|
'Sneeuw' is een ingewikkelde materie. Niet voor niets is er een
legende die zegt dat de Eskimo's honderden verschillende woorden
voor sneeuw hebben. Zo zien we dat het sneeuwpak op een
berghelling geen gelijkmatige structuur heeft maar uit
'verschillende lagen' bestaat. De ene laag bestaat uit vaste,
compacte sneeuw, een andere laag bestaat uit lossere
sneeuwkristallen. Concreet, de verschillende lagen van een
sneeuwpak liggen niet echt stabiel op elkaar. Wordt de
constructie verstoord door een harde wind, een opeenstapeling
van veel verse sneeuw of een skiër, dan kan er een lawine
ontstaan. Een lawine kan droog of nat
zijn.
Een
stoflawine, de meest spectaculaire vorm, is een
lawine van droge sneeuw die een verwoestende
uitwerking heeft. De drukgolf kan bomen plat slaan en huizen
vernietigen. Natte- of grondlawines zijn trager
van aard, maar door de natte zware sneeuw veel massiever. Ze
ontstaan vaak na een dooiperiode. Ben je daarin gevangen dan zit
je in een soort 'cement'. Lawines kunnen ontstaan vanuit één
punt of een hele helling kan afscheuren. Je merkt het al,
lawinekunde is -zoals de ganse natuur trouwens- geen perfect
beheersbare wetenschap. De meeste slachtoffers vallen niet bij
grote lawines zoals in de winter van '98/'99 in het Oostenrijkse
Galtür. Een trieste opeenstapeling van kleine lawines die
meestal veroorzaakt worden door bijv. de skiër zelf zijn de
grootste boosdoeners.
Elke
besneeuwde berghelling tussen de 25 en 45 graden steil biedt de mogelijkheid voor het vormen van een lawine.
Neem daarbij gerust het woord 'berg' met een korrel zout. Er zijn zelfs mensen in lawines omgekomen op de
bescheiden heuvels van Engeland. Zelfs sneeuwmassa's die van huizendaken afvielen hebben slachtoffers gemaakt.
Voornamelijk berghellingen die niet met bomen zijn begroeid zijn gevaarlijk. Een bos stabiliseert het
sneeuwdek en is relatief veiliger dan een open helling.
Om
samen te vatten, 12 maanden per jaar ... met andere woorden :
altijd ! Uiteraard valt de meeste sneeuw in de winter, maar in
de Alpen valt er bijvoorbeeld ook sneeuw in de lente.
Bergbeklimmers kunnen echter ook in de zomer het slachtoffer
worden van een lawine. In het hooggebergte is het immers het
hele jaar door winter.
De
grootste potentiële slachtoffers zijn de bergbeklimmers, de
bergwandelaars, de snowboarders en de tourskiërs die zich buiten
de relatief veilige pistes begeven.
Laat ons misschien eindigen met de woorden van
Francis Bacon
: "De natuur wordt alleen overwonnen door haar te gehoorzamen."
|