header Poolgebieden

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 


Het poollicht
 

 

 

 
Door een aantal omstandigheden zijn de polen de enige plaatsen op aarde waar de zo belangrijke wisselwerking tussen zon en aarde nader kan worden bestudeerd. Daarom kwamen wetenschappers er reeds in 1882 toe tot het organiseren van het Eerste Internationale Pooljaar. Een soortgelijke campagne werd, onder de naam Internationaal Geofysisch Jaar, in 1957 georganiseerd. Nu zijn er permanente studiebases gevestigd, waar ten voordele van de mensheid een schat aan nieuwe gegevens wordt verzameld.

Het poollicht
Tot de boeiendste verschijnselen die de natuur ons te bieden heeft, behoort beslist het poollicht.  Zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond doet het verschijnsel zich voor. Ook bij ons kon men trouwens het poollicht waarnemen. Op 25 januari 1938, op 17 april 1947 en op 21 januari 1957, maar dat laatste kon enkel door de bewoners van Zuid Limburg worden waargenomen. De rest van het land ging schuil onder een wolkendek. Zelfs komt het sporadisch voor dat er poollicht waarneembaar is tot binnen de keerkringen toe : er bestaan ooggetuigenverslagen van waarnemers onder andere uit Bombay, Singapore en de Kokos Eilanden. In deze gebieden is het poollicht echter een grote zeldzaamheid. Poollicht wordt veroorzaakt door bepaalde gebeurtenissen op de zon. Op de zon doen zich van tijd tot tijd hevige uitbarstingen voor, waarbij uiterst kleine (atomaire) deeltjes zon naar buiten wegschieten in de ruimte. Die deeltjes zijn geen 'gave' atomen, maar onderdelen ervan : elektronen en protonen. Een normaal atoom draagt geen elektrische lading. Het is 'elektrisch neutraal'. Toch draagt de kern een positieve elektrische lading, maar de elektronen rondom die kern vormen samen een even grote lading negatieve elektriciteit. Die twee houden mekaar bij wijze van spreken in evenwicht. Dat evenwicht kan echter door bepaalde natuurlijke omstandigheden worden verbroken, bijvoorbeeld door een zeer hoge temperatuur, zoals op de zon. Die is in staat om de samenhang tussen de diverse onderdelen van een atoom te doorbreken en dan krijgen we te maken met afzonderlijke deeltjes, dus met afzonderlijke elektrische ladingen.
Wanneer die geladen deeltjes van de zon nu doordringen tot in de dampkring van onze aarde, dan worden de  gasatomen waaruit die dampkring bestaat tot 'licht' gebracht doordat ze worden 'aangeslagen' door de zeer snelle geladen deeltjes van de zon. Het is in principe hetzelfde verschijnsel dat optreedt in een neonbuis.
Dat we de lichtverschijnselen die hierdoor optreden gewoonlijk alleen maar waarnemen rond de polen hangt samen met de vorm van de magnetosfeer van de aarde. Uit ruimteonderzoek is gebleken dat de buitenste begrenzing van die magnetosfeer zich tot ver buiten onze dampkring uitstrekt. Er zijn echter twee uitzonderingen : de gebieden rond de polen. Daar zitten als het ware twee trechtervormige openingen in de magnetosfeer en door die openingen zien de zonnedeeltjes kans om de aarde zo dicht te naderen, dat ze in contact komen met de gasdeeltjes van onze atmosfeer; een kans die ze op andere plaatsen niet krijgen.
Die omstandigheid alleen al maakt de poolstreken tot interessante gebieden voor natuurwetenschappelijk onderzoek zoals de geofysica en de astronomie. Het blijken immers de enige plaatsen op aarde te zijn, waar men door zorgvuldige waarneming en analyse iets gewaar kan worden omtrent die wisselwerking tussen de zon en de aarde.
 
   

Poolgebieden



uw eigen startpagina


copyright WorldwideBase 2005-2009