header landen en staten

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Sierra Leone

 

Terug naar overzicht Afrika >>

 

 

Sierra Leone (officieel: Republic of Sierra Leone), republiek in West-Afrika, lid van het Gemenebest, 71.740 km2, met (schatting) 4,7 miljoen inw. (66 inw. per km2); hoofdstad: Freetown. Munteenheid is de Leone (Le), onderverdeeld in 100 cent.
Nationale feestdag is 27 april, onafhankelijkheidsdag.

 




















1. Fysische geografie
Sierra Leone bestaat in het noordoosten uit geleidelijk in de richting van de zee afdalende, met lateriet bedekte plateaus, bestaande uit graniet, ertshoudende schisten en metamorfe leien. Ze zijn gemiddeld ca. 450 m hoog, met enkele toppen van bijna 2000 m. De plateaus gaan over in een strook laagland, ca. 50 m boven zeeniveau. Langs de kustvlakte (ca. 35 km breed; ca. 15 m hoog) strekken zich mangrovemoerassen uit, met estuaria, kreken en lagunen; de enige verheffing vormen de ca. 60 m hoge heuvels van het schiereiland waarop Freetown ligt. Voor de kust liggen o.m. de Banana-eilanden, de Turtle-eilanden en Sherbro.
De afwatering geschiedt via een aantal parallelle, in zuidwestelijke richting naar de oceaan stromende rivieren, waarin vrij veel watervallen en stroomversnellingen voorkomen. De belangrijkste zijn de Grote en de Kleine Scarcies, Rokel, Sierra Leone, Sewa, Moa en Sherbro.
Sierra Leone behoort tot het West-Afrikaanse moessongebied (regentijd: april-nov.). In Freetown valt jaarlijks gemiddeld ruim 3400 mm regen. Tijdens de droge wintermaanden heersen uit de Sahara afkomstige stofstormen. De temperaturen zijn in vrijwel het gehele land gedurende het gehele jaar hoger dan 25 įC.
Aan de kust treft men moerassen aan, meer naar het binnenland bos en ook savanne. Vooral de bosfauna is zeer rijk en omvat o.a. talrijke apen en verwanten (16 soorten, waaronder 12 apen en de chimpansee) en antilopen (bijv. 8 soorten duikers), die belangrijke componenten van het 'bush meat' vormen. Ook de vogelwereld is zeer rijk. Kaalslag van het bos vormt voorlopig de belangrijkste bedreigende factor voor flora en fauna.

2. Bevolking
Er zijn 18 etnische groepen te onderscheiden; de grootste zijn de Mende in het zuiden en oosten (ca. 34% van de totale bevolking) en de Temne in de noordelijke provincie (31%). In de top van het leger en de politie domineren de Limba (8, 4%). De creolen (Krio) (ca. 2%), afstammelingen van vnl. uit Amerika teruggekeerde bevrijde slaven, spelen een belangrijke rol in het politieke, culturele en economische leven. Ze wonen hoofdzakelijk in de hoofdstad. Er zijn grote groepen buitenlanders, o.a. Liberianen (vnl. vluchtelingen van de Liberiaanse burgeroorlog van 1990-1991), Nigerianen, Libanezen en Westeuropeanen. Vele Sierraleoners wonen sinds de burgeroorlog als vluchtelingen in Guinee. Ca. tweederde van de bevolking woont op het platteland. De jaarlijkse bevolkingsgroei in de periode 1985-1994 bedroeg 2,5%. Grootste steden zijn Freetown (ruim 1 miljoen inw.), Kenema (ruim 100.000) en Bo (ruim 200.000). Engels is de officiŽle taal, maar wordt door een minderheid gesproken. Belangrijke talen zijn Mende in het zuiden, Temne in het noorden, en Krio, een mengtaal van Engels, Creools, Arabisch, Spaans en lokale talen, rond Freetown. Meer dan de helft van de bevolking is animist, bijna 40% islamiet (vnl. soennitisch) en ca. 8% christen (vnl. anglicaans).

