header sterren

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Meteoriet

 
   
Is een object dat vanuit de ruimte rondom de Aarde daarop neervalt (zie ook meteoor). Op sommige plaatsen op Aarde vindt men meteorietkraters, die door inslaande meteorieten zijn gevormd. Zeer grote lichamen kunnen nl. vrijwel ongeremd door de atmosfeer heen dringen en komen dan met grote kracht op het aardoppervlak neer. Bekend is de val van een reusachtige meteoriet op 30 juli 1908 bij de Toengoeska, SiberiŽ. Het ontbreken van restanten maakt deze val echter zeer raadselachtig en doet sommigen vermoeden dat het hier een komeetkern betrof. Duidelijker was de val van 12 febr. 1947 in het Sichote-Alingebergte in SiberiŽ. De meteoriet viel op klaarlichte dag als een verblindende vuurbol. Russische expedities verzamelden een groot aantal brokstukken, bestaande uit nikkelijzer, en vonden zeer veel kraters in een elliptisch veld. Meteorieten vallen dikwijls in zwermen. Zo viel op 25 dec. 1965 een zwerm steenmeteorieten boven en rondom Barwell, in Zuid-Engeland. Op 26 april 1803 vielen bij l'Aigle, in Frankrijk, 2000 ŗ 3000 meteorieten. Gemiddeld vallen er op een oppervlak ter grootte van Nederland zo'n vier meteorieten per jaar. In werkelijkheid zijn er in ons land slechts vier in 150 jaar gevonden (in 1840, 1843, 1925 en 1990), zodat het grootste deel van de meteorieten verloren gaat. Enkele meteorieten heeft men als fossiel in oude afzettingen teruggevonden.

1. Antarctische vondsten
In het zuidpoolgebied zijn grote aantallen meteorieten gevonden, waardoor onze kennis daarvan enorm is uitgebreid. Onderzoekers verzamelden meer dan 10.000 voornamelijk steenmeteorieten, die jarenlang in deze natuurlijke vrieskast geconserveerd lagen, maar door de ijsbewegingen aan het oppervlak komen. Van een tiental vertonen de mineralogische samenstelling, de mangaan–ijzer-verhouding en de samenstelling van de zuurstofisotopen een grote overeenkomst met die van de op de Maan verzamelde stenen. Men vermoedt dat ze van de Maan afkomstig zijn. Daarnaast zijn er stenen gevonden, waarvan de isotoopverhoudingen van krypton, argon en xenon precies overeenkomen met de meetresultaten van de Viking-ruimteschepen op Mars. Deze stenen zijn derhalve vermoedelijk afkomstig van Mars.

2. Soorten
Naar hun samenstelling worden de meteorieten verdeeld in steenmeteorieten (92%), steenijzers (1%) en ijzermeteorieten (7%). In sommige meteorieten zijn aminozuren gevonden, de bouwstenen van eiwitten, en in sommige verschillende vormen van koolstof, dat afkomstig moet zijn van sterren.
2.1 Steenmeteorieten
De steenmeteorieten worden ook aŽrolieten genoemd en zijn onderverdeeld in chondrieten en achondrieten. Zij bevatten silicaten, vooral bronziet, enstatiet en olivien, voorts glas en een weinig metaal. De meerderheid bestaat uit chondrieten, die kleine harde korrels met meestal radiaal-vezelige structuur bevatten: chondren (mineraal-, glas- of metaalopeenhopingen) die in een kristallijn gesteente liggen. De achondrieten bevatten dergelijke korrels niet. Beide soorten worden in allerlei klassen onderverdeeld. Steenmeteorieten bezitten een dunne zwarte smeltkorst en soms op hun oppervlak holten, die eruitzien alsof ze er met een vinger in gedrukt zijn.
2.2 IJzermeteorieten
De steenijzers heten siderolieten en de ijzermeteorieten noemt men ook wel siderieten. Zij worden onderverdeeld in octahedrieten, hexahedrieten en ataxieten. De meeste behoren tot de eerste klasse, die uit lamellen van nikkelijzer zijn gebouwd, die evenwijdig aan de vlakken van de octaŽder vergroeid zijn. De structuur van de octahedrieten verschijnt op een geslepen vlak na etsing. In het algemeen zullen daarop vier richtingen van lamellen zichtbaar worden, maar ingeval de doorsnede evenwijdig aan een van de octaŽdervlakken loopt, slechts drie richtingen, die elkaar volgens hoeken van 60į snijden. Deze etsfiguren worden Widmanstštterfiguren genoemd. Een volledige lamel van nikkelijzer bestaat uit een stuk kamaciet (balkijzer), dat aan weerszijden door dunne banden van teniet (bandijzer) is omgeven. Tussen de lamellen ligt plesiet (opvullingsijzer), dat een eutektisch mengsel van kamaciet en teniet is. Kamaciet is nikkelarm, teniet nikkelrijk; het gemiddelde Ni-gehalte is ca. 8%. Een gedeelte van het nikkel is steeds door kobalt vervangen. In het nikkelijzer treden gewoonlijk insluitsels op, waarvan troiliet (FeS) het bekendste is. Ook schreibersiet wordt vrij veelvuldig gevonden. Bij ijzermeteorieten zijn de oppervlakteholten duidelijker dan bij steenmeteorieten. Merkwaardig is de afwezigheid, resp. zeldzaamheid van de ‘gewone’ mineralen van onze aardkorst: kwarts, de glimmergroep en de amfiboolgroep.

3. Herkomst
Vermoed wordt dat de meeste meteorieten de restanten zijn van planetoÔden. Hun ouderdom bedraagt in dat geval ca. 4, 6 miljard jaar. Als zodanig vormen zij een bijzonder gemakkelijk en goedkoop hulpmiddel bij het onderzoek naar het ontstaan van het zonnestelsel en zelfs naar de periode daarvoor.
 
   

Footer worldwidebase



uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009