|
1. Bevolking
 De
bevolking bestaat bijna geheel uit Papoea's; daarnaast wonen er ca.
30.000 buitenlanders, vnl. blanken en een kleine groep Chinezen. De
bevolkingsdichtheid is gering; het centrale hoogland en het eiland Manus
(Admiraliteitseilanden) zijn naar verhouding echter dicht bevolkt. Het
geboortecijfer was in 1993 33‰, het sterftecijfer 11‰. 16% van de
bevolking woont in de steden; de grootste zijn Port Moresby (193.242 inw.),
Lae (78.265), Madang (24.700), Wewak (23.200) en Goroka (21.800). De
officiële taal is Engels; het neomelanesische Pidgin is de meest
gebruikte omgangstaal. Daarnaast worden nog 700 lokale talen gesproken.
Ruim 90% van de bevolking is christen; de Rooms-Katholieke Kerk heeft de
meeste aanhangers (33%); daarnaast zijn er verschillende protestantse
groeperingen, de grootste groep zijn de lutheranen (27%), overige
protestantse groeperingen: 31%. Animisme komt nog voor (2,5%).
Plaatselijk komen nog cargo cultsvoor.
2. Bestuur en
samenleving
Volgens de grondwet van 1975 is de Britse vorst(in) staatshoofd, ter
plaatse vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal. De wetgevende
macht is in handen van een uit één kamer bestaand parlement van 109
leden, die iedere vijf jaar volgens algemeen kiesrecht worden gekozen.
Iedere staatsburger van 18 jaar en ouder heeft actief en passief
kiesrecht vanaf 25 jaar. Bestuurlijk is het land onderverdeeld in 19
provincies en één district, de hoofdstad. Het Papoea Nieuw-Guinea is lid
van het Gemenebest, de Verenigde Naties en een aantal van haar
suborganisaties, de Organisatie van Niet-Gebonden Landen, de South
Pacific Commission en geassocieerd lid van de Europese Unie.
De politieke partijen vinden hun basis in de behartiging van stam- en
regionale belangen en niet in ideologische stelsels. De belangrijkste
zijn: de Pangu Pati, die veel aanhang in de steden heeft, de People's
Progress Party (PPP), de United Party (UP), en de People's Democratic
Movement (PDM), een afsplitsing van de Pangu Pati. Er zijn 30 categorale
vakbonden, die samenwerken in de Papua New Guinea Trade Union Congress.
3. Economie
Landbouw, vnl. voor eigen gebruik, wordt bedreven op kleine bedrijven.
Gemeenschappelijk grondbezit komt veel voor. Slechts ca. 15% van de
daarvoor in aanmerking komende grond wordt bewerkt, merendeels voor
eigen onderhoud. Op voornamelijk door blanken geleide plantages worden
producten voor de wereldmarkt verbouwd. Voornaamste landbouwproducten
zijn: zoete aardappelen, maniok, aardnoten, koffie, cacao, thee en
rubber. De veehouderij beperkt zich overwegend tot varkens- en
pluimveeteelt. De kustvisserij wordt door de bewoners bedreven, de
zeevisserij door buitenlandse bedrijven. Ca. 70% van de bodem is met bos
bedekt, waarvan eenderde exploitabel is. Sinds 1989 is de export van
rondhout (o.a. ebbenhout en teakhout) verboden. Mijnbouw levert ruim 75%
van de inkomsten uit de export. De kopermijn van Panguna op Bougainville
(die overigens een enorme vervuiling van het milieu veroorzaakt) is een
van de rijkste ter wereld. Daarnaast worden veel goud en zilver
gedolven. Aanzienlijke goud- en kopervoorraden zijn gevonden in de Star
Mountains en aan de noordkust. Grote aardgas- en olievoorraden zijn
ontdekt in 1985 in de provincie Southern Highlands. De industrie,
meestal uitgevoerd in kleine bedrijven, beperkt zich tot het verwerken
van grondstoffen (inclusief die van mijn- en bosbouw) en omvat de
fabricage van bier, tabak, glas, verf en textiel. De energieopwekking
vindt vnl. plaats via waterkrachtcentrales.
De belangrijkste uitvoerproducten zijn: kopererts, goud, koffie,
cacaobonen, kopra, kokos- en palmolie en rubber. Afnemers zijn Japan,
Duitsland, Australië, Zuid-Korea en Groot-Brittannië. Ingevoerd worden
machines, transportmiddelen, minerale brandstoffen, voedingsmiddelen en
chemicaliën. Leveranciers zijn: Australië, Japan, de Verenigde Staten en
Singapore.
Centrale bank is de Bank of Papua New Guinea. De Agriculture Bank of
Papua New Guinea financiert ontwikkelingsprojecten, gesteund met lange
termijnleningen van de Asian Development Bank en de Wereldbank. De
overheid wil door middel van de National Development Strategy en de
National Investment Strategy de ontwikkeling van de economie meer gaan
sturen, maar de corruptie bemoeilijkt dit. Veel materiële hulp voor
diverse projecten wordt geleverd door Australië en Japan.
Het wegennet van 19!736 km. is slecht ontwikkeld en er zijn geen
spoorwegen. Het scheepvaartverkeer langs de kust en op de rivieren is
van groot belang. De Papua New Guinea Shipping Company, eigendom van de
staat, onderhoudt de scheepsverbinding met Australië, Japan, de
Verenigde Staten en de eilanden in de Grote Oceaan. Er zijn 16
zeehavens, waarvan Fairfax Harbour (Port Moresby) de belangrijkste is.
De Air Niugini onderhoudt het binnenlands en buitenlands vliegverkeer.
Port Moresby heeft een internationale luchthaven, voorts zijn er 400
kleinere luchthavens en landingsbanen.
4. Geschiedenis
Bij het Anglo-Duitse Verdrag van 1885 kreeg Duitsland het noordoostelijk
deel van het eiland Nieuw-Guinea toegewezen, terwijl Groot-Brittannië
het zuidelijk deel nam. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog
bezetten Australische troepen het Duitse deel en in 1921 werd dit door
de Volkenbond als mandaatgebied aan Australië toegewezen. In 1947 kwam
dit deel als trustgebied onder controle van de Beheerschapsraad van de
Verenigde Naties. Groot-Brittannië had zijn deel in 1901 onder
Australisch beheer gesteld en in 1906 werd dit omgedoopt tot Territory
of Papua. Beide delen bleven lange tijd een aparte status behouden, maar
in 1972 werden de gebieden samengevoegd onder de naam Papua New Guinea
en op 16 sept. 1975 werd Papoea Nieuw-Guinea een onafhankelijke staat
binnen het Gemenebest. In 1977 werden de eerste parlementsverkiezingen
gehouden, waarna de Pangu Pati, de People's Progress Party (PPP) en
enkele onafhankelijken een coalitieregering vormden, onder leiding van
Michael Somare, die ook al onder het Australisch bestuur regeringsleider
was geweest. Bij het tot stand komen van de onafhankelijkheid dreigde de
Munkas Association op het eiland Bougainville een zelfstandige staat uit
te roepen, maar Somare bood de leider, Father Momis, een plaats in de
regering aan en het gevaar was bezworen. Van 1978 tot 1985 regeerden er
wisselende coalities onder leiding van de Pangu Pati van Somare of de
PPP van Sir Julius Chan. Sinds 1985 regeert de People's Democratic
Movement (PDM, een afsplitsing van de Pangu Pati) van Paias Wingti in
een coalitie met kleinere partijen. De relatie met Indonesië bleef
gespannen wegens vermeende steun van Papoea Nieuw-Guinea aan de Free
Papua Movement in de Indonesische provincie Irian Jaya. In 1986 bevonden
zich 12!000 vluchtelingen uit deze provincie in Papoea Nieuw-Guinea. Met
Vanuatu en de Solomoneilanden vormt het vanaf 1988 de zgn. 'Spearhead
Group', gericht op het behoud van de Melanesische culturele tradities en
op het bereiken van de onafhankelijkheid van Frans Nieuw-Caledonië.
Van 1988 tot 1992 regeerde Rabbie Namaliu, totdat hij na de verkiezingen
in juni weer moest plaats maken voor Wingti.
Duizenden inwoners van het eiland Bougainville kwamen als gevolg van een
economische boycot door het leger in 1991 om het leven. De achtergrond
van de crisis op het eiland is de onafhankelijkheidswens van de
eilandbewoners, die etnisch verschillen van de inwoners van de rest van
het land. De spanningen namen verder toe als gevolg van milieuvervuiling
door de enorme kopermijn in Panguna. Van de aanzienlijke opbrengsten uit
deze mijn bleef weinig op het eiland achter, behalve een grote
hoeveelheid giftig mijnafval. In 1989 werd de mijn gesloten, toen het
revolutionaire leger van Bougainville (BRA) begon met het plegen van
aanslagen op de mijn. De BRA werd in 1992 militair verslagen geacht,
toen het regeringsleger de stad Arawa innam. De BRA begon echter een,
door de naburige Solomoneilanden gesteunde, guerrilla. De verschillende
vredesinitiatieven inzake het slepende conflict over het oostelijke
eiland Bougainville, ontstaan uit protest tegen de koperwinning op het
eiland door een Australische mijnonderneming, mislukten in de eerste
helft van de jaren negentig.
Telefoongids Papoea - Nieuw Guinea
Postcodes
Papoea - Nieuw Guinea
|
