| |
Wat is Reumatoïde Artritis?
Reumatoïde Artritis, meestal afgekort tot RA, is een
vorm van ontstekingsreuma: de ziekte kenmerkt zich door
chronische ontstekingen van meerdere gewrichten.
Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking heeft RA.
Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en kan op
alle leeftijden beginnen.
Hoe ontstaat het?
Hoe RA ontstaat is nog niet echt duidelijk.
Men vermoedt dat een ontregeling van het
immuun/afweersysteem een rol speelt bij het ontstaan van
RA.
De natuurlijke afweer van het lichaam tegen ziekmakers
van buiten richt zich dan tegen het eigen lichaam.
RA ontstaat dus door een samenspel van meerdere
factoren.
Een koud of vochtig klimaat heeft niets met RA te maken,
maar weersomstandigheden kunnen wel van invloed zijn op
de klachten.
Ook lijkt erfelijkheid maar een zeer kleine rol te
spelen.
De diagnose.
De diagnose wordt meestal gesteld met behulp van
lichamelijk onderzoek.
De huisarts of reumatoloog kijkt of er gewrichten
ontstoken zijn, hoe ernstig de ontstekingen zijn en hoe
lang ze al bestaan.
Daarnaast wordt bloedonderzoek gedaan. Daarbij wordt
gekeken naar:
de bezinking
de zgn. reumafactoren
bepaalde eiwitten in het bloed die, bij een verhoogde
waarde, een indicatie kunnen zijn voor reuma.
Ook mensen zonder vorm van (ontstekings)reuma kunnen een
verhoogde waarde van reumafactoren hebben.
de CRP-waarde, een stof in het bloed waarvan de waarde
vaak omhoog gaat bij ziekten waarbij ontstekingen
optreden.
De CRP-waarde is vaak verhoogd.
Bloedonderzoek alleen is niet voldoende om RA vast te
stellen, want als er andere ontstekingen zijn is de
bloedbezinking meestal ook verhoogd.
Verloop.
RA heeft een grillig verloop.
De periodes waarin de ziekte actief is en rustig,
wisselen elkaar af.
U zult met name klachten hebben wanneer de ziekte actief
is.
Kenmerkend zijn de chronische gewrichtsontstekingen.
De ziekte ontwikkelt zich over het algemeen symmetrisch,
dat wil zeggen: de ontstekingen ontstaan links en rechts
op dezelfde plaatsen.
Gewrichtsontstekingen kunnen op den duur een
beschadiging van het kraakbeen en van het bot
veroorzaken.
Zo'n beschadiging kan leiden tot vergroeiingen, kan niet
meer genezen en leidt vaak tot bewegingsbeperkingen.
Klachten.
De voornaamste klachten zijn pijn en stijfheid, meestal
in de kleine gewrichten van handen en voeten, maar vaak
ook in andere gewrichten.
Door de ontsteking wordt de slijmvlieslaag in het
gewrichtskapsel dikker en gaat extra vocht produceren.
Het gewricht wordt warm en zwelt op.
Bewegen is moeilijk en elke aanraking of beweging kan
gepaard gaan met (hevige) pijn.
Ook de slijmvliescellen in de peesschede kunnen
ontstoken raken, waardoor pezen en spieren in het
ziekteproces betrokken worden.
Andere regelmatig voorkomende klachten zijn vermoeidheid
en bloedarmoede.
Ook kunnen oogafwijkingen voorkomen en hartafwijkingen,
die echter zelden klachten geven.
Bij ernstige vormen van RA kunnen problemen met de
longen (pleuritis en interstitiele fibrose) en
bloedvaten ontstaan.
Ook kan het voorkomen dat u zich grieperig en moe voelt.
Behandeling.
Ook al is de ziekte zelf niet te genezen; een
behandeling kan het verloop van de ziekte aanzienlijk
afremmen.
Hoe eerder u de ontstekingen afremt, hoe meer u
beschadiging van het bot kunt voorkomen.
En daarmee ook vergroeiingen en bewegingsbeperkingen.
Begin zo tijdig mogelijk met de behandeling.
