| |
Groeien en
gezondheid
Elk kind wil later groot worden. En om groot te worden, moet je groeien.
Om goed te kunnen groeien heeft een kind voldoende voedingstoffen,
hormonen en een goede verzorging nodig. Als dat niet allemaal in orde
is, kan dat leiden tot afwijkingen in de gezondheid wat weer kan leiden
tot afwijkingen in de groei. Daarom moet de lengte van een kind
regelmatig gemeten worden tot de volwassen lengte is bereikt.
Maar natuurlijk groeit niet elk kind even snel. Niet iedereen wordt
later immers even groot. Daarbij is de lengte van de ouders van het kind
van belang. Grote ouders krijgen meestal grote kinderen, kleine ouders
krijgen meestal kleine kinderen.
In het algemeen kun je de gemiddeld te verwachten eindlengte van een
kind berekenen met een gemakkelijke formule.
Voor jongens:
(de lengte van de vader + de lengte van de moeder + 13 cm) / 2 + 4,5 cm.
Voor meisjes:
(de lengte van de vader + de lengte van de moeder - 13 cm) / 2 + 4,5 cm.
Dus als vader 1,82 m is en moeder 1,70 m, dan krijg je de volgende
rekensom:
Jongen: (182 cm + 170 cm + 13 cm) / 2 + 4,5 = 1,87 m.
Meisje: (182 cm + 170 cm – 13 cm) / 2 + 4,5 = 1,74 m.
Een kind is normaal gegroeid wanneer de uiteindelijke lengte tot negen
centimeter boven of onder de berekende lengte blijft. De jongen in het
bovengenoemde voorbeeld wordt dus tussen de 1,78 en de 1,96 m. Het
meisje tussen de 1,65 en 1,83 m.
Groeistoornissen bij kinderen - Oorzaken
Het is bij een grote groep kinderen maar de vraag wat de oorzaak is van
hun kleine lengte. Men neemt aan dat het bij veel van deze kinderen door
genetische factoren komt. Soms kunnen groeistoornissen het gevolg zijn
van aanlegstoornissen, zoals bij kinderen met een abnormale groei van
bot of kraakbeen (bijvoorbeeld dwerggroei). De oorzaak van een
groeiachterstand kan een fout in de chromosomen zijn, zoals bij het
syndroom van Turner en het Prader-Willi syndroom. Kinderen kunnen ook
bij de geboorte al een groeiachterstand hebben doordat ze in de
baarmoeder niet voldoende voeding hebben gekregen. Er is een kans dat
deze achterstand langdurig of blijvend van aard is. Verder kan een
slechte voedselinname een groeiachterstand tot gevolg hebben, net zoals
ziekten aan het hart, de longen, de lever, het maag-darmstelsel en de
nieren de oorzaak kunnen zijn.
In deze situaties bestaat de behandeling uit het aanpassen van de
voedingstoestand en de genezing van de ziekte. En tenslotte kan een
tekort aan groeihormoon leiden tot een gestoorde lengtegroei en kleine
lichaamslengte.
Groeihormoontekort bij volwassenen - Oorzaken
Een tekort aan groeihormoon is het gevolg van een aandoening aan de
hypofyse of de hypothalamus. Bij volwassenen kan het voorkomen dat de
hypofyse niet voldoende groeihormoon aanmaakt. Soms is dit aangeboren
(bij 15% van de patiënten), soms verworven (bij 85%). Zo kan de hypofyse
niet goed functioneren als gevolg van een hypofyse tumor (gezwel) of de
behandeling daarvan (operatie en/of bestraling). Een beschadiging als
gevolg van een ongeval kan ook de oorzaak zijn.
Behandeling met groeihormoon
Groeihormoon als medicijn heeft dezelfde structuur als in het lichaam
geproduceerd groeihormoon. Het is een eiwit en kan daarom niet via de
mond worden ingenomen, omdat het anders verteerd zou worden in de maag
en niet wordt opgenomen door de darm. Het kan dus enkel toegediend
worden via een, nagenoeg pijnloze, inspuiting. Het gaat hierbij om een
zogenaamde subcutane injectie, wat betekent dat het groeihormoon direct
onder de huid wordt gespoten.
Onder normale omstandigheden wordt de grootste hoeveelheid groeihormoon
’s nachts aangemaakt. Daarom kan de injectie het beste ’s avonds worden
gegeven, om zo veel mogelijk de normale omstandigheden na te bootsen.
Het wordt aangeraden de injectie iedere avond rond dezelfde tijd te
geven, omdat de kans op vergeten dan het kleinst is. De injectie wordt
dan net zo vanzelfsprekend als bijvoorbeeld tandenpoetsen.
Het beste kunt u de injectie aan de voorkant van het bovenbeen geven.
Het is belangrijk de injectieplaats steeds te wisselen, zodat de kans op
veranderingen in de huid wordt vermeden en een gelijkmatige opname van
groeihormoon wordt gewaarborgd. Een ezelsbruggetje bij het wisselen van
de injectieplaats is om in het linkerbeen op de even dagen en in het
rechterbeen op de oneven dagen te spuiten. Jonge kinderen geven soms de
voorkeur aan prikken in de billen. Dit mag ook, waarbij u de ene dag
prikt in de ene bil en de andere dag in de andere bil. |
|
|
|
|
|
