Toch
hebben de poolgebieden steeds een aantrekkingskracht uitgeoefend op
de menselijke nieuwsgierigheid, in het bijzonder de noordpool, omdat
die nu eenmaal het dichtst bij de ‘beschaafde wereld’ ligt. Gebieden
als Groenland en Spitsbergen, ver binnen de noordpoolcirkel gelegen,
werden reeds door de Vikingen bereisd. Namen van poolreizigers als
Frobisher, David en Hudson dateren al uit de zestiende en
zeventiende eeuw. Beroemd is ook de overwintering op Nova Zembla
(Russisch : Nowaja Zemlja, of ‘Nieuw Land’) door Heemskerck en
Barentsz in 1596, net als de latere tochten van Franklin, Nansen en
(in de twintigste eeuw)
Amundsen.
De eerste persoon die de geografische noordpool zelf bereikte was de
Amerikaan Robert Peary, in het jaar 1909.
De verkenning van het zuidpoolgebied is pas in het begin van de
twintigste eeuw goed op gang gekomen. Tot de pioniers behoren de
Noor Amundsen, die in 1911 als eerste de zuidpool bereikte, en de
Engelsman Robert Scott.
Beiden werden trouwens het slachtoffer van hun eigen
wetenschappelijke nieuwsgierigheid. Scott kwam om op de terugreis
van zijn expeditie en Amundsen keerde in 1928 niet meer terug van
een opsporingstocht om de Italiaan Nobile te redden, die met een
luchtschip was gestrand in de omgeving van Spitsbergen. Nobile werd
gered, maar Amundsen kwam om. Een lot dat twee jaar later ook de
Duitse geofysicus Alfred Wegener trof tijdens een expeditie naar
Groenland.
Maar wat dreef dan toch die nieuwsgierigen ? Waarschijnlijk dezelfde
drang eigen aan een wetenschapper, of hij nu astronoom is of
bioloog, meteoroloog op oceanograaf. Ten aanzien van de beide
poolgebieden komt daar nog eens het ‘unieke’ bij. De aanwezigheid
van de magnetische polen in deze streken maken en het noord- en het
zuidpoolgebied tot het toneel van verschijnselen die je elders op
aarde gewoonweg niet kan bestuderen. Dat hangt samen met het aardse
magneetveld. De krachtlijnen van dat veld, dat zich (wat uit
ruimteonderzoek is gebleken) tot ver in de buitenaardse ruimte
uitstrekt, omgeven onze planeet op een eigenaardige manier. |
|
|
|
|
|