Vanaf de romantiek in de 19de eeuw tot op de dag van vandaag heeft de wereld van de kunst talloze stromingen en tegenstromingen doorgemaakt. In de eerste helft van de 20ste eeuw hebben zich meer artistieke stromingen voorgedaan dan in alle voorgaande perioden samen. Oorzaken van deze constante vernieuwing waren onder andere de groeiende middenklasse, de algemene toename in vrije tijd en welvaart, en wetenschappelijke en technische ontdekkingen. Maar de meest essentiële factor is waarschijnlijk het besef van individualisme geweest.
Het idee van het individuele genie is niet nieuw : de Grieken onderkenden de gaven van Aischylos en Aristofanes. In de Middeleeuwen werd het werk van het individu echter ondergeschikt aan het grote geheel. De kathedraal van Chartres is een sprekend voorbeeld van die gedachte : kunstenaars en handwerklieden waren onderling uitwisselbaar. De stempel van het individu was niet van belang : het ging uitsluitend om de verheerlijking van God, of soms van een rijke opdrachtgever.
Tijdens de Renaissance veranderde deze opvatting. Vasari publiceerde zijn 'De levens van de kunstenaars' ((1550), waarin de genialiteit van Michelangelo, Leonardo da Vinci en Raphaël werd verkondigd.
Maar de schrijver wiens werk de westerse houding ten opzichte van kunst en kunstenaars onherroepelijk veranderde was de Franse verlichte denker Jean-Jacques Rousseau. Met 'Bekentenissen' (1782-89), zijn postuum gepubliceerde autobiografie, verwierf hij de onuitwisbare status van held, rebel en met name van individu.
De romantiek omhelsde Rousseaus nieuwe manier van denken en verfijnde die. Sindsdien is de onaantastbaarheid van het individualisme in het publieke bewustzijn doorgedrongen - van Lord Byron tot de eigentijdse Britse 'conceptual artist' Daniem Hirst wordt van creatieve mensen verwacht dat ze zich grillig gedragen en dat ze met hun werk de 'bourgeoisie' - in feite hun publiek - schokken. Deze behoefte om geschokt te worden heeft een ander belangrijk 20ste eeuws begrip gecreëerd - de 'avant-garde' - een groep personen die door hun werk, levensstijl en denken hun tijd vooruit zijn.
Door de eeuwen heen zijn kunstenaars doorgegaan met wat zij altijd al gedaan hebben : zij geven verbeelding aan de wereld zoals zij die zien, of ze proberen hun denkbeelden zichtbaar te maken. Wat veranderde, is de behoefte van kunstenaars om te rebelleren tegen conventies, te laten zien dat zij anders zijn, de traditie uit te dagen en te komen met iets wat nog niemand hen heeft voorgedaan. Door die benadering hebben ze onze ogen en oren geopend tot hele nieuwe manieren om de wereld te beschouwen.