header landen en staten

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Kazachstan

 

Terug naar overzicht AziŽ >>

 

 

Kazachstan (officieel: Kazakstan Respublikasi), republiek in Centraal-AziŽ, 2.717.300 km2, met (1995) 17.027.000 inw. (6 inw. per km2); hoofdstad: Almaty (Alma-Ata). Geplande hoofdstad: Akmola. Munteenheid is de tenge, verdeeld in 100 tiyn. Nationale feestdag is 16 december, Onafhankelijkheidsdag (1991).

1. Fysische geografie
In het westen strekken zich de Kaspische Depressie (laagste punt: de Karagie-kuil, 132 m onder zeeniveau), het Oest-Oertplateau en de Laagvlakte van Toeran uit. Het centrale deel omvat de Kazachse Rug (hoogste punt: 1565 m) en de Hongersteppe. Het noorden is een deel van de West-Siberische Laagvlakte; het zuiden beslaat een deel van de Kizil-koem.
De grens met MongoliŽ, China en KirgiziŽ wordt gevormd door een aantal bergruggen en bergen, w.o. Altaj, Tarbagataj Ala-tau en Tian Shan. In de bergen aan de oostrand bevinden zich de meeste naald- en loofbossen van Kazachstan. De grijze, op lŲss ontstane bodems op de voetheuvels van de Tian Shan zijn bij irrigatie zeer goede landbouwgronden. Behalve de Irtysj, die in de Ob uitmondt, monden de rivieren alle uit in eindmeren (Kaspische Zee, Aralmeer, Balchasjmeer, Tengizmeer). Het klimaat is streng continentaal en zeer droog.

    

2. Bevolking
2.1 Samenstelling
De bevolking bestaat voor ongeveer 42% uit Kazachen, voor 38% uit Russen, voor 5,4% uit OekraÔners en voor het overige vnl. uit Tataren, Oezbeken, Wit-Russen en Duitsers. Het aantal Russen en Duitsers wordt snel minder door massale emigratie naar Rusland en Duitsland. Ze worden door de overheid niet als volwaardige burgers behandeld. Zowel door de hoge natuurlijke aanwas als door de zeer sterke migratie is de bevolking sinds 1926 meer dan verdubbeld. De voornaamste steden zijn Alma-Ata, Karaganda, Semipalatinsk, Tsjimkent en Petropavlovsk. In 1945 is de Kazachse Academie van Wetenschappen opgericht (Alma-Ata). Er zijn meer dan vijftig instellingen voor hoger onderwijs.
2.2 Taal
OfficiŽle taal is het Kazachs. Het Russisch heeft echter de status van een 'taal voor de interetnische communicatie'.
2.3 Religie
Het volk der Kazachen werd in de 18de en 19de eeuw geÔslamiseerd. 50% van de bevolking hangt de soennitische variant aan. Russen en Wit-Russen behoren tot de Russisch-orthodoxe Kerk.

3. Bestuur en samenleving
3.1 Staatsinrichting
Volgens de grondwet van 1993 is het land een presidentiŽle republiek. De uitvoerende macht berust bij de president, die rechtstreeks voor vijf jaar wordt gekozen, en het kabinet, waarvan hij de minister-president, de vice-premier en een aantal belangrijke ministerposten benoemt. De wetgevende macht berust bij het parlement (Kenges), waarvan de 177 leden in algemene verkiezingen direct voor vijf jaar gekozen worden. Sedert 1995 regeert president Noersoeltan Abisjevitsj Nazarbajev echter per decreet, zodat van een parlementaire democratie geen sprake is.
De grondwet schrijft voor dat alle in Kazachstan vertegenwoordigde nationaliteiten gelijk behandeld moeten worden.
3.2 Administratieve indeling
Het land is bestuurlijk verdeeld in 19 regio's en 2 stadsdistricten.
3.3 Lidmaatschap internationale organisaties
Kazachstan is lid van de Verenigde Naties en een aantal suborganisaties van de VN, het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE). In 1996 tekenden Kazachstan, KirgiziŽ, Rusland en Wit-Rusland een document over 'verdergaande integratie' om tot een Gemeenschap van GeÔntegreerde Staten te komen met supranationale instanties, zoals een parlement, president, regeringsleider en minister van Buitenlandse Zaken. Met de NAVO tekende Kazachstan een Partnership for Peace-overeenkomst.
3.4 Politieke partijen
In het parlement is de in 1993 opgerichte Partij voor Nationale Eenheid van president Nazarbajev de belangrijkste partij. Andere regeringsgezinde partijen zijn de Democratische Partij, de Samenwerkingspartij, de Volkscongrespartij en enkele 'onafhankelijken'. Oppositiepartijen zijn o.a. wegens boycot van de verkiezingen nauwelijks in het parlement vertegenwoordigd.