3. Bestuur en samenleving
Sierra Leone is een presidentiŽle republiek. Volgens de grondwet van 1991 is de ambtstermijn van de president zeven jaar, met de mogelijkheid van een eenmalige herverkiezing. De president is tevens regeringsleider en benoemt de twee vice-presidenten en de andere leden van de regering. Het parlement, House of Representatives, bestaat uit 68 gekozen leden, inclusief 10 stamhoofden en 10 door de president benoemde leden. Tussen 1973 en 1991 kende het land ťťn politieke partij, de All People's Congress (APC). In 1991 werd het meerpartijensysteem geÔntroduceerd. Sinds de legercoup in 1992 waren partijen verboden, maar sinds 1995 vormt zich weer een meerpartijensysteem. Bij de verkiezingen van 1996 behaalde de Sierra Leone People's Party de meerderheid en levert sindsdien het staatshoofd, president Ahmed Kabbah.
Het land is administratief verdeeld in drie provincies (Noord, Oost en Zuid), die weer onderverdeeld zijn in twaalf districten. Freetown is een apart district. De provincies worden bestuurd door een 'resident minister', die deel uitmaakt van het kabinet. De districten zijn verder onderverdeeld in totaal 147 gebieden, die bestuurd worden door de traditionele stamhoofden, die tamelijk vťrstrekkende bevoegdheden hebben.
De republiek is lid van o.m. het Gemenebest, de Verenigde Naties, de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE), de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse staten (ECOWAS), de Mano Rivier Unie met Liberia, de GATT, de Wereldbank en het IMF. Het is geassocieerd met de EG.

4. Economie
Sierra Leone heeft een vrijemarkteconomie, waarin de particuliere sector overheerst. Het land behoort tot de groep arme landen. Het Bruto Nationaal Product (bnp) per hoofd van de bevolking bedroeg in 1994 slechts US $ 150. Het bnp daalde in de periode 1990-1994 jaarlijks met gemiddeld 0,6%.
In de landbouw is 60% van de beroepsbevolking werkzaam en de sector draagt 47% bij aan het bnp. Kleine bedrijven, waar de hulp van familieleden onmisbaar is en de opbrengst amper in eigen behoeften voorziet, overheersen. Het belangrijkste voedingsgewas is rijst, daarna cassave, maÔs, gierst, grondnoten en groenten. Belangrijke exportgewassen zijn cacao, koffie, palmpitten en gember. De veehouderij is van geringe betekenis. Op de savannen in het noorden worden Ndama-runderen gehouden, die bestand zijn tegen de tseetseevlieg. Verder worden er geiten, schapen en pluimvee gehouden. De overheid bevordert de varkenshouderij. Vis is een belangrijk voedingsmiddel. De kust in het noorden is erg visrijk; ook op verschillende rivieren wordt gevist. Een kwart van het landoppervlak is met bos bedekt. De houtproductie voorziet niet in de binnenlandse behoefte. Door brandcultuur is het oorspronkelijk dichte tropische regenwoud op grote schaal uitgedund.
Sierra Leone is een van de delfstofrijkste landen ter wereld. Belangrijk is de winning van diamant, dat voor ca. 17% bijdraagt aan de exportopbrengst. Andere delfstoffen zijn ijzererts, bauxiet, chroomerts en rutiel of titaanerts, dat het belangrijkste exportmiddel geworden is en voor 47% bijdraagt aan de exportopbrengst. In de jaren tachtig is de winning van goud sterk toegenomen maar de export is nog steeds minimaal. Naar schatting is ca. 17% van de beroepsbevolking werkzaam in de industrie, die zich in de beginfase bevindt en voor 18% bijdraagt aan het bnp. 90% van alle industrieŽn is in en rond Freetown gevestigd. De productie omvat voedsel, genotmiddelen (dranken en sigaretten), suiker, textiel, meubelen, kunststofartikelen, cosmetica, verf en papier. Buiten Freetown zijn er rijstpellerijen, palmpitten- en grondnotenfabrieken. Kleinere bedrijven staan in Bo en Kenema (houtverwerking). De industrie richt zich op importvervanging.
Energievoorziening. Er zijn meer dan 20 eenheden voor de opwekking van elektriciteit, waarvan de hydro-elektrische centrale in de Gumavallei het grootste vermogen heeft. Sierra Leone importeert al de aardolie die het nodig heeft. Driekwart van de energie komt van houtverbranding.
De handelsbalans is negatief. De handel is hoofdzakelijk in handen van buitenlandse ondernemers (Europeanen, Libanezen, IndiŽrs). Ingevoerd worden vooral machines, voedingsmiddelen, dranken en tabak, textiel en brandstoffen. De voornaamste uitvoerproducten zijn diamant, rutiel, ijzererts, cacaobonen, koffie en bauxiet. De EU (m.n. Groot-BrittanniŽ), de Verenigde Staten en Ivoorkust zijn de belangrijkste handelspartners.
FinanciŽle hulp komt van o.a. de Verenigde Staten, ItaliŽ, Groot-BrittanniŽ en Duitsland en internationale organisaties als de Verenigde Naties, IDA, de Wereldbank en het IMF.
De centrale bank is de Bank of Sierra Leone.
Het wegennet (ca. 7900 km; waarvan slechts 15% verhard) is ontoereikend, maar wordt uitgebreid. De meeste wegen bevinden zich in het kustgebied, terwijl het noorden en noordoosten nauwelijks ontsloten zijn. Corruptie, verwaarlozing en oorlogshandelingen zijn funest voor de infrastuctuur. In 1974 zijn de spoorlijnen buiten gebruik gesteld. Er is nog maar 84 km over. Freetown heeft een grote natuurlijke haven, waar het merendeel van de in- en uitvoer plaatsvindt. De havens Bonthe, Pepel, Point Sam en Sulima worden uitsluitend voor de export gebruikt. De binnenscheepvaart (800 km) is van lokale betekenis. Lungi is de internationale luchthaven; nationale luchtvaartmaatschappij is Sierra Leone Airways, maar deze is de facto failliet.

