|
1. Fysische geografie
1.1 Landschap en rivieren
 Paraguay
behoort voor het grootste deel tot de Paraná-Paraguay-laagvlakte. Ten
westen van de rivier de Paraguay ligt de dorre Gran Chaco. Het land aan
beide zijden van de rivier heeft een slechte afwatering en wordt in de
natte tijd overstroomd, zodat een moerassige streek is ontstaan, die aan
de oostkant ongeveer bij de 56° W.L. wordt begrensd door een 200 à 300 m
hoge cuestarand. Deze rand is de grens van het Hoogland van Brazilië,
dat hier uit een opgeheven lavaplateau bestaat, het Paranáplateau,
waarin de Paraná een diepe canyon heeft uitgeslepen.
De belangrijkste rivier is de Paraguay, die van noord naar zuid het land
doorsnijdt. Vanuit het westen komt de Río Pilcomayo van de Andesketen
af; deze vormt de grens met Argentinië. De grens met Brazilië en
Argentinië wordt ten oosten van de Paraguay gevormd door de Paraná.
1.2 Klimaat
Paraguay heeft een tropisch klimaat. De winden, waaronder de uit de
Argentijnse pampa afkomstige stormachtige pampero, hebben grote invloed
op de temperatuur; door hun snelle afwisseling zijn er, vooral in de
zomer, vaak grote wisselingen in de temperatuur, die 's nachts, ondanks
de nabijheid van de keerkring en ondanks de geringe hoogte boven
zeeniveau van het land, tot bij het vriespunt kan dalen. De
gemiddelde
temperatuur van Asunción is in januari 27,2 °C, in juli 14,3 °C. De
neerslag neemt af van oost naar west. De gemiddelde jaarlijkse neerslag
is in Puerto Bertoni aan de Río Paraná 1870 mm. De meeste neerslag valt
in het zomerseizoen.
1.3 Plantengroei
 De
Gran Chaco bestaat uit steppen en savannen. In het uiterste zuiden ervan
komen moerassen voor. Het oostelijk deel van Paraguay is in het zuiden
steppeachtig; in het noorden treft men de westelijke uitlopers van het
oerwoud van het Amazonegebied aan.
1.4 Dierenwereld
De dierenwereld is die van de 'chaco', waarbij het opvallendste element
een pas in 1975 ontdekt navelzwijn of pekari is - dit dier was als
fossiel bekend, maar bleek in een beperkt gebied nog recent voor te
komen. Andere opvallende bewoners van de chaco zijn de manenwolf en het
reuzengordeldier. De moerassen aan weerszijden van de rivier de Paraguay
zijn zeer rijk aan watervogels, terwijl er ook een longvis voorkomt; de
laatstgenoemde is zelfs bestand tegen volledig uitdrogen van de biotoop.
De extensieve veeteelt heeft veel schade gedaan aan de oorspronkelijke
fauna. Natuurbescherming en regulatie van de jacht staan nog in de
kinderschoenen.
2. Bevolking
Mestiezen vormen het grootste deel van de bevolking (95%); minder dan 3%
is van blanke en Aziatische oorsprong, w.o. een aanzienlijke groep
Duitsers (ca. 20 à 30 duizend). De belangrijkste groepen van de
autochtone Indiaanse bevolking (ca. 2% van de totale bevolking) leven in
het Chacogebied. Van de bevolking woont 30% in het stadsgebied van
Asunción, terwijl het noorden (61% van het grondgebied) slechts 4% van
de bevolking herbergt. In 1994 woonde 52% in steden; de grootste steden
zijn: Asunción (502.426 inw.), Ciudad del Este (voorheen Puerto
Presidente Stroessner; 133.896), Encarnación (55.358) en Lambaré
(99.681). Om politieke of economische redenen wonen ca. één miljoen
Paraguayanen als balling in het buitenland. Sinds het begin van de jaren
zeventig hebben zich grote aantallen Braziliaanse kolonisten gevestigd
in de aan Brazilië grenzende departementen. De jaarlijkse
bevolkingstoename bedroeg in de periode 1985-1994 3%; geboorten- en
sterftecijfers waren in 1993 resp. 32 en 5‰.
Officiële taal is het Spaans, maar een grote meerderheid van de
bevolking spreekt alleen Guaraní. De grondwet van 1967 garandeert
vrijheid van godsdienst en erkent het rooms-katholicisme als de
officiële religie. Van de bevolking is 96% rooms-katholiek. Kerkelijke
indeling: één aartsbisdom (Asunción, opgericht in 1929, was al sinds
1547 bisschopszetel), acht bisdommen, twee vrije prelaturen en twee
apostolische vicariaten. Het aantal protestanten bedraagt ca. 30!000.
