Gedurende het korte bestaan van de mens op aarde is het idee dat Homo sapiens het centrum is van het heelal, ongeacht of dit gezien wordt als ultieme uiting van Gods schepping of als toppunt van het grote evolutionaire denkraam, één van de meest hardnekkige.
Dit idee is echter een grove misvatting. Wij bewonen een minuscuul satellietje van een onbeduidende ster aan de rand van ontelbare melkwegstelsels. Als soort bestaan we nu ongeveer een 250.000 jaar. Dit betekent dat als de universele tijd een kilometer zou beslaan, de mens slechts in de laatste centimeter ervan zou voortkomen !
Als afstammeling van de aapachtigen bezet de mens slechts een twijgje van een enorme tak aan een florerende evolutionaire struik, met vele takken die groter en succesvoller zijn dan de onze. Evolutie vindt plaats zonder einddoel. Als ongeveer 65 miljoen jaar geleden tijdens een catastrofaal moment - vermoedelijk veroorzaakt door inslag van een enorme meteoriet - de dinosauriërs niet waren uitgeroeid, daarmee ruimte creërend voor de ontwikkeling van de zoogdieren, waren wij er waarschijnlijk niet eens geweest !
Dat neemt niet weg dat wij ons wel degelijk bewust zijn van ons bestaan. De Homo sapiens is de enige bekende diersoort die dit soort 'dingen' kan bevatten. Alleen wij zijn in staat om abstract te denken.
Gedurende de moderne tijd (vanaf 1750) hebben er meer veranderingen plaatsgevonden dan in welk ander tijdperk in de geschiedenis ook : veranderingen in onze manier van leven, in politiek opzicht, in wetenschap en in kunst. Al deze veranderingen vonden plaats, omdat iemand een nieuw idee had of juist een oud idee opnieuw interpreteerde. De ideeën die onze wereld van nu hebben gemaakt zijn vaak ontstaan omdat wat wij om ons heen zien willen verklaren. De formule van Marx, waarbij het levens als het ware geboetseerd wordt door de economie, verklaart de structuur van de gemeenschap. Met de ontdekking van Freud van ons onderbewustzijn kunnen onze dromen en schijnbaar doelloze activiteiten worden uitgelegd. Darwins (zie foto) evolutietheorie maakt duidelijk hoe de mens onze planeet domineert en het boek silent spring van Rachel Carson bericht hoe we onze planeet langzaam vernietigen !
Al deze ideeën geven de informatie die we dagelijks ontvangen een zeker vorm; ze stellen ons op de hoogte van onze daden en vormen in feite ons leven. Zonder bijvoorbeeld de democratie, zoals die door Franse en Amerikaanse revolutionairen ontworpen is, en zonder de computers die door de wiskundigen zijn gebouwd, zou de wereld waarin wij leven een totaal andere wereld zijn. Zonder de ideeën van politieke onafhankelijkheid, gelijkheid en vrijheid van meningsuiting, zou de aarde een sombere plek zijn - een wereld zonder hoop.

In de komende pagina's bekijken we de ideeën die de grootste veranderingen teweeg brachten, op politiek vlak, filosofie en spiritualiteit, menswetenschappen, wetenschap en kunst.