de god Osiris

 

Egypte FORUM De Egypte pagina ...klik hier

 

Osiris, een van de belangrijkste Oud-Egyptische goden, was gehuwd met zijn zuster Isis. In het oude Egypte was hij een zeer populaire god, die trekken van allerlei goden in zich verenigde. Reeds vroeg werd hij verbonden met de god Anedjti uit Boesiris in de delta, een god van de geitenherders aldaar. Aan hem ontleende Osiris de attributen van de herdersstaf en het flagellum (gesel). Als ‘goede herder’ was Osiris koningsgod. Hij zou in de voortijd ook werkelijk als koning hebben geheerst, gedood zijn door zijn vijandige broer Seth, die zich van de erfenis wilde meester maken, maar gewroken zijn door zijn zoon Horus. Talrijk waren de mythen rond dit gebeuren. Een samenhangend geheel wordt meegedeeld door Plutarchus en is in brokstukken terug te vinden in de Egyptische bronnen. Volgens dit verhaal organiseerde Seth een feest, waarbij hij een verrassing beloofde aan degene die precies in een doodkist zou passen. De kist was van tevoren voor Osiris op maat gemaakt. Toen Osiris in de kist had plaats genomen, wierp Seth het deksel dicht en dat betekende de dood van Osiris. De kist dreef op de Nijl en over zee af naar Byblos. Daar groeide er een boom omheen, die de koning van die stad in zijn paleis aanbracht als balk. Isis, op zoek naar haar broer en echtgenoot, vond de kist en vloog er als een vogel omheen. Het gelukte haar de kist naar Egypte terug te brengen. Door hun zangen wekten Isis en Nephthys Osiris uit de doden op. Seth doodde Osiris echter opnieuw en sneed zijn lichaam in veertien stukken, die op verschillende plaatsen in Egypte werden begraven; vandaar dat er zoveel Osirisgraven in Egypte zijn. Bij deze Osirisgraven groeide een heilige boom of bevond zich een woud. Dit wijst op Osiris als god van vegetatie. Hij manifesteerde zich in het graan, dat in de aarde begraven wordt, maar door spontane scheppende kracht in de opschietende aar verrijst en vrucht draagt. In de zgn. Osirismysteriën werd bij het lijk van Osiris gewaakt en werd een beeldje van Osiris gemaakt uit aarde en graan. Wanneer het bevochtigd werd, botte het graan uit: een symbool van de stervende en herrijzende vegetatie. Osiris was voorts god van de afnemende en wassende maan en van de overstroming van de Nijl. Volgens een bepaalde mythe verdronk hij in de Nijl door toedoen van Seth, maar, aangespoeld op de oever van Nedit, werd hij door Isis en Nephthys tot nieuw leven gewekt. Daarmee hangt het gebruik samen om uit de wassende Nijl water te scheppen onder de roep: Osiris is gevonden! In Abydos, waar Osiris hoofdgod was, werd een soort ‘passiespelen’ gehouden, waarbij de Nesjemt-boot van Osiris door de deelnemers tegen de bende van Seth werd verdedigd.

In alle verschijnselen (de herlevende koning, het wassende water en de wassende maan, de opgroeiende vegetatie) gaat het om het leven dat zichzelf uit de dood verheft. Osiris werd geïdentificeerd met de god Wenen-nefer, ‘die voortdurend jeugdig is’, hetgeen past bij een stervende en herlevende god. Velen richtten in Abydos bij het graf van Osiris een stèle op of lieten hun mummie erheen transporteren, om aldus in het lot van Osiris te kunnen delen. Iedere dode werd een Osiris, dwz. een uit de dood verrijzende. Er is geen wezenlijke tegenstelling tussen Osiris als koningsgod en als vegetatiegod. Het gaat niet om de koning in het algemeen, maar om de stervende en in zijn zoon (Horus) herlevende koning. Evenals bij de vegetatie betreft het hier de gedachte van het leven uit de dood. Volgens een bepaald onderdeel van de mythe ontving Isis bij de dode Osiris haar kind Horus. Als mummie werd Osiris ithyphallisch afgebeeld, dwz. hij behield in de dood zijn verwekkende kracht: het leven handhaaft zich door de dood heen.
 

 

De Egypte pagina ...klik hier