 Spoetnik
(Russ., = lett.: medereiziger), naam van een serie kunstmanen, door de
Sovjet-Unie gelanceerd. De lancering van de Spoetnik-1 op 4 okt. 1957
was de eerste geslaagde kunstmaanlancering ter wereld. Deze kunstmaan
was bolvormig, had een diameter van 58 cm en een gewicht van 83,6 kg; de
apogeumhoogte bedroeg 900 km, de perigeumhoogte 230 km. Latere
kunstmanen van deze serie waren groter en werden o.m. gebruikt voor
experimenten met dieren en het voorbereiden van een bemande
ruimtevlucht.
De Spoetnik I, de eerste aardsatelliet, werd op 4 oktober 1957 door de
Russen in een baan om de aarde gebracht. Het gepiep van zijn radiozender
werd over de hele wereld gehoord en maakte een einde aan een aantal
mythen die in westelijke landen bestond. Tot op dat ogenblik had het
bijna een natuurwet geleken dat bij elke nieuwe en hoogst gecompliceerde
tak van technologie de Verenigde Staten voorop gingen.
Velen weigerden te geloven dat de Russische satelliet werkelijk bestond,
totdat zij de grote draagraket zagen die de satelliet in zijn baan
vergezelde en die aan de nachtelijke hemel te zien was. De Spoetnik I
had vooral tot resultaat dat allerlei internationale opvattingen met de
realiteit rekening gingen houden.
De Spoetnik I maakte ook een eind aan enkele wetenschappelijke mythen:
menige geleerde van naam had in het verleden betoogd dat ruimtevaart
onmogelijk was, en had enthousiaste voorstanders van ruimte-onderzoek
voor zonderlingen uitgemaakt.
Nog geen maand na de lancering van de Spoetnik I, terwijl de
internationale schokgolven ervan nog natrilden, kwam het nieuws van de
Spoentik II dat nog meer verbazing wekte. De Spoetnik II, die op 3
november 1957 in een enigszins hogere baan werd gelanceerd, was veel
groer en zwaarder dan zijn voorganger: hij woog 508 kg en was bevestigd
op een draagraket van drie ton. En, wat de grootste verrassing was, hij
vervoerde een levende hond, een zwart-witte bastaard terriėr die Laika
heette.
De derde Spoetnik, die in mei 1958 werd gelanceerd, was even
indrukwekkend als zijn voorgangers. Het was een kolossale, met veel
instrumenten uitgeruste wetenschappelijke satelliet, die 1325 kg woog,
en gedragen werd door dezelfde 4-tons raket als de Spoetnik I en II.
Daarop bewezen de Amerikanen in december 1958 dat zij ook over de
kundigheid beschikten om ijzerwaren de ruimte in te schieten: zij
brachten eveneens een 4-tons raket in een baan om de aarde. Met Kerstmis
zond deze een radioboodschap uit van president Eisenhower en was
zodoende de eerste primitieve communicatiesatelliet. |
|
|
|
|
|
|
