Natuur worldwidebase

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Gisting
 

 
   








 
Gisting (v. Lat. fermentare = tot gisting brengen) of fermentatie, is het proces waarbij vnl. koolhydraten in een groot aantal stappen door levende organismen worden afgebroken zonder dat zuurstof of oxiderende verbindingen eraan deelnemen. In sommige bacteriėn kunnen ook andere stoffen, zoals aminozuren, purines en pyrimidines, worden ‘vergist’.

Bij de afbraak van koolhydraten wordt de aanwezige chemische energie ten dele in een voor levende organismen bruikbare toestand opgeslagen in de vorm van de energierijke verbinding adenosinetrifosfaat (ATP), waarmee energievragende syntheseprocessen kunnen verlopen. Dit bepaalt het vermogen van bepaalde gisten en bacteriėn om te leven en zich te vermenigvuldigen zonder enige vorm van ademhaling.
Het proces van de zuurstofvrije of anaėrobe afbraak van koolhydraten verloopt in een groot aantal fasen, waarbij glucose of andere monosachariden in twee delen worden gesplitst (behoudens een aantal afwijkende splitsingen dat plaatsvindt in sommige bacteriėn). Deze delen gaan vervolgens door waterstofonttrekking over in een meer geoxideerde verbinding, het pyrodruivenzuur (CH3¾CO¾COOH). Tot aan deze fase verloopt de gisting analoog met de afbraak van koolhydraten in aanwezigheid van zuurstof (zie glycolyse). In het anaėrobe geval kunnen de onttrokken waterstofatomen echter niet worden afgegeven aan zuurstof. Het co-enzym dat de waterstof heeft opgenomen (NAD), is derhalve gedwongen de waterstof over te dragen aan pyrodruivenzuur (onder vorming van melkzuur) of aan hieruit ontstane verbindingen, zoals bijv. aceetaldehyde (onder vorming van ethanol).

Men onderscheidt, naar de ontstane producten, de volgende gistingstypen:
1. Alcoholische gisting
Gistingsproducten: ethanol (CH3¾CH2OH) en kooldioxide (CO2).
Deze vorm van gisting wordt aangetroffen bij gisten (bereiding van bier en wijn; zie tevens alcohol) en enkele andere schimmels, in weefsels van hogere planten en bij sommige bacteriėn, zoals Zymomonas mobilis (verantwoordelijk voor de vergisting van de Mexicaanse pulque).
Bij bacteriėn verloopt de alcoholische gisting langs een andere metabolische route dan bij gisten.
2. Homofermentatieve melkzuurgisting
Gistingsproduct: uitsluitend melkzuur (CH3¾CHOH¾COOH).
Deze vorm van gisting wordt aangetroffen in dierlijke weefsels (spieren), bij bepaalde eencellige dieren (Protozoa), bij bepaalde schimmels en bij bepaalde melkzuurbacteriėn, bijv. Streptococcus lactis (verzuring van melk) en Lactobacillus-soorten, bijv. L. bulgaricus (bereiding van yoghurt). S. lactis en Lactobacillus-soorten worden toegepast voor de industriėle productie van melkzuur.
3. Heterofermentatieve melkzuurgisting
Gistingsproducten: niet alleen melkzuur, maar tevens CO2, ethanol, azijnzuur (CH3¾COOH) of glycerol (CH2OH¾CHOH¾CH2OH).
Deze vorm van gisting wordt o.a. aangetroffen bij het bacteriegeslacht Leuconostoc.
4. Boterzuurgisting
Gistingsproducten: naast boterzuur (CH3¾CH2¾CH2¾COOH), CO2 en H2 tevens azijnzuur, ethanol, n-butanol (CH3¾CH2¾CH2¾CH2OH), isopropanol (CH3¾CHOH¾CH3) en aceton (CH3¾CO¾CH3).
Deze vorm van gisting wordt aangetroffen bij de anaėrobe boterzuurbacteriėn. Clostridium acetobutylicum is wel industrieel toegepast voor de bereiding van n-butanol en aceton.
5. ‘Gemengd-zure’ gisting
Gistingsproducten: melkzuur, azijnzuur, ethanol, barnsteenzuur (COOH¾CH2¾CH2¾COOH), mierenzuur (HCOOH), CO2 en H2.
Deze vorm van gisting wordt vooral aangetroffen bij de Enterobacteriaceae, waaronder de geslachten Escherichia, Salmonella en Proteus.
6. 2, 3-Butaandiolgisting
Gistingsproducten: naast de hierboven genoemde producten van de ‘gemengd-zure’ gisting produceren vele bacteriėn tevens acetylmethylcarbinol (CH3¾CHOH¾CO¾CH3) en 2, 3-butaandiol (CH3¾CHOH¾CHOH¾CH3).
Deze vorm van gisting wordt aangetroffen bij Enterobacter en verschillende Bacillus-soorten.
7. Propionzuurgisting
Gistingsproducten: naast propionzuur (CH3¾CH2¾COOH) wordt meestal azijnzuur en CO2 geproduceerd.
Deze vorm van gisting wordt aangetroffen bij o.a. Propionibacterium (propionzuurbacteriėn). Deze bacteriėn spelen een rol bij de rijping van sommige kaassoorten (Emmenthaler).
8. Homofermentatieve azijnzuurgisting
De anaėrobe bacteriėn Clostridium thermoaceticum en C. formicoaceticum vergisten hexosen tot azijnzuur. C. aceticum en Acetobacterium woodii zetten waterstof (H2) en kooldioxide (CO2) om tot azijnzuur.
9. Methaangisting
Bij deze gisting worden acetaat, formiaat, methanol, trimethylamine, dimethylamine, methylamine en vooral ook H2 + CO2 omgezet tot CH4 door de strikt anaėrobe, zeer gespecialiseerde methaanbacteriėn.
 
 
   

Poolgebieden



uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009