4. Economie
Een belangrijk deel (255 miljoen ha) van de oppervlakte is in gebruik als landbouwgrond. De akkerbouw brengt ca. de helft van de agrarische productie voort. Het belangrijkst zijn de tarwebedrijven in het noorden en in de geÔrrigeerde gebieden, en de schapenteelt- (wol, vlees) en veeteeltbedrijven. Daarnaast ontwikkelt zich de productie van technische gewassen, tuinbouw, wijnbouw en komkommerteelt op geÔrrigeerde gronden, alsmede de melkvee-, de dunharige schapen- en varkensteelt. In de bergen paardenfokkerij, in de voetheuvels in het zuiden zijderupsenteelt. Het gebied is bijzonder rijk aan delfstoffen en is de belangrijkste leverancier van koper van de Sovjet-Unie; daarnaast is de winning van steenkool, wolfraam, aardolie, nikkel, chroom, lood en zink, mangaan en bauxiet van groot belang.
Sinds 1941 is Kazachstan in een zeer snel industrialisatieproces gewikkeld. De zware industrie vervult hierin een grote rol. De eerste industrialisatiefase werd gekenmerkt door de opbouw van de metallurgische industrie: ijzer en staal in Aktjoebinsk en Temirtau, non-ferrometalen in Tsjimkent, Karsakpaj, Balchasj, Oest-Kamenogorsk, Leninogorsk en Gloebokoje, en landbouwindustrie. Sinds 1956 werd de nadruk mede op de machine-, bouwmaterialen-, chemische, voedingsmiddelen- en textielindustrie gelegd. De energievoorziening wordt gewaarborgd door de steenkool van Karaganda, de bruinkool van Tsjimkent en Toergaj, de aardolie van Goerjev (pijpleiding naar Orsk) en Mangysjlak (Zjetybaj en Oezenj), het aardgas van Mangysjlak en de hydro-elektriciteit van de centrales in de Irtysj en diverse andere rivieren. Het land heeft ťťn kerncentrale.

5. Geschiedenis
Onder leiding van parlementsvoorzitter en communistisch partijleider Noersoeltan Abisjevitsj Nazarbajev - zie fotowerden in Kazachstan in 1991 in hoog tempo economische hervormingen in gang gezet. Met betrekking tot het uitroepen van de onafhankelijkheid toonde Kazachstan zich voorzichtig, omdat dit tot grote problemen met het overwegend door Russen bewoonde noordelijke deel van de republiek en dientengevolge met de Russische Federatie zou kunnen leiden. Pas op 16 december proclameerde de republiek de onafhankelijkheid en werd Nazarbajev de eerste president. In januari 1993 werd een nieuwe grondwet aangenomen, waarin het Kazachs tot officiŽle taal werd verklaard. Tevens stond erin dat de president een Kazachssprekende moest zijn. Tegen beide bepalingen maakten de etnische Russen (39%) ernstig bezwaar.
In 1994 werden parlementsverkiezingen gehouden die een overwinning opleverden voor de voormalige communisten onder de naam Unie van Volkseenheid van Kazachstan (SNEK). In 1995 werd de uitslag ongeldig verklaard. Nazarbajev kreeg per referendum verstrekkende bevoegdheden. De nieuwe verkiezingen, die werden geboycot door de oppositie, eindigden weer in een overwinning voor het SNEK. Begin 1995 werd een militair samenwerkingsverdrag gesloten met Rusland en er werden regelingen getroffen ter bescherming van de Russische bevolkingsgroep.
In april 1996 ondertekenden president Nazarbajev en zijn Russische ambtsgenoot Jeltsin na jarenlang onderhandelen een overeenkomst over de aanleg van een pijpleiding van het Tengiz-olieveld naar de Russische doorvoerhaven Novorossijsk. Achterstallige loonbetalingen, die in de voorgaande jaren al aanleiding waren geweest voor stakingen en massabetogingen, leidden begin 1997 tot ernstige hongersnood, vooral in het sterk geÔndustrialiseerde noorden en oosten van het land.
Ondanks de stijgende werkloosheid, hoge inflatie, een groot overheidstekort en wijdvertakte corruptie zijn de economische vooruitzichten goed dankzij enorme olie- en gasvoorraden.

Telefoongids Kazachstan
Postcodes Kazachstan

 
   

Poolgebieden



uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009