Zij zijn verdeeld over 14 denominaties, waarvan die van de mennonieten
de grootste is.
3. Bestuur en samenleving
Volgens de grondwet van 1992 berust de wetgevende macht bij het Congres,
bestaande uit de Senaat (45 leden) en de Cámara de Diputados (80 leden),
waarvan de leden worden gekozen voor vijf jaar. De uitvoerende macht
berust bij de president (ambtstermijn van vijf jaar) en de Consejo del
Estado (waarvan behalve de door de president benoemde ministers ook
vertegenwoordigers van de verschillende belangengroepen deel uitmaken).
Sinds mei 1995 mogen soldaten en politieagenten niet stemmen. Tevens
werd een proportioneel kiessysteem ingevoerd (voorheen kreeg de partij
die de meeste stemmen had behaald bij de presidentsverkiezingen
tweederde van de zetels in het Congres). Zie ook § geschiedenis. Alle
burgers van 18 jaar en ouder zijn stemplichtig.
Paraguay is bestuurlijk verdeeld in 17 departementen, welke weer zijn
onderverdeeld in municipios en compañías. De hoofdstad Asunción heeft
een afzonderlijke bestuurlijke status.
Paraguay is lid van de Verenigde Naties, de Organisatie van Amerikaanse
Staten (OAS), de Latijnsamerikaanse Integratievereniging (ALADI), het
Latijnsamerikaanse Economische Systeem (SELA), en de in 1991 opgerichte
Gemeenschappelijke Markt voor Zuid-Amerika (MERCOSUR).
Traditioneel hebben twee groeperingen, welke zich beide in 1870 als
politieke partij hebben georganiseerd, het politieke toneel van Paraguay
beheerst: de Asociación Nacional Republicana (ANR), beter bekend als de
 Coloradopartij,
en de Partido Liberal Radical Auténtico. Verder spelen een rol: de
Partido Encuentro Nacional (PEN), de in 1960 opgerichte Partido
Demócrata Cristiano (PDC) en de Partido Revolucionario Febrerista (PRF).
Van de vakbonden zijn van belang de Central Nacional de Trabajadores, de
Central Unitaria de Trabajadores en in mindere mate de Confederación
Paraguaya de Trabajadores.
Ondernemers hebben zich aaneengesloten in de Unión Industrial Paraguaya
(UIP), de Federación de la Producción, la Industria y el Comercio (FEPRINCO)
en de Asociación Rural Paraguaya (ARP), en hebben grote invloed op de
sociale en economische politiek van de regering. Hoewel de grondwet
vrijheid van meningsuiting garandeert, was de pers tot 1989 onderhevig
aan censuur en werden oppositionele media regelmatig verboden.
4. Economie
Traditioneel heeft de uitvoer van landbouw- en veeteeltproducten de
basis gevormd voor de economie. Soja en katoen zijn essentieel. De
industrie is weinig ontwikkeld, vooral als gevolg van het massale aanbod
van het land binnengesmokkelde consumptiegoederen. Het aandeel van de
verschillende economische sectoren in het Bruto Nationaal Product was in
1994: landbouw en veeteelt 24%, industrie en bouwnijverheid 22%, handel
en diensten 54%. Van de economisch actieve bevolking is 42% werkzaam in
landbouw en veeteelt, 22% in de industrie, 6% in de bouwnijverheid en
35% in handel en diensten. Slechts een klein deel van het land is als
landbouwgrond in gebruik. Ca. 10 miljoen ha van de niet gecultiveerde
grond is uitermate geschikt voor landbouw, m.n. in het oostelijke deel
van Paraguay. Sedert enige jaren wordt hier door multinationale
agro-industriële ondernemingen en door Braziliaanse ondernemers op grote
schaal land ontgonnen. Vrijwel de totale landbouwproductie is
geconcentreerd in de Región Oriental, waar behalve de nieuwe producten
als soja en katoen vooral de verbouw van maïs, suikerriet, cassave,
tarwe, rijst, tabak en bananen van belang zijn. Een belangrijk deel van
de katoen wordt verbouwd in de mennonietenkolonies in de Chaco. De
veehouderij is traditioneel een belangrijke sector; de rundvee- en
varkenshouderij produceren vooral voor de export, terwijl de intensieve
veehouderij en pluimveeteelt vooral voor de binnenlandse markt
produceren. Het bosareaal (vooral in de Región Oriental) wordt in
toenemende mate commercieel benut; behalve cederhout en enkele
hardhoutsoorten (deels voor export naar Argentinië en Brazilië) levert
de houtkap aanzienlijke hoeveelheden brandhout, in grote delen van het
land de enige energiebron. De snelle ontbossing (ca. 125.000 ha per
jaar) leidt tot ecologische problemen. De opkomst van synthetische
vervangingsmiddelen dringt de productie van bosbouwproducten als tannine
(quebracho-extract), tungolie en caranday-was steeds verder terug.