Het vergroot uw lichamelijk welzijn u houdt er uw
mobilieit mee in stand.
Meestal coordineert uw reumatoloog de behandeling.
Als dat nodig is, schakelt hij of zij een specialist in,
zoals een orthopedisch chirurg, een fysiotherapeut of
een ergotherapeut.
De drie pijlers van de behandeling zijn:
medicijnen,
in beweging blijven,
leefregels voor een verantwoorde belasting van de
gewrichten.
Uw eigen inbreng is hierbij zeer belangrijk.
Medicijnen.
Bij RA moet u meestal langdurig medicijnen gebruiken.
Ze zijn het belangrijkste middel om ontstekingen te
remmen en om de pijn te verminderen.
Vaak wordt er een combinatie van medicijnen
voorgeschreven, die ieder een verschillende werking
hebben.
De belangrijkste groepen medicijnen zijn:
pijnstillers
a. ontstekingsremmende pijnstillers (Non-Steroidal
Anti-inflammatory Drugs, afgekort NSAID's, ook wel:
eerstelijns medicijnen).
Deze werken op de korte termijn en hebben geen invloed
op de chronische activiteit van de ziekte.
Het effect van NSAID's verschilt van persoon tot
persoon.
Bijwerkingen kunnen zijn: maag- en darmklachten.
b. langwerkende ontstekingsremmers, Disease-Modifying
Anti-Rheumatic Drugs (DMARD's).
Deze middelen beinvloeden als het goed is het
ziekteverloop op de lange termijn.
Ze remmen de chronische ziekte-activiteit en hebben vaak
pas na enkele maanden effect.
Er kunnen verschillende bijwerkingen optreden.
Om deze tijdig op te sporen wordt regelmatig bloed en
urine gecontroleerd.
bijnierschorshormoon
Corticosteroiden.
Deze bijnierschorshormonen onderdrukken de reacties van
het afweersysteem.
De bekendste is prednisolon. Het kan rechtstreeks in het
gewricht worden geïnjecteerd bij acute verergering van
de ontstekingen.
In tabletvorm wordt het alleen toegepast bij ernstige
vormen van RA, vooral bij complicaties in hart, longen
of nieren.
De middelen hebben een verhoogde kans op bijwerkingen,
zoals gewichtstoename, hoge bloeddruk, botontkalking en
suikerziekte.
In beweging blijven.
Rust roest: vaardigheden die eenmaal verloren zijn
gegaan, zijn moeilijk terug te winnen.
U kunt de ontstoken of beschadigde gewrichten ontlasten
door uw spieren en gewrichten in goede conditie te
houden.
Dat kunt u doen door zelf te bewegen of door een
bewegingsprogramma te volgen.
Houdt u daarbij wel rekening met de mogelijkheden van
het moment: als de ziekte actief is, moet u uzelf meer
in acht nemen dan in een rustige periode van RA.
Veel plaatselijke reumapatientenverenigingen organiseren
hydrotherapiegroepen.
U kunt daar in warm water en onder leiding van een
therapeut gericht oefenen.
Leefregels.
Ontstoken gewrichten moet u zoveel mogelijk ontzien.
Richtlijnen zijn:
wissel regelmatig van houding,
wissel rust en activiteit af,
gebruik tijdig hulpmiddelen.
Ergotherapeuten kunnen u hierover adviseren.
Als een gewricht ernstig beschadigd is, is 'schoonmaken'
mogelijk.
Dit gebeurt meestal operatief, door een orthopedisch of
plastisch chirurg.
Het verdikte weefsel in gewrichten en spieren wordt
verwijderd om aantasting van bot en kraakbeen tegen te
gaan.
Soms kan het gewricht worden schoongemaakt door een
radioactieve stof in het gewricht te infecteren.
Deze behandeling is minder belastend.
Als een gewricht zo ernstig is aangetast dat het niet
meer bruikbaar is, kan besloten worden een kunstgewricht
aan te brengen, bv. een kunstknie of -pols.
Alternatieve behandelmethoden.
Er is geen alternatieve behandelmethode waarvan
(wetenschappelijk) is bewezen dat het helpt tegen RA. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
