|

|
In
het midden van de 18de eeuw werden de bedolven Romeinse steden Herculaneum
en Pompeļ opgegraven. De uitzonderlijke vondsten zetten de verbeelding van
de leiders van Europese smaak en mode in vuur en vlam. Nog nooit tevoren
waren kunst en architectuur van de oude wereld met zoveel zorg en precisie
bestudeerd. Een nooit tevoren waren de ruļnes van Griekenland en Rome zo
toegankelijk geweest voor een breed publiek. Voor het eerst sinds eeuwen was
het immers mogelijk om veilig te reizen. Voor de welgestelden werd de 'Grand
Tour' de rigueur. De nieuwe stijl die ze mee naar huis namen - naar
Frankrijk, Engeland en Duitsland - werd neoclassicisme gedoopt.
Met het neoclassicisme als inspiratiebron liet men enorme huizen en andere
gebouwen optrekken, die meer dan voorheen het uiterlijk kregen van tempels.
De interieurs werden overladen met klassieke motieven zoals pilaren,
pilasters, frontons, urnen, friezen met basreliėfs van in Griekse gewaden
gehulde figuren en wandschilderingen met voorstellingen uit de Griekse en
Romeinse mythologie. De architectuur was zorgvuldig geproportioneerd en
symmetrisch - het product van goed gedefinieerde geometrische regels. De
golf van het neoclassicisme spoelde al gauw over de hele westerse wereld,
inclusief de nog maar net onafhankelijk geworden Verenigde Staten; het was
met recht de eerste echte internationale stijl.
Maar het neoclassicisme behelsde meer dan architectuur : het was een manier
van denken. Het drukte harmonie, goede smaak, discipline, moraal, en de
koele rede van de Verlichting uit. Het benadrukte ook een sociale rangorde.
De heersende klasse spiegelde zich ook in die zin aan het oude Rome en zag
zichzelf als erfgenamen van de patriciėrs, senatoren en keizers.
Minstens een eeuw lang bleef dit neoclassicisme de dominante stijl en zelfs
nu nog oefent het invloed uit. Het neoclassicisme wordt vaak aangeduid als
opponent van de romantiek, maar eigenlijk hadden deze twee stromingen veel
verwantschap. Veel opdrachtgevers hadden er dan ook geen enkele moeite mee
in om beide stijlen in een architectorisch concept verenigd te zien.
|
|
|
|
|
|
|