|
|
 Rond
1918 leek alle vuur en tumult van de vooroorlogse kunst-scene een verre
zeepbel. De wereld was veranderd : de Europese economie lag in duigen en de
oude patricische regimes - die in het verleden de voornaamste steunpilaar
voor de kunst waren geweest - waren door oorlog of, in geval van Rusland,
door revolutie kapot gemaakt. De verschrikkingen van de oorlog hadden een
afkeer teweeg gebracht voor de oude culturele bagage van het verleden, omdat
deze ten dele voor de rampspoed verantwoordelijk werd gehouden.
Direct na de oorlog waren er drie belangrijke reacties. Eén daarvan was het
gevoel van diep gewortelde woede en desillusie, in de kunst tot uitdrukking
gebracht door een algeheel gevoel voor iconoclasme; in de voorgaande
decennia was deze woede al op gang gekomen, maar na 1918 kwam het tot een
uitbarsting. De nihilistische dadabeweging was een tijdje populair, totdat
de anarchistische leerstellingen geformaliseerd werden in het surrealisme,
dat de tradities van bewuste opvattingen afwees en zich voorstander toonde
van de werking van de onbewuste geest.
Het tweede antwoord was een gevoel van opluchting en de drang om het leven
ten volle te leven na de dramatische lessen van de oorlog over dood en
verderf. Deze stemming produceerde de Art Deco, de energieke stijl van de
onbezorgde Jazz Age, een passende achtergrond voor de bakvissen met hun
blote armen uit de Roaring Twenties in hun krappe, door Chanel geďnspireerde
jurkjes en parels, en mannen in hun elegante lange pakken - cocktails
drinkend, naar de bioscoop gaand, in hun auto's rijdend en de charleston
dansend.
De derde reactie was een meer geconcentreerde, constructieve houding. Voor
de oorlog waren diverse artiesten, ontwerpers en architecten de uitdaging
aangegaan om werk te produceren dat de nieuwe wereldorde kon uitdrukken of
zelfs kon versnellen. Artiesten die dit in gedachten hadden sloegen nu
vrijpostig de weg in naar geometrische abstractie. Ontwerpers en architecten
volgden een parallelle koers naar een strakke, beheerste stijl. De
oplossingen die zij vonden kregen de overkoepelende benaming 'modernistisch'
- de invloed op architectuur en design die zij hadden was zo groot dat de
term tegen het eind van de 20ste eeuw nog altijd opgeld doet.
( foto : 'vrucht van het onderbewustzijn' - René Magritte,1898-1967 ) |
|
|
|
|
|
|
