Steekmuggen horen bij de meer dan 60.000 insecten soorten die
slechts twee vleugels hebben (tweevleugeligen in plaats van
viervleugeligen). Ze behoren tot de minder geliefde insecten want de
vrouwtjes leven van het bloed dat ze uit mens en dier opzuigen.
Vooral de gewone steekmug, die tot de huismuggen behoort, is vanaf
april tot oktober een lastige gast.
De gewone steekmug wordt bij ons ongeveer 6-8 mm lang. Zijn lichaam
is langgerekt en hij heeft lange poten. Het mannetje leeft van
plantensappen en water. Men herkent hem aan zijn sterk behaarde
poten.
Het vrouwtje daarentegen is een bloedzuiger. Ze tast eerst de huid
af, totdat ze een bloedvat heeft gevonden. Dan plaatst ze haar snuit
op het bloedvat. Met de boven- en de onderkaak, die uit stekelige
borsteltjes bestaan en de lippen, die het zuigbuisje vormen, dringt
de mug diep in de huid door. Ze laat onmiddellijk wat speeksel in de
wond lopen, dit zorgt ervoor dat het bloed niet kan stollen.
Bij de mens veroorzaakt dit speeksel een zwelling en een jeukend
gevoel. Bovendien zorgt het speeksel ervoor dat het bloed door het
gewonde bloedvat blijft stromen.De mug kan naar hartelust bloed
opzuigen. Daarbij vult haar achterlijf zich met bloed.
Voor de ontwikkeling van haar eitjes heeft de steekmug warmte en
stilstaand water nodig (bijvoorbeeld in een gieter of in een
regenton in de tuin). De eitjes worden in kleine pakketjes in het
water gelegd. De larven die zich vervolgens ontwikkelen hebben geen
poten ze drijven op het water wateroppervlakte. Ze halen adem met
behulp van een buisje dat aan het achterlijf zit. Op hun kop hebben
ze fijne bosjes haar waarmee ze voedsel hun mond in kunnen laten
drijven.
De ontstane pop is beweeglijk. Hij beschikt over twee
ademhalingsbuisjes aan zijn kop die in verbinding staan met de
buitenlucht. De mug verlaat zijn omhulsel via een spleet op de
rugzijde.
Behalve onze onschadelijke huismug bestaan er in tropische landen
veel gevaarlijkere soorten. Daartoe behoren de malariamuggen, zij
kunnen de mens besmetten met moeraskoorts (malaria).