|
Pythagoras en zijn
volgelingen ontdekken de harmonie van het universum.
2.500
jaar geleden bevond zich in een kleine stad in het zuiden van Italië een
buitengewone groep denkers. Zij deden muzikale en wiskundige
ontdekkingen waar wij vandaag de dag nog steeds gebruik van maken. Ook
ontwikkelden ze een filosofie die nog steeds veel invloed heeft. Onze
overtuiging dat natuur- en wiskunde de meeste zaken kan verklaren vindt
er zijn oorsprong in.
De Griekse filosoof Pythagoras was ongeveer vijftig jaar toen hij de
Egeïsche Zee overstak om zich te vestigen in Crotona (nu Crotone) en een
groep volgelingen om zich heen verzamelde. Deze pythagoreeërs legden een
eed van trouw en geheimhouding af en hadden een rotsvast geloof, dat
bijna aan het religieuze grensde, in wiskunde. Omdat zij ook geloofden
dat de menselijk ziel in dieren kon voortleven, waren het vegetariërs.
Pythagoras is bekend door de bewuste stelling, die ook zijn naam draagt,
maar dit is slechts één van de vele formules die zijn groep ontdekte. De
pythagoreeërs waren gefascineerd door het feit dat 1 + 2 + 3 + 4 = 10,
en dat uit deze cijfers een driehoek kon worden samengesteld, de
tetraktys. Hun veronderstelling dat het universum gebaseerd was op een
mystiek evenwicht, of kosmos, werd versterkt toen ze ontdekten dat er
een verband bestond tussen de tetraktys en muziek. Door een snaar van
één lengte te delen in twee, drie of vier delen, ontstonden nieuwe noten
die perfect harmonisch samenklonken. Deze ontdekking legde niet alleen
het fundament van de wetenschap van de muziek, maar leverde hen een
nieuw inzicht op over het universum.
Zij waren de eersten die in overweging namen dat de aarde niet het
middelpunt van alles was. Ze beweerden dat de planeten rond een centraal
vuur draaiden. Bovendien, omdat er een universele wetmatigheid van
cijfers was, was de afstand van de planeten onderling overeenkomstig die
van de noten in harmonieuze muziek, wat tot een onaardse 'muziek der
sferen' leidde.
Na Pythagoras heeft de wetenschap wel voortuitgang geboekt, maar
relatief weinig. Natuurkundigen en kosmologen breken zich nog steeds het
hoofd over hetzelfde dat Pythagoras en zijn volgelingen bezighield : de
wiskundige inrichting van het universum of de ongrijpbare theorie van
alles. |