Weinigen maken het onderscheid tussen een Orkaan en een
Tornado.Toch zijn er heel grote verschillen. Ze ontstaan op een
andere manier en op een andere locatie.
Een tropische Orkaan kan honderden kilometers breed zijn ... een
Tornado 700 tot 800 meter.
Als
water warm wordt, ontstaat er waterdamp. In tropische en
subtropische gebieden is het warm. Als daar vlakbij watermassa's
liggen, zoals een zee of een oceaan, komt daar ook damp vanaf
als het warm is. Dat veroorzaakt een 'Cumulonimbuswolk' . Die
wolk heeft een ronde vorm en is helemaal wit. Als er maar een
zuchtje wind komt, zorgt die ervoor dat de wolk ronddraait. Als
er veel wind is draait die wolk dus heel snel rond. Hij wurmt
zich door de luchtlagen omlaag en krijgt zo een langwerpige
vorm. Orkanen hoeven niet altijd de grond te raken, de slurf kan
makkelijk een paar meter boven de grond eindigen.
De aarde is verdeeld in
twee stukken, het noordelijk en het zuidelijk halfrond. Het ene
ligt boven de evenaar, het andere onder de evenaar. De evenaar
is een denkbeeldige lijn die over het midden van de aarde loopt.
Orkanen lijken te weten wat het verschil is tussen die
twee
delen, want in het noordelijk halfrond draaien orkanen tegen de
klok in, en in het zuidelijk halfrond met de klok mee. In zo'n
orkaan kan wel 'vier miljard ton regenwater' zitten ! Een
orkaan duurt maximum één week. Hij kan dus een week lang door
het land trekken om alles op z'n weg te vernietigen. Daarna
sterft hij vanzelf uit.
Orkanen bestaan uit lagen. Niet alle wind in een orkaan draait.
Eerst is er een laag die ronddraait, dan een laag die stijgt,
dan weer een laag die ronddraait, enzovoort.
De stijgende lucht is warm en warme lucht is lichter dan koude
lucht. De draaiende lucht is een soort strijd tussen warm en
koud.
In het oog is het windstil maar niet ongevaarlijk. Je kan het
oog vergelijken met een controlekamer van waaruit alles wordt
bestuurd.
De
kracht van een Orkaan wordt gemeten met 'de schaal van Fujita'
(genoemd naar Theodore Fujita). Er zijn Orkanen die sneller gaan
dan 512 km/u, maar de apparatuur kan die snelheid niet meer
meten.
|
schaalcijfer |
benaming |
km/u |
schade |
|
F0 |
zwak |
64-117 |
enige lichte schade |
|
F1 |
matig |
118-179 |
lichte schade aan auto's enz |
|
F2 |
krachtig |
180-253 |
aanzienlijke schade |
|
F3 |
zwaar |
254-332 |
zware
schade |
|
F4 |
verwoestend |
333-419 |
zeer zware schade |
|
F5 |
ongelooflijk |
420-512 |
catastrofaal!!!! |
Soms
hoor je spreken over een
Cycloon.
Een Cycloon in een Orkaan
op het
water,
waarvan de kracht wordt gemeten met 'de schaal van Saffir &
Simpson'.
|
categorie |
druk hPa |
km/ u |
stormvloedhoogte |
schade |
|
1 |
>980 |
118-152 |
1,2 - 1,6 m |
minimaal |
|
2 |
965-979 |
153-176 |
1,7 - 2,5 m |
licht |
|
3 |
945-964 |
177-208 |
2,6 - 3,7 m |
groot |
|
4 |
920-944 |
209-248 |
3,8 - 5,4 m |
zeer groot |
|
5 |
<920 |
>248 |
>5,4 m |
catastrofaal |
Koudere
lucht blijft meestal dicht bij mekaar. De warme lucht stroomt
dan onder de koude lucht door. Soms blijft de warme lucht een
tijdje opgesloten in die koude lucht. Dan breekt de warme lucht
er toch door heen en stijgt snel op, want warme lucht stijgt !
Op die manier ontstaan zo ongeveer een Tornado.
De warme lucht is een soort buis, de andere lucht botst er
tegenaan en gaat eromheen draaien. Zo ontstaat er een draaiende
trechter, m.a.w. een Tornado.
De winden van een tornado kunnen met snelheden van méér dan 400
km/u ronddraaien.
Tornado's komen veel voor op het zogenaamde 'Tornadopad' in
Amerika. Dat pad volgen gemiddeld 600 tornado's per jaar.
In het midden van een tornado staat de wind stil. Dat noemt men
het 'oog'. Het oog is dus het centrum van een tornado.
'De schaal van Fujita' (genoemd naar Theodore Fujita) bepaalt
hoe sterk een tornado is. De schaal loopt van F0 tot en met F5.
F0 is het minst sterke en F5 het sterkst.
|
schaalgetal |
windsnelheid km/u |
soort schade |
|
F0 |
64-111 |
licht |
|
F1 |
118-180 |
matig |
|
F2 |
181-251 |
aanzienlijk |
|
F3 |
252-330 |
ernstig |
|
F4 |
331-417 |
zwaar |
|
F5 |
418>>> |
catastrofaal |
|