5. Geschiedenis
Omstreeks het midden van de 15de eeuw werd het kustgebied ontdekt door de Portugezen; zij noemden het gebied Sierra Leone (= Leeuwenberg) en bouwden een fort. Met de opkomst van de slavenhandel won het gebied aan betekenis. Op het eind van de 18de eeuw stichtten Britse filantropen op de plaats van het huidige Freetown een kolonie voor vrijgelaten slaven uit Groot-BrittanniŽ, Noord-Amerika en Jamaica.
5.1 Britse kroonkolonie
Deze onderneming werd een mislukking en in 1808 nam de Britse regering het gebied over als kroonkolonie. De Britse marine gebruikte de kolonie als basis van waaruit de slaventransporten in de wateren van West-Afrika werden bestreden. Als resultaat hiervan vestigden zich tot de jaren zestig van de 19de eeuw ca. 70!000 bevrijde negerslaven in Sierra Leone. Na ca. 1880 gingen de Britten over tot een meer systematische ontsluiting van het binnenland. Er ontstonden grensdisputen met Frankrijk en Liberia, die rond de eeuwwisseling via verdragen werden geregeld. Ongeveer terzelfder tijd kwamen de stamhoofden in het binnenland in opstand. Nadat de rust was hersteld, werden de stammen verenigd onder Brits protectoraat. Sierra Leone bestond op dat moment dus uit een kolonie (kustgebied) en een protectoraat (binnenland).
5.2 Dekolonisatie en onafhankelijkheid
Het dekolonisatieproces werd sterk gestimuleerd door de stichting van de Sierra Leone People's Party (SLPP) in 1951 onder leiding van Sir Milton A.S. Margai, die in 1957 premier werd. Op 27 april 1961 werd Sierra Leone onafhankelijk. Staatshoofd bleef de Britse vorst(in). Milton Margai werd na zijn dood (1964) opgevolgd door zijn broer Sir Albert Margai, die aanstuurde op een eenpartijstelsel. Dit bracht hem in conflict met het in de oppositie zijnde All People's Congress (APC) onder leiding van Siaka Stevens. In 1967 kwamen de politieke spanningen tot uitbarsting in een tweetal militaire staatsgrepen, in april 1968 gevolgd door een derde, waarna Siaka Stevens een nationale regering vormde. In 1969 trok de SLPP zich uit de regering terug naar aanleiding van Stevens' voornemen van het land een republiek te maken. Inderdaad riep Stevens, op 19 april 1971, de republiek uit. Hijzelf werd president en als zodanig ook voorzitter van het kabinet. De parlementsverkiezingen van 1974 werden mede vanwege de boycot van de SLPP gewonnen door de APC. In 1976 werd Stevens herkozen en in 1977 werden vervroegde parlementsverkiezingen gehouden, waarbij de APC wederom de grootste partij werd en de SLPP de tweede. In 1978 werd een referendum gehouden over een nieuwe grondwet en over een eenpartijstelsel. Het grootste deel van de kiezers ging akkoord en de APC werd de enige partij.
