|
1. Fysische geografie
 Het
vlakke deel is langs de rechter Rijnoever gelegen en bestaat uit
kwartaire afzettingen, het bergachtige gedeelte bestaat vooral uit
kalksteen. In het Rhätikongebergte op de zuidgrens zijn de hoogste
toppen: Falknis (2566 m) en Naafkopf (2574 m). De bovenloop van de
Samina stroomt door een dal naar de Ill. Het klimaat heeft een enigszins
continentaal karakter.
2. Bevolking
Van de ca. 32.000 inwoners is bijna 40% buitenlander. Het merendeel
daarvan wordt gevormd door Zwitsers (16%), Oostenrijkers (7%), Duitsers
(4%) en Italianen (3%). De bevolkingsgroei bedroeg in 1995 1,4%. De
officiële taal is Duits. Meer dan 80% van de bevolking is
rooms-katholiek; er is een kleine protestantse minderheid (7%).
3. Bestuur en
samenleving
Liechtenstein is een constitutionele monarchie met aan het hoofd een
vorst uit het Huis Liechtenstein. De grondwet van 1921 voorziet in een
parlement (de Landtag) van één kamer (Diet) van 25 leden, die voor vier
jaar worden gekozen. Sinds 1986 hebben vrouwen stemrecht. De
minimumleeftijd voor stemrecht is 20 jaar. De vorst kan het parlement
bijeenroepen en naar huis sturen. De uit vijf leden bestaande regering
wordt gekozen door de Landtag, waarna de vorst hierover zijn goedkeuring
moet geven. Iedere groep van 600 burgers kan een wetsontwerp indienen en
wetten die door het parlement aangenomen zijn, kunnen aan een referendum
onderworpen worden. De doodstraf is afgeschaft in 1985. Het vorstendom
bestaat uit elf gemeenten, die in hoge mate autonoom zijn.
Er bestaan drie politieke partijen, de Fortschrittliche Bürgerpartei en
de Vaterländische Union, die elkaar in evenwicht houden en nauwelijks
van elkaar verschillende partijprogramma's hebben, en de Freie Liste,
een liberale partij, die de traditionele spelregels wil doorbreken, voor
gelijkgerechtigheid is, alsook voor bescherming van het milieu.
Het burgerlijk, het straf- en het procesrecht zijn naar Oostenrijks
voorbeeld gecodificeerd, het zakenrecht naar Zwitsers voorbeeld. Hoogste
rechtsprekende instantie is het Oberste Gerichtshof. Er is geen leger,
wel een kleine politiemacht (35 man). Sinds 1919 worden de buitenlandse
belangen behartigd door Zwitserland, dat tevens de dienst van de PTT
beheert. Liechtenstein heeft alleen ambassades in Zwitserland (Bern),
Oostenrijk en het Vaticaan.
Liechtenstein is lid van de Verenigde Naties en een aantal
suborganisaties van de VN (sinds 1990), de Raad van Europa, de Europese
Vrijhandelsassociatie (EFTA), de Europese Economische Ruimte (EU plus
EFTA) en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).
Er bestaat een tamelijk uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen en
verzekeringen. Sinds 1969 bestaat er een werkloosheidsuitkering.
Er zijn veertien lagere scholen en een tiental scholen voor voortgezet
onderwijs. De leerplicht begint met zeven jaar. Voor hoger beroeps- en
universitair onderwijs is men op het buitenland, m.n. Zwitserland,
aangewezen.
Er zijn twee dagbladen, Liechtensteiner Vaterland, orgaan van de
Vaterländische Union, en Liechtensteiner Volksblatt, spreekbuis van de
Fortschrittliche Bürgerpartei. Liechtenstein heeft geen eigen radio- en
televisiestations.
4. Economie
 Het
land is economisch nauw verbonden met Zwitserland, waarmee sedert 1923
een douane-unie bestaat. De voornaamste inkomsten komen uit
douanerechten, de uitgifte van postzegels, de hoog ontwikkelde
industrie, het toerisme en - vooral - uit de belastingen, die vnl.
worden betaald door de duizenden buitenlandse ondernemingen die zich,
wegens het gunstige fiscale klimaat, hier hebben gevestigd, al zijn de
vele zgn. 'brievenbus-ondernemingen' sinds de nieuwe
vennootschapswetgeving van 1980 aan strengere controle onderhevig (zie
ook belastingparadijs). In termen van het Bruto Nationaal Product is
Liechtenstein één van de rijkste landen ter wereld. Het bnp is te
vergelijken met dat van Zwitserland.
De beroepsbevolking is vnl. werkzaam in de industrie, handel en
nijverheid. Slechts 2,8% is werkzaam in de landbouw. Er is vrijwel geen
werkloosheid. Dagelijks komen bijna 6000 mensen uit Zwitserland en
Oostenrijk de grens over om in Liechtenstein te gaan werken. In de
naoorlogse jaren is in snel tempo een industrieel apparaat opgebouwd,
dat zich vnl. gespecialiseerd heeft in de fabricage van technisch hoog
ontwikkelde goederen, zoals meet- en regelapparatuur, daarnaast worden
textiel, farmaceutische artikelen, conserven, lakken en verven
gefabriceerd.
De voornaamste uitvoerproducten zijn: metaal (vooral machines en
transportmiddelen), keramiek, materialen voor de tandheelkunde, graan,
wijn en fruit; de voornaamste handelspartners zijn Zwitserland en de
landen van de Europese Unie, vooral Duitsland. Het land telt drie
banken: Liechtensteinische Landesbank, Bank in Liechtenstein Ltd. en
Verwaltungs- und Privatbank Ltd.
5. Verkeer en
toerisme
Het wegennet bedraagt 250 km en de postbus is het belangrijkste middel
van openbaar vervoer. Het toerisme concentreert zich op de hoofdstad
Vaduz en op Steg en Malbun. Het totale aantal toeristen per jaar is ca.
65.000, van wie de meesten afkomstig zijn uit Duitsland en Zwitserland.
6. Geschiedenis
Liechtenstein ontstond in 1719 uit de vereniging van de heerlijkheden
Vaduz en Schellenberg, onder de heerschappij van het geslacht
Liechtenstein. Van 1806 tot 1814 behoorde het tot de Rijnbond, daarna
was Liechtenstein lid van de Duitse Bond. Sinds 1866 is het een
onafhankelijke staat, die eerst in nauwe betrekking stond tot Oostenrijk
(tol- en belastingunie van 1876-1918) en zich na de Eerste Wereldoorlog
economisch en administratief meer bij Zwitserland aansloot. In 1984
droeg Prins Franz Josef de uitvoerende macht over aan zijn zoon,
kroonprins Hans Adam. Franz Josef bleef formeel staatshoofd. Hij
overleed op 13 nov. 1989. Zijn zoon volgde hem op dezelfde dag op als
prins Hans Adam II.
De moeizame verhouding tussen prins Hans Adam II en regering en
parlement leidde in 1996 tot een constitutionele crisis toen de prins
bij de opening van het parlementaire jaar in maart het land dreigde te
verlaten als zijn macht werd ingeperkt.
Aan de sinds 1938 bestaande coalitie tussen de progressieve FBPL en de
Vaterländische Union (VU) kwam in maart 1997 een einde, nadat de FBPL
bij de parlementsverkiezingen van begin febr. een zetel verloor in het
25 leden tellende parlement en ruim een maand later uit de coalitie
stapte.
Telefoongids Liechenstein
Postcodes
Lichtenstein
|
