| |
Wat is een
psychose?
De kern van een psychose bestaat hieruit dat iemand in een psychose geen
onderscheid kan maken tussen de realiteit en de innerlijke
belevingswereld (fantasie, denkbeelden, dromen, etc.); ook is het niet
zonder meer mogelijk de persoon hierin te corrigeren.
Iemand met een psychose heeft vaak last van wanen: dit zijn eigen
overtuigingen die niets met de werkelijkheid te maken hebben.
Voorbeelden van wanen zijn achtervolgingswanen (deze zijn vaak bizar van
aard zoals het idee hebben continue achtervolgd en afgeluisterd te
worden door de C.I.A.) of grootheidswanen (bv. denken voorbestemd te
zijn de wereld van het kwaad te zuiveren). Ook komt het voor dat men
denkt dat anderen de eigen gedachten kunnen lezen.
Iemand kan ook last hebben van hallucinaties: het waarnemen (d.w.z.
zien, horen, ruiken of voelen) van dingen die er in werkelijkheid niet
zijn. Het horen van stemmen komt het meest voor. Soms zegt de persoon
opdrachten te krijgen van deze stemmen. Wanen en hallucinaties kunnen
soms bijzonder beangstigend zijn. Een psychose kan los staan van een
structureel ziektebeeld maar psychosen komen altijd voor bij
Schizofrenie en soms ook bij depressie of manisch-depressieve stoornis
Symptomen
Bij een psychose worden er twee soorten symptomen onderscheiden:
Positieve symptomen: wanen, hallucinaties en verwardheid zijn zgn.
“positieve symptomen”. Het woord positief slaat op het feit dat deze
symptomen alleen aanwezig zijn tijdens een psychose.
Negatieve symptomen: deze uiten zich onder meer in het verlies van
energie en initiatief om alledaagse dingen te ondernemen, contacten te
onderhouden of huishoudelijke taken te verrichten. Ook zelfverzorging e.d.
vindt dan vaak onvoldoende plaats.
Tijdens een psychose is iemand vaak verward. De wanen en / of
hallucinaties maken het normale functioneren en de concentratie
onmogelijk. Onrust, slapeloosheid en een verstoord dag- / nachtritme
komen vaak voor. Uitputting kan daarvan het gevolg zijn
Hoe lang, hoe vaak, wanneer?
Een psychose kan enkele uren duren maar ook langer (tot enkele maanden).
Er zijn mensen die maar één keer een psychose mee maken in hun leven.
Echter: bij 2 op de 3 mensen volgt een nieuwe psychose, althans zonder
behandeling.
Een 1e psychose komt het meest voor bij mensen tussen de 16 en 30 jaar.
Bij vrouwen iets later dan bij mannen.
1 op de 100 mensen heeft ooit een psychose gehad. Het merendeel van deze
mensen heeft schizofrenie.
Voortekenen en Verloop
Bij mensen die eerder een psychose hebben meegemaakt kan tot op zekere
hoogte worden ingeschat wanneer er een verhoogde kans is op een volgende
psychose.
Een eerste psychose kan men in feite niet van te voren aan voelen komen
aangezien de kenmerken van een naderende psychose te algemeen zijn en
ook van toepassing kunnen zijn op mensen die geen psychose krijgen of
kunnen duiden op een ander ziektebeeld.
Het gaat daarbij om kenmerken als: verhoogde achterdocht,
concentratieproblemen, teruggetrokken gedrag, depressiviteit, verstoord
dag- / nachtritme, agressief gedrag, veranderingen in waarneming,
verhoogde interesse in religie, filosofie of paranormale verschijnselen.
Behandeling
Een psychose gaat meestal wel vanzelf over maar het spreekt voor zich
dat behandeling toch erg belangrijk is gezien de ernst van de klachten
en de soms zeer ernstige lijdensdruk (angst) die de patiënt moet
doorstaan. In sommige gevallen kan de patiënt ook gevaarlijk gedrag
vertonen (voor zichzelf of de omgeving). Dit onderstreept de noodzaak
van behandeling.
Behandeling vindt meestal plaats met medicatie aangezien mensen in een
psychose niet ontvankelijk zijn voor therapie. Hiervoor worden zgn.
Antipsychotica gebruikt; deze middelen zijn doorgaans effectief maar
zijn helaas nog wel altijd berucht om de bijwerkingen (waarvan sommige
tamelijk ernstig kunnen zijn). |
|
|
|
|
|
