| |
Osteoporose,
wat is dat precies?
Osteoporose (in de volksmond beter bekend als botontkalking of
botarmoede) is een aandoening die zowel bij vrouwen als bij mannen
voorkomt. De botten worden zo zwak (poreus) dat je zomaar iets kunt
breken. De meest voorkomende breuken als gevolg van osteoporose zijn de
pols-, heup- en wervelbreuken. Naar schatting hebben ruim 800.000 mensen
in Nederland osteoporose. Jaarlijks breken ruim 83.000 mensen boven de
55 jaar een bot als gevolg van osteoporose: ruim 15.000 mensen breken
een heup, ruim 12.000 mensen breken een pols of onderarm en ziekenhuizen
registreren jaarlijks bijna 16.000 wervelbreuken (slechts één op de drie
wervelbreuken wordt door een arts gezien) en ruim 40.000 andere
botbreuken als gevolg van het sluipende proces van botontkalking (bron:
Tweede Herziene Richtlijn Osteoporose van het Kwaliteitsinstituut van de
Gezondheidszorg CBO - uitgave 2002). Niet alleen oudere mensen kunnen
osteoporose krijgen, osteoporose komt ook voor bij jongere mensen. Het
aantal jongeren met osteoporose is nog onbekend, daar is nog geen
onderzoek naar gedaan.
Deskundigen ramen de behandelingskosten nu op ruim 500 miljoen euro. In
het jaar 2025 zijn deze kosten opgelopen tot meer dan een miljard euro.
Om de ingrijpende sociaal-maatschappelijke gevolgen van osteoporose (invalidering,
vervroegde sterfte etc.) te beperken is het essentieel dat deze ziekte
vroegtijdig door vrouwen, mannen en artsen wordt onderkend. Voor
osteoporose geldt heel duidelijk "voorkomen is beter dan breken".
Wereldwijd krijgt één op de 3 vrouwen en één op de 8 mannen boven de 55
jaar osteoporose. Er kan veel gedaan worden om te voorkomen dat u het
krijgt, maar dan moet u er wel tijdig bij zijn. Uit onderzoek blijkt dat
in de meeste gevallen osteoporose pas wordt ontdekt wanneer men iets
breekt.
Hoe ontstaat osteoporose?
Bot is levend weefsel. Het wordt tijdens het hele leven voortdurend
opgebouwd en weer afgebroken. Voor het 30ste jaar is de opbouw groter
dan de afbraak, waardoor het bot steviger wordt en groeit. Gevarieerde –
calciumrijke – voeding en lichaamsbeweging (liefst in de buitenlucht)
zorgen voor gezonde stevige botten; dit geldt zowel tijdens de opbouw
periode als daarna. Na het 35ste jaar wordt de afbraak geleidelijk
groter dan de opbouw; daardoor worden de botten minder stevig. U bent
dus nooit te jong om aan osteoporose preventie te doen.
Een botbreuk na het 50ste levensjaar, een bestaande wervelbreuk, een
(te) laag lichaamsgewicht; erfelijke aanleg, immobiliteit,
medicijngebruik (met name prednison en prednisonachtige stoffen) zijn
ernstige risicofactoren voor het krijgen van osteoporose. Maar ook
bepaalde ziekten of aandoeningen, leeftijd, hormoonafwijkingen, een
vroege menopauze, onvoldoende calcium en vitamine D en dergelijke
factoren spelen een rol bij het al dan niet krijgen van osteoporose.
Bij vrouwen kan de eerste jaren na de overgang het verlies van
hoeveelheid bot (botmassa) opeens heel snel gaan, soms wel 6% verlies
per jaar. Na de overgang worden er namelijk nauwelijks vrouwelijke
geslachtshormonen (oestrogenen) gemaakt door het lichaam. Deze hormonen
spelen een belangrijke rol bij de aanmaak van het bot. Daarnaast worden
vrouwen steeds ouder en hebben bovendien minder stevige botten dan
mannen.
Wanneer je osteoporose hebt, kan door een onbenullig ongelukje een pols
of een heup breken. Door iets op te tillen (een tas met boodschappen) of
op een ongelukkige manier van een stoep af te stappen, kan zomaar een
wervel breken of inzakken; daardoor wordt de rug krommer, met als gevolg
dat je vele centimeters in lichaamslengte krimpt. De longen, maag, blaas
en darmen komen hierdoor in het gedrang. Dit alles veroorzaakt vaak pijn
en maakt het steeds minder mogelijk om de normale (huishoudelijke)
dingen van alle dag te blijven doen.
Osteoporose, niet wachten tot het te laat is.
Het is raadzaam om rond het 50ste jaar vast te laten stellen of je het
risico loopt osteoporose te krijgen. Neem hiervoor contact op met de
huisarts. Voor vrouwen geldt dat je op deze leeftijd, nog voor de
overgang, gelukkig op tijd bent om osteoporose te voorkomen, want
osteoporose genezen is moeilijk. Om een goede botmassa op te bouwen is
juiste voeding, lichaamsbeweging en voldoende vitamine D (zonlicht)
belangrijk. Het versnelde verlies van botmassa na de overgang kan
eigenlijk alleen worden gestopt door het gebruik van anti-osteoporose
medicijnen. Naar de juiste manier om osteoporose bij mannen te voorkomen
en te behandelen wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan.
Als je osteoporose hebt, wat dan?
Hoewel verloren gegaan bot moeilijk kan worden hersteld, kan verder
verlies van bot worden voorkomen en het nog overgebleven bot met
medicijnen worden verstevigd. Door oefeningen, medicijngebruik, het
vermijden van vallen kan de osteoporose patiënt(e) mobiel blijven en
verdere breuken voorkomen. Dit vereist naast veel discipline van de
patiënt, ook begrip en steun van de omgeving. Men is nooit te oud om nog
behandeld te worden! |
|
|
|
|
|