In 1985 werd generaal-majoor Joseph Saidu Momoh tot opvolger van president Stevens gekozen. Op 3 juli 1991 keurde het parlement de nieuwe grondwet goed, die o.a. voorzag in de terugkeer naar het meerpartijensysteem.
In maart van dat jaar brak in het zuidoosten van het land een burgeroorlog uit, toen tegenstanders van Momoh en rebellen van het National Patriotic Front of Liberia (NPFL) vanuit Liberia het land binnenvielen. Op 29 april 1992 wist luitenant-kolonel Yaya Kanu president Momoh met een staatsgreep te verdrijven. Er werd een Voorlopige Nationale Regeringsraad (NPRC) in het leven geroepen, de grondwet werd buiten werking gesteld en kapitein Valentine Strasser werd het nieuwe staatshoofd. Hij kondigde aan een einde aan de burgeroorlog te maken, maar rebellenleider Foday Sankoh eiste dat onderhandelingen hierover pas konden aanvangen als de Guineese en Nigeriaanse troepen, die Momoh's bewind tijdens de oorlog steunden, het land hadden verlaten.
In 1994 verklaarde de NPRC dat de afgesproken overgangsperiode van drie jaar naar een volledige democratische samenleving nog steeds niet kon ingaan als gevolg van de aanhoudende onlusten. Eind jan. verklaarde de NPRC de totale oorlog aan het rebellerende Revolutionairy United Front (RUF) onder leiding van Sankoh, die een radicaal-nationalistisch en anti-koloniale koers voorstond. Naast Guinese en Nigeriaanse troepen en militaire adviseurs maakte het regeringsleger ook gebruik van Zuid-Afrikaanse huurlingen. In mei 1995 verklaarde president Strasser zich bereid tot onvoorwaardelijke onderhandelingen met de rebellen, die het aanbod echter afwezen. Nadat in okt. nog een staatsgreep was verijdeld, werd in jan. 1996 Strasser bij een paleiscoup afgezet door een van zijn vertrouwelingen, brigadegeneraal Julius Maada Bio. Ondanks de staatsgreep vonden de voor febr. vastgestelde parlements- en presidentsverkiezingen doorgang. Hiermee kwam een einde aan 19 jaar militaire dictatuur of eenpartijbestuur.
De presidentsverkiezingen werden in de tweede ronde gewonnen door Ahmad Tejan Kabbah van de Sierra Leone People's Party (SLPP), die met 36% van de stemmen ook de grootste partij werd. Eind maart droegen de militairen de macht over aan de gekozen burgerregering. In sept. verijdelde de legertop een staatsgreep van lagere officieren. Met het RUF werd in nov. een vredesakkoord getekend, waarbij de regering amnestie afkondigde voor rebellen die de wapens neerlegden. Ondanks het akkoord bleef het zuiden van Sierra Leone het toneel van talloze gruweldaden.
De burgeroorlog legde in de jaren negentig het economisch leven vrijwel lam en eiste ten minste 10.000 mensenlevens, terwijl meer dan twee miljoen burgers uitweken naar buurlanden.

Telefoongids Sierra Leone
Postcodes Sierra Leone
 
   

Poolgebieden



uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009