Paraguay is arm aan delfstoffen. De aanwezige voorraden aardgas,
aardolie, marmer en kwartszand worden niet geëxploiteerd. Van groot
belang is de enorme waterkrachtreserve van de Río Paraná. Hier is in
samenwerking met Brazilië, op 17 km van de grens met Argentinië, de
grootste waterkrachtcentrale ter wereld, de Itaipúcentrale, gebouwd.
Voorts is sinds 1995 (samen met Argentinië) een centrale bij Yacyretá in
gebruik en zijn er plannen voor een centrale bij Corpus. Het merendeel
van de hier opgewekte energie wordt naar Brazilië geëxporteerd. Paraguay
is hiermee 's werelds belangrijkste exporteur van elektriciteit. Nog
steeds is de zwak ontwikkelde industrie overwegend gericht op de
verwerking van agrarische producten en hout. De overwegend kleine
bedrijven zijn vooral geconcentreerd in en rond Asunción en enkele
steden in de Región Oriental. Geproduceerd worden vleesconserven,
diepgevroren vlees en vleesextracten, gezaagd hout en triplex, meubelen,
voedingsmiddelen, dranken, tabaksartikelen, leer, textiel, cement,
suiker en tannine. Van de totale geregistreerde uitvoer zijn de
belangrijkste producten katoen, sojabonen, gevolgd door hout,
plantaardige oliën en vlees; op grote schaal worden wapens, narcotica,
drank, sigaretten en vee gesmokkeld. Van de geregistreerde invoer vormen
consumentengoederen, aardolie, grondstoffen, machines en
transportmaterieel de belangrijkste posten. De handelsbalans is
traditioneel negatief. De voornaamste handelspartners zijn Brazilië,
Duitsland, Japan, Argentinië, de Verenigde Staten, Algerije en
Nederland. Paraguay beschikt over vrijhavenfaciliteiten in Buenos Aires
(Argentinië), Santos en Paranagua (beide in Brazilië) en Antofagasta
(Chili). Centrale Bank is de Banco Central del Paraguay. Daarnaast
bestaat er nog een aantal ontwikkelingsbanken, waaronder de Banco
Nacional de Fomento (BNF) en de Banco Agrícola. Buitenlandse banken,
waaronder ABN-AMRO en ING, genieten grote vrijheid.
De in 1993 aangetreden regering kondigde aan de overheidsuitgaven te
verminderen, een aantal staatsbedrijven te privatiseren en een
inkomstenbelasting in te voeren. De buitenlandse schuld bedroeg eind
1995 ruim $ 1,3 miljard.
Transportproblemen vormen een belangrijk obstakel voor de ontwikkeling
van grote delen van Paraguay; sinds de aanleg van de Trans Chaco Highway
(tussen Asunción en de grens met Bolivia) is het Chaco-gebied ontsloten.
De lengte van het wegennet bedraagt ca. 28!500 km (20% geasfalteerd). De
enige spoorlijn is de Ferrocarril Central Carlos Antonio López (FCCAL,
sinds 1961 in handen van de overheid, 370 km lang). Deze met
houtgestookte locomotieven trekken een museumtrein. Een belangrijke rol
speelt de binnenvaart: Asunción is via de Río Paraguay en de Río Paraná
bereikbaar voor grote schepen. De Río Alto Paraná, de Río Pilcomayo en
de Río Paraguay zijn van belang voor binnenlandse scheepvaart met
kleinere schepen. De Flota Mercante del Estado is het
staatsscheepvaartbedrijf; gedeeltelijke privatisering wordt overwogen.
Nationale luchtvaartmaatschappij is de LAP en Asunción en Ciudad del
Este hebben een internationale luchthaven; voor het binnenlandse
luchtverkeer, onderhouden door de TAM, is een groot aantal kleinere
vliegvelden en landingsstrips beschikbaar.
5. Geschiedenis
5.1 Van 1500 tot 1950
Na een eerste verkenning van het zuiden door Sebastian Cabot (1527)
stichtte Domingo de Irala de tegenwoordige hoofdstad Asunción (1537).
Vanaf 1609 tot in de tweede helft van de 18de eeuw werd de geschiedenis
van het land vnl. bepaald door het - door jezuïeten geleide - instituut
der reducciones, gericht op de bescherming, de ambachtelijke scholing en
de gemeenschappelijke ontwikkeling van de inheemse Guaraní's. Na de
onafhankelijkheid van Argentinië (1810) maakte Asunción zich spoedig los
van Buenos Aires (14 mei 1811). Het land raakte daarna in de ban van
dictators als José Gaspar Tomás Rodriguez de Francia (1814-1840), zijn
neef Carlos Antonio López (1844-1862) en diens zoon Francisco Solano
López (1862-1870), die het sterkste leger van Zuid-Amerika opbouwden. De
daaropvolgende oorlogen tegen Brazilië (1864), Argentinië en Uruguay
(1865) kostten het land 5/6 van zijn bevolking. Door onophoudelijke
revoluties kwam het herstel slechts zeer langzaam op gang. De strijd
tussen de conservatieve Colorados en de liberalen - partijen die
ontstonden op grond van de parlementair-democratische grondwet van 1870
- werd tijdelijk overstemd door het Gran Chacoconflict met Bolivia
(1932-1936). Na en als gevolg van de gewonnen oorlog kregen nu
totalitaire ideeën weer de overhand. In 1947 woedde onder het
presidentschap van de door de Coloradopartij gesteunde Morínigo
gedurende vijf maanden een burgeroorlog.
5.2 De periode 1950-1980
Het gebrek aan partijpolitieke eenheid bracht in mei 1954 de toenmalige
opperbevelhebber van het leger, Alfredo Stroessner, ertoe een greep naar
de macht te doen. Stroessner werd kort daarna gekozen tot president. Hij
vestigde een dictatuur, steunend op de Coloradopartij. In 1958, 1963,
1968, 1973, 1978 en 1983 werd Stroessner 'herkozen' als president.
Hoewel de oppositiepartijen zich in 1979 in een Nationaal Akkoord
verenigden, bleef het regime politieke tegenstanders arresteren of
verbannen, waartegen m.n. de Rooms-Katholieke Kerk protesteerde.
5.3 Vanaf 1980
Door de bouw van de Itaipúdam werd de economische afhankelijkheid van
Brazilië nog groter. Massale immigratie van Brazilianen naar de rijke
landbouwgronden in het oosten leidde in 1980 tot protestacties van
Paraguayanen die bloedig onderdrukt werden.
Vanaf 1985 leidde een verslechtering van de levensomstandigheden tot een
opleving van demonstraties tegen het regime. Het protest werd bloedig
onderdrukt; de repressie richtte zich m.n. tegen landloze boeren die
braakliggende landbouwgrond bezet hadden. Binnen de Coloradopartij namen
de tegenstellingen toe tussen Stroessnergezinde 'militantes' en de 'tradicionalisatas',
die zich voorzichtig tegen de familiedynastie van de familie Stroessner
keerden. In 1988 liet Stroessner zich nogmaals tot president kiezen,
maar zijn regime kon niet
langer rekenen op de steun van de
Amerikaanse regering en de leiding van de Rooms-Katholieke Kerk. In
febr. 1989 pleegden legereenheden onder leiding van generaal Andrés
Rodríguez een staatsgreep.
Stroessner werd gedwongen het land te verlaten en Rodríguez werd benoemd
tot interim-president. Bij de verkiezingen van 1 mei 1989 werd Rodríguez
tot president gekozen. De verkiezingen van dec. 1991 voor een
Grondwetgeve nde
Vergadering, die in juni 1992 een nieuwe democratische grondwet zou
goedkeuren, werden gewonnen door de regerende Coloradopartij.
De eerste volledig vrije parlementsverkiezingen van mei 1993 werden
eveneens gewonnen door de Coloradopartij. Bij de presidentsverkiezingen
won Colorado-kandidaat Juan Carlos Wasmosy.
Begin 1995 stuurde hij zes generaals en twee vice-admiraals met
vervroegd pensioen wegens kritiek op zijn beleid. Regering en oppositie
sloten in mei 1995 een akkoord over een wet die het de militairen
verbood lid te zijn van een politieke partij of te stemmen bij
verkiezingen. Via de Coloradopartij behoudt het leger evenwel grote
invloed op de politiek. De kloof tussen de blanke elite van
grootgrondbezitters en hoge militairen enerzijds en de straatarme
plattelandsbevolking anderzijds is zeer groot. In de agrarische gebieden
nam de sociale onrust toe door het uitblijven van door de boerenbeweging
geëiste landhervormingen. (foto : de nieuwe president Nicanor
Duarte Frutos).
Telefoongids Paraguay
Postcodes
Paraguay
|
