretieorganen (nephridia): buisvormige orgaantjes, die de lichaamsvloeistof zuiveren. Ongeslachtelijke voortplanting door deling en afsnoering is vrij algemeen, evenals het vermogen om verloren gegane delen te regenereren.

Indeling
Er worden drie klassen onderscheiden: Polychaeta, Oligochaeta en Hirudinea (= Bloedzuigers). De Polychaeta en Oligochaeta noemt men samen wel Borstelwormen. Een andere indeling is die in Polychaeta en Clitellata, waarbij de laatste wordt onderverdeeld in Oligochaeta en Hirudinea.

Polychaeta
Deze klasse komt in zee voor; elk segment draagt een paar aanhangsels, de parapodia, die een zwem- en ademhalingsfunctie vervullen. Bij sommige soorten en geslachten (o.a. zeeduizendpoot) bevinden zich op de koplap een paar bekerogen, die waarschijnlijk slechts verschillen tussen licht en donker kunnen waarnemen. De soorten zijn in het algemeen van gescheiden geslacht. Bij de meeste soorten worden de geslachtscellen in alle segmenten gevormd en komen via de nephridia, of door het barsten van de lichaamswand, naar buiten; de bevruchting vindt dan in het zeewater plaats. Uit het ei komt een trochophora-larve, die vrij leeft. Na verloop van tijd maakt de larve een gedaanteverwisseling door en zakt naar de bodem van de zee.

Oligochaeta
Deze klasse komt voor in zoet water en in de bodem. Het lichaam bezit geen aanhangsels, wel in rijen geplaatste borstels. De Enchytreeën (Enchytracidae) behoren tot deze klasse. De volgende kenmerken hebben de Oligochaeta gemeen met de Bloedzuigers: de geslachtsorganen zijn beperkt tot bepaalde segmenten. De soorten zijn tweeslachtig. Een gedeelte van het lichaam bezit kliercellen die de cocon vormen voor de eieren. Dit gebied heet het clitellum of zadel. Er zijn geen larvale stadia.
 

De dierenpagina ...klik hier